1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Қазақты әбден бөлшектеп біттік қой. Қаланың  қазағы, даланың қазағы, бай қазақ, кедей қазақ, тіл білмейтін космополит қазақ, нағыз қазақ, діншіл қазақ, атеист қазақ деп. Енді қазақтар исламның ішінде бөліне бастады. Суфист, уахаб, салафит, қуранит т.б. деп. Бұл масқара ғой! Қазақты жіліктеп біттік. Тіпті әлгі жүзшілдігі мен рушылдығын айтпай-ақ қоялық. Жіліктеп бітіп, енді бөлшектеуге кірістік.
Автор: Нұрлан Ерімбетов, саясаттанушы.
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №61-62 (15831-32) 6 тамыз, сейсенбі 2013
АҚОРДАМЕН ТЕКЕТIРЕС НЕМЕН ТЫНАРЫ ӘЗIРГЕ БЕЛГIСIЗ
Шетел асқан бұрынғы банкир Мұхтар Әблязов пен Ақорданың текетiресi жаңа кезеңге өттi. Өткен сәрсенбiде Францияның оңтүстiгiндегi Канн қаласына жақын Прованста қолға түскен БТА банктiң бұрын­ғы басшысы қазiр Ниццадағы түрмеде қамауда отыр. Франция полициясының айтуынша, Әблязов Украинаның сұратуы бойынша қамауға алынған. Алайда
Қадiрлi отандастар, құрметтi бауырлар!
Мұсылман қауымының ұлық мерекесi – Ораза айтта жүрегiмiз қуаныш пен шаттыққа бөленедi, жанымыз жадырап, көңiлiмiз шат-шадыман күй кешедi. Баршаңызды мұсылманның ұлық мерекесiмен құттықтаймын. Ораза айт мүбәрак болсын! Айт күнiнде ғұсыл құйынып, жұпар иiс себiнiп,

ҰБТ дейтiн науқан бүгiнде оқушының ғана қабiлет-қарымын анықтап бермейдi. Берiсi мектептiң, арысы ауданның, тiптi облыс басшыларының да абырой-беделi қазiр осы сынақпен өлшенетiн болған. Түлектерi көп балл жиған облыстың әкiмi кеудесiн тiк ұстап, аяғын нық басады.

“САҒЫНТЫП” ЖЕТКЕН САҒЫНТАЕВ БАЙҚОҢЫРДА НЕ ШЕШТI?
Өткен аптада үкiметбасының бiрiншi орынбасары Бақытжан Сағынтаев бастаған топ Сыр елiне табан тiреп, Байқоңырдың топырағын басты. Қызылорда облысының әкiмi Қырымбек Елеуұлының үкiметке қарата айтқан сынынан кейiн. Топ iшiнде қоршаған ортаны қорғау министрi Н.Қаппаров, “Қазғарыш” басшысы Т.Мұсабаев және тағы басқалар бар.
ТАРИХ ҚАЛТАРЫСЫНДА ҚАЛҒАН КӨП ҚҰПИЯНЫҢ ЕКЕУIН АШУДЫҢ СӘТI ТҮССIН ДЕЙIК
Магаданға сталиндiк репрессияның құрбаны болған арыстарымызды iздеп тағы келдiк. Бұл жолғы экспедиция құрамында оған жетекшiлiк еткен Рысбек Сәрсенбайұлынан басқа Сәкен Сейфул­лин­нiң дерегiн iздестi­рушi жанашыр азамат Шаһизада Әбiлдин
Жуырда өзге облыстан бiр әрiп­тесiм келiп, әжептәуiр сұхбаттастық. Пiкiр алмастық. Қызылорданы та­ныс­тырып жүрмiн баяғы. Ана көше жабық, жөндеп жатыр. Мына көше жабық, аударып тастаған.  – Немене, жылда көше қазасыңдар, одан басқа жұмыс жоқ па? – дегеннен басталды бәрi.

