1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
«Қазақстандық ұлт» идеясы да бiзге сырттан таңылып отырған нәрсе. Бұл идеяны өзiмiздiң шала қазақтар да қолдап, қолпаштап жүр. Олжастарға (Сүлейменов) керегi осы. Неге? Өйткенi, «қазақстандық» болсақ, қазақ тiлiнiң қажетi болмай қалады. Президенттiң өзi де, оның айналасындағылар да балаларын да, немерелерiн де қазақша оқытқан емес! Оқытқысы да келмейдi! «Қазақстандық ұлт» деген сылтаумен қазақты әуелi орыс, сонан кейiн ағылшын жасамақ.
«Жас Алаш» газеті, №50, 24.06.2008 ж., 4-5 беттер
Автор: Мұхтар Шаханов
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №3 (16189)   12 қаңтар, бейсенбі 2017
12 қаңтар 2017
Маңғыстаулық 400 мұнайшы бiр апта бойы нәр татпады

Биылғы жыл маңғыстаулықтар үшiн жайсыз басталды. “Маңғыстаумұнайгаз” компаниясына қызмет көрсететiн Oil Constraction Company (ОСС) компаниясының 400-ге жуық мұнайшысы қаңтардың 5-iнен берi аштық жариялап жатыр. Олар өздерi құрамына кiрген Қазақстан Республикалық тәуелсiз кәсiподақтар конфедерациясын тiркеудi талап еттi. Қаңтардың 5-iнен берi нәр сызбаған мұнайшылардың арасында асқазан жарасы, жүрек, қан тамырлары ауруы сырқатына шалдыққандар жетерлiк. Бiр апта iшiнде олардың бiрсыпырасының басы айналып, жүректерi айнып, құлай бастады. Бiрақ сонда да оларға “бұларың не, сендерге не керек, қалай көмектесе аламыз?” деген жан табылмады.

Қаңтардың 9-ы күнi 34 жастағы Руслан Әбуовке жедел жәрдем көмегi керек болды. Келген кезекшi дәрiгер Сәуле Сәуменова оның ағзасында сусызданудың басталғанын ескертiп, ауруханаға алып кету керектiгiн айтты. Алайда Руслан барудан бас тартты. “Мен жалғыз емеспiн, осы жерде елiм тұр. Қаншама адам тұр. Неге басшылар қарамайды? Мен бармаймын ешқайда” дедi әзер сөйлеп жатқан жас жiгiт.
Жағдайы нашарлаған жалғыз Руслан емес. Олжас Бөлеубаевтың, Тыныштық Сүтеновтiң, Нұрпейiс Ишмановтың, Ғабит Жұмағұловтың да денсаулықтары сыр бердi. Бiрi жүрегiн, екiншiсi асқазанын ұстап жатқан жiгiттер талап бiреу дейдi “Қазақстан Республикалық тәуелсiз кәсiподақтар конфедерациясын тiркеп, тәуелсiз кәсiподақтың жұмыс iстеуiне мүмкiндiк берсiн!”.
Талай күрестiң жолынан өткен мұнайшылар бүгiнде заңсыз талап қоятын сауатсыз тобыр емес. Олар тек Қазақстан заңдарын ғана емес, елiмiз ратификациялаған өзге заңдарды да терең бiлетiн жоғары сауатты жұмысшы табының өкiлдерiне айналған. Өздерiнiң талаптарының заңдылығына сол заңдарға сiлтеме жасай баяндаған ОСС электроқұрастырушысы Құспан Қосшағұлов былай дейдi: – Бiздiң конституциялық құқымыз бар. Халықаралық ұйымның мүшесi болса, Қазақстан Республикасы, үкiмет сол ратификацияланған баптарды орындауға мiндеттi. Тәуелсiз кәiподақты құруға жұмысшылардың құқы бар, сол құқымызды аяқ асты қылмасын. Бiздiң кәсiподағымызды тiркесiн. Бiздiң жалғыз талабымыз сол. Соны үкiмет қолдасын, ашып берсiн қайтадан.Мүмкiндiк берсiн жұмыс жасауға. Басқа талабымыз жоқ.
Қазақстанда кәсiподақ ұйымдары да, республикалық федерация, оның Маңғыстауда филиалы да бар. Бiрақ оларға мұнайшылар сенiм артпайды. ОСС құрастырушысы Бейбiт Көшбаев оның себебiн жұмыс берушi мен жұмысшы арасының алшақтығынан дейдi.
– Бiздiң тәуелсiз кәсiподағымыз – сол жұмыс берушiмен арадағы алтын көпiрiмiз. Сол алтын көпiр үстiмен жұмыс берушiге талаптарымызды айтамыз. Ал тәуелсiз кәсiподақтар конфедерациясы – сол көпiрдiң тiрегi. Оны тiркемесе, бiздiң талабымыз жұмыс берушiге жетпейдi. Сондықтан бiз оны тiркеудi, жұмыс iстеуге мүмкiндiк берудi талап етемiз, – дейдi Бейбiт Көшбаев.
Тағы бiр тәжiрибелi мұнайшы Рашид Бердiбаев үкiметке “орындаймыз деп жай уәде берiп, алдаусыратудан мұнайшылар аштығын доғара салмайтынын” да ескертедi.
– Бұл жерде тарап кетейiн деп жатқан ешкiм жоқ. Сол бiр сұрақтың жауабын бәрiмiз де күтiп отырмыз. Осы отырғандардың бәрi кәсiподақ мүшелерi демалыста жатқан. Оны жартылай сөз берiп, “шешермiз, сендер демалыстарыңды жалғастырыңыздар” дегенмен, бұл жерден тұрып кетiп, ары қарай алданып қалғысы келмейдi ешкiмнiң, – деп түйiндедi ол мұнайшылар талабын.
Айта кету керек, мұнайшылар бұл талапты былтырғы жылдың соңында қойып, жергiлiктi Ақтау қалалық әкiмдiгiне желтоқсанның 23-iнде талаптары орындалмаса, 5 қаңтардан аштық жариялайтындары туралы арыз тапсырып, ескерткен болатын. Ал қаңтардың 4-i күнi Оңтүстiк Қазақстан облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының Республикалық тәуелсiз кәсiподақтар конфедерациясын жабу туралы шешiмi тұтанғалы тұрған отқа тамыздық болды. Алдымен Ақтаудағы ОСС компаниясының кәсiподақтар ұйымы орналасқан кеңсеге жиналған кезектi вахталық ауысымнан демалысқа шыққан мұнайшылардың бiр бөлiгi ас iшуден бас тартты. Кейiн олардың қатарын Жетiбай мен Қаламқас кенiшiнiнде жұмыс iстеп жүргендер толықтырды.