Әулиеатаның әкiм-қараларының шашын балалары-ақ ағартып бiте­тiн болды. Бұл жолы жұрт көзiне көп түсе қоймайтын облыс әкiмiнiң орынбасары Мұратбай Жолдасбаевтың атын орда бұзар жастағы ұлы Айбек Мұратбайұлы жол ере­жесiн өрескел бұзумен шығарды. Әрине, жол ережесiн кiм бұзбай жүр дейсiз, дегенмен сол жол ережесiн бұзу салдарынан iрi

“Қазақстан Ғарыш Са­пары” ұлттық компаниясының президентi Ғабдуллатиф Мырзақұлов iрi көлемде пара алған деген күдiкпен қамауға алынды.   ҚР Экономикалық қыл­мыспен және сыбайлас жемқорлықпен күрес агенттiгiнiң баспасөз қызметi    таратқан ақпаратта “Ғ.Мырзақұлов құрастыру-сынау ғарыш аппараттарын жасайтын кешен салу құрылысына жарияланған бәй­геде “СК”Құлагер” ЖШС-нiң жеңiп шығуына ықпал еткен.
СОДАН СОҢ АУЫЛДАН АУДАНҒА, ОДАН ОБЛЫСҚА ҚЫЗМЕТI ӨСТI. АҚЫРЫ НЕ БОЛДЫ ДЕЙСIЗ ҒОЙ? ОҚЫҢЫЗ...
4 мыңға жуық жер телiмiне заңсыз шешiм шыққанына құзырлы органдар да көзжұмбайлық танытып келген
“Тұманбек Әлиев басқаратын саланы тұман басып бара ма?”, “Тұманбек Әлиев елуiнде диплом алды”, “Тұманбек Әлиев елдi тағы бiр таңғалдырды”. Шымкенттегi жергiлiктi бұқаралық ақпарат құралдарында осындай-осындай
Өткенде “Жас Алаштың” бетiнде Астананың түбiндегi Қараөткел ауылы жайлы “Елорданың түбiндегi “екi Корея” атты мақала жарияланған соң, көп ұзамай бұл ауылды “31” телеарна барып түсiрiптi. Әлi де талайларға тақырып бола жатар.
Бiздiң айтайын дегенi­мiз, сол жолы арнайы бар­ған соң, Қараөткел ауылының әкiмi Қалқабек Қарымсақовқа жолыққан едiк.
Әңгiме “Менiң атым Қожадағы” Қадiров жайында емес, әрине. Соқпақбаев Қожасының соқтықпайтын жерi жоқ, қайда айқай-шу, сөгiс – сонда жүредi. Жолы да бола бермейдi өзiнiң. Қуантатыны – өзiн-өзi тәрбиелеу­ге, жақсы жолға түсуге ынтасы бар. Айнаға қарайды, басқа қылады. Бiз айтқалы отырған Қадiров те қазiргi күнi айқай-шудың ортасында. Бiр топ шағандықтар “Шаған жер” ЖШС-нiң қожасы Бердiбек Қадiровке өкпелi.

Бiздiң кiндiк кескен туған ауылымыз Тоғыз Кiшi Борсық құмдарының арасында орналасқан. Малға жайлы, жұртқа бе­рекелi қоныс болған елдi­мекен. Тұрғындарының саны да көп емес, 600-700-дей ғана тұрғыны бар. Кәдiмгi құмның арасындағы қараша ауыл.

Ұлытау ауданының орталығы мен Жездi қалашығына жолым түссе, қазақтың осылай басталатын қанатты сөзi ойыма оралатыны бар. Себебi субұрқақпен байланысты. Обалы не керек, Жез­дi­нiң орталық алаңында Ленин атамыздың ескерт­кiшi тұрғанда төңiрегiн­дегi гүл шоқтарына көз сүйсiнетiн едi. Кейiн “күн көсемнiң” көзiн құртып, оның орнын азаттық жолында айқасқан Кенесары хан басты.
Тағдыр
Әпсемет Тұрсынбаев 1916 жылы Түркiстан қаласында туған. Әкесi Тұрсынбай 1927-28 жылдары конфискацияға ұшырап, соның зардабынан қайтыс болды. Тұрсынбай атамның үлкен үйiнде бiрге тұрып, сол кiсiнiң жұмыстарына көмектесiп жүрген ең кiшi iнiсi – менiң әкем Iзбас­қан, сол үйде үйленiп, еншiсiн де алып үлгермей, конфискациядан кейiн ол да малсыз, қаражатсыз қалды

Балалық шақта үй iшiн тарсыл-дүрсiлге айналдырсақ, күйбең тiрлiктен жүйкесi жұқарған анам: “Әй, қоясың ба, жоқ па? Қоймасаң, Құдай тас төбеңнен ұрсын...” деп “қарғайтын” кейде. Бүгiнгi күнi сол “қарғыс­қа” тап болдық. Бiрде пәтерiм­нiң төбесi солқылдап ала жө­нелдi. Орнымнан атып тұрып, жоғарғы пәтерге қарай жүгiрдiм.

Жақында қолыма жерлесiм, филология ғылымдарының докторы, профессор Өмiрхан Әбдiманұлының “Менiң ұстаздарым” деген еңбегi түстi. Ауылдан шығып үлкен ғалым болған ағамыздың кiтабын көргенде, қуанғанымызды айтсаңыз. Өзiмiздiң кiп-кiшкентай ауылда туып-өскен азаматтың профессор болғанына қалай қуанбайсың?!

Отыз жыл орда бұзар биiк белең,
Сапырған сағым жылдар сүйiктi өлең.
Балалықтың базарын аңсай ұшып,
Кеудеме сағынышты жиып келем
Бауыржан атаны өмiрiмде бiр-ақ рет көрген екенмiн. Екiншi дүниежүзiлiк соғыста, кеңестiк тiлмен айтқанда ұлы Отан соғысында жеңiске жеткенiмiздiң 29 жылдық мерекесiне арналған салтанатты жиын Қазақстан Жазушылары одағында өткен едi. Ол кезде ҚазМУ-дiң 2-курс студентiмiз. Одақ ғимаратының Мәжiлiс залы алдындағы ұзын дәлiзде

Туған-туыстарым Ре­сейдiң Самар облысында тұратындықтан, жаз шыға бала-шағамызбен төр­кiндеп барып, аунап-қунап келемiз. Жыл сайын осылай. Биылғы жазда барғанымда, әдетте бұрынғы жылдары байқамаған жайт­тарды көзiм шала бастады. Ресейде 30-40 жастағы өзбектiң жiгiттерi толып кеткен әрi жандарында орыс келiншектерiн ертiп бара жатқанын жиi

19 ЕЛШIЛIГIН СЕНБIГЕ ДЕЙIН ЖАПТЫ
АҚШ Таяу Шығыс және Солтүстiк Африка ел­дерiндегi 19 елшiлiгiн 10 тамызға дейiн жапты. АҚШ-тың дипломатиялық өкiлдiктерi жабылған ел­дердiң қатарында Йемен, Иордания, Египет пен Сауд Арабиясы бар. Мұндай шешiм Рамазан айының аяғында аталған елдерде терактiлер ұйымдастырылуы мүмкiн деген себеппен қабылданды.
Осы жазда Грекияның ең үлкен аралы – Критке барғанымда, адам сенгiсiз құбылыстар жайлы естiп бiлдiм. Критке аяқ басатын туристердiң көпшiлiгi аралдан тылсым дүниенiң iзiн iздейдi. Соның бiрi – Франгокостелло қамалындағы дросулитес. Франгокастелло қамалы арал­­дың Сфакия аймағында орналасқан. Бұл қамалдың тарихы әрiректен, аралды венециандықтар билеген тұстан басталады.

Антарктида – Жер бетiндегi ең аз зерттелген құрлық. Қайсыбiр ғалымдар оны Марс ғаламшарымен салыстырады. Себебi Антарк­тида да, Марста да ауа температурасы шамамен бiрдей. Кей аймақтарында минус тоқсанға дейiн төмендейдi. Марсқа адам аяғы аттап баспаған, ал Антарктидаға ара‑тұра барып тұратын зерттеушiлер бар. Дегенмен екеуiнiң де ашылмаған құпиясы шаш етектен.

ТIСТIҢ ОРНЫНА ТҰМСЫҚ, ТҮСI ӨЗГЕРЕТIН ТЕРI ЖӘНЕ ИIЛГIШ ҚАҢҚА. МИЛЛИОН ЖЫЛДАН КЕЙIН АДАМЗАТТЫҢ КЕЙПI ОСЫНДАЙ БОЛМАҚ
Адамзат эволюциясы қызықты әрi жұмбаққа толы процесс. Мәселен, кезiнде ежелгi адамның терiсiн басып жатқан түк жоғалып кеттi, қазiргi адамның миы 40 грамға ауырлады, тағысын тағылар. Ғалымдар адамзат эволюциясы жалғаса бередi деп есептейдi.
ЫСТЫҚКӨЛДIҢ ТҰҢҒИЫҒЫ ТҰНҒАН БАЙЛЫҚ
“Туған ай – тураған ет” дегендей, жаз да таусылып барады. Жыл мезгiлiнiң ең ыстық кезеңiнде көпшiлiк жанына тыныштық iздеп, демалғанды қалайды. Егер сiздiң жұмысыңыз өнбей, бастаған iсiңiз аяқсыз қалып, шаруаңыз шатқаяқтап кетсе; таңертең кабинетiңiзге манаурап кiрiп, түс әлетiнде маужырап, кешкiлiк үйге қалжырап қайтсаңыз;
Жоғалған өркениет
Шығыстың шайыры Низамидiң жазбаларында буртас деген халық туралы аз айтылмайды. Мәселен, Ескендiр Зұлқарнайынның таңғажа­йып шайқастарын жырлайтын “Ескендiр-намада” былай дейдi: “Бидай өңдi рустар жай отындай жарқ-жарқ еттi, оң жағында – хазарлар, сол жағында – буртастар...”.
ҚАЗАҚ АТАУЫН ОЛАР ҚАШАН ЖОҒАЛТТЫ ЕКЕН?
1995 жылы наурыздың ондары шамасында, ҚХР-дiң Iле Қазақ автоном облысына қарайтын Алтай аймағындағы жетi ауданның орта мектептерiне практикаға кеткен студенттердiң практикалық жұмыс жағдайларын тексерiп зерттеп, тиiстi мiндеттердi тапсырып келуге Iле педагогикалық институтынан мiндет жүктеп жолға шыққанмын.
Әңгiме
Түн едi. Қала түнiнiң қандай еке­нiн қалалықтар жақсы бiледi. Көк жүзiне қанша телмiрсең де, жұлдыз көре алмайсың. Баттасқан шаң-тозаң, газ қа­баттары қара қошқылданып, түн қойнауын тұнжырата түседi. Орталық көшелердегi самаладай жарқыраған көше шамдары ғана төбеде қалқыған тұнжыр бояуды сейiлткiсi келгендей айналаға ақ нұр себезгiлеп, бозамық сәуле шашады. Жарнамасы жақсы дәмхана, мейрамханалардың маңайы ғана өзгеше, бөлек.
Қазақтың бiртума ұлы, белгiлi сазгер Шәмшi Қалдаяқов туралы бiлуге жұрт аса құмар. Сондықтан да аңызға айналып кеткен адамның ата тегiнен бастап зерттеген қызық әрi қиын. ңтүстiктегi қазақтың Қа­ратауының бiр бе­тiн Күнгей, бiр бетiн Терiскей дейдi. Күнгей бет – Түркiстан қаласы жағы да, Терiскей – Созақ ауданы жағы. Жалпы, бұл аймақ орта жүз қоңыраттардың жерi екен.

Иә, ол кезде бiз ауылдан жаңа ұшып келген сары уыз балапандар едiк. Бiз бәрiне ғашық болатынбыз, бiзге бәрi жақсы көрiнетiн. Титтей жақсылық жасауға желп ете қалатынбыз. Айналамыздан тек сұлулықты ғана көруге талпынатынбыз. Мұңымыздан күлкiмiз көп едi. Өзiмiзде бар демедiк, жоқ демедiк, өзгеде болса қуандық.

Өткен аптада футболдан ел бiрiншiлiгiнiң 22-тур ойындары өттi. “Атырау” өз алаңында “Таразды” тiзерлеттi. Ойынның 23-минутында Данилюк есеп ашты, Стойчев 84-минутта нәтиженi еселеп бердi, Пейкришвили 90-минутта пенальтиден гол тоғытып, есептi 3:0-ге жеткiздi. Арно Пайперс баптайтын әулиеаталық футболшылар төрешiнiң негiзгi уақытқа
ҚАЙТА ОРАЛДЫ
14 тамызда футболдан ұлттық құрама Грузия құрамасымен жолдастық кездесу өткiзедi. “Астана Арена” стадионында болатын жауапты ойынға бас бапкер Мирослав Беранек осы ойынға кiмдердiң қатысатынын жария еттi. Чехиялық маманның түзген тiзiмiнде аздаған өзгерiстер бар. Мәселен, 2001-11 жыл аралығында ұлттық құраманың арбасын өрге сүйреп, 10 жыл iшiнде
100 ЖАСҚА ТАЯНҒАН ШАҒЫНДА АҚШ-ТЫҢ АЗАМАТТЫҒЫН АЛДЫ
Хатун Хойкани Иранда туып-өскен. Ол АҚШ-тың азаматтығын бақандай он бес жыл күтiптi. Ақыр аяғында, яғни жүз жас­қа қараған шағында Хатун Хойкани Американың азаматтығын алды.Х.Хойкани ертеректе көшiп кеткен өзiнiң бала-шағасымен қайтадан