АҚТАУ ӘКIМДIГIНДЕГI ДҮРБЕЛЕҢ
Аштық жариялағандар қатары күннен-күнге жаңа арыздармен толыға түстi. Бұл жергiлiктi билiктiң берекесiн алып, олар аштық жариялау туралы жаңа арыздарды үлкен қиындықпен қабылдап жатыр. Сондай үлкен дау- дамайдың бiрi Ақтауда 5 қаңтарда болды. Мерекеден кейiнгi алғашқы күнi Ақтау әкiмдiгiнiң арыз қабылдау бөлмесiне жинаған мұнайшылар легiн көрген әкiмдiк қызметкерлерi арыз-шағым қабылдау терезелерiн жауып, оны қабылдаудан бас тартты.Тек мұнайшылардың қатты наразылығынан соң ғана шағым қабылдау залына келген Ақтау қаласы әкiмiнiң орынбасары Қуаныш Берiшбаев “олардың талаптарының заңсыздығы туралы” Ақтау қаласы әкiмi Серiк Тұрымовтың әлдебiр шешiмiн оқып бердi. Оны тыңдаудан бас тартқан мұнайшылар дереу арыздарын қабылдауды талап еттi.
– Егер бюджетте отырған органдар жұмыс жасамайтын болса, оларға не үшiн салық төлеймiз? Органдар ең алдымен халықтан тұрады, мекемеден тұрмайды. Өз жұмысын атқармайтын бұл мекеменiң бiзге қажетi бар ма? – деп сауал тастады ОСС кәсiподақ ұйымы төрағасы Әмин Елеусiнов.

ЕРЕЖЕ ТҮСIНIКСIЗ, ҮКIМЕТ ҮНСIЗ
Әзiрге Ақорда ләм-мим демейдi. Бiрақ ОСС компаниясы бастығы мiндетiн уақытша атқарушы Дүйсен Атшыбаев компаниядағы кәсiподақ ұйымдарына 7 қаңтарда хат жолдап, компаниядағы вахталық әдiс туралы жаңа ереженiң қабылданғанын мәлiмдеген. Бұл ереженiң “ҚазМұнайгаз” ұлттық компаниясы шешiмiне сай шығарылғанын әрi бұл әр жұмысшы орындауға тиiстi жұмыс берушi актiсi болып табылатынын ескерткен Атшыбаев жұмысшылардың дереу тамақ iшуiн талап еткен. Алайда бұл ережемен мұнайшылар мүлде келiспейдi. Олардың сөзiнше мұнайшыға қатысты кез келген шешiмдi жұмыс берушi кәсiподақпен бiрге шығаруы тиiс.
– Егер ол жұмысшыларға қатысты ереже болса, ол кәсiподақпен келiсiлуi керек. Себебi оны кәсiподақтан жұмысшылар сұрайды. Арада түсiнбеушiлiк болмау үшiн ол екi жақты жасалуы керек. Өкiнiшке қарай, ереже деп хабарланғанымен, ол екi жақты жасалмаған, – дейдi Әмин Елеусiнов.
Ол бұл келiсiлмеген ережеге қоса жұмыс берушiнiң тағы бiр бұйрық шығарғанын да айтты. Оның сөзiнше бұның бәрi жұмысшыларды арандату үшiн жасалып отырған әрекеттер.
– Бұл мекемеде дүрбелең туғызып, жұмысшыларды түсiнбестiкке итермелеу үшiн жасалған әрекеттер деп есептеймiн. Ол кiмге керек қозғалыс, мен оны түсiнiп отырған жоқпын, – деп күрсiнедi Әмин Елеусiнов.
Сонымен, әзiрге маңғыстаулық мұнайшылар өз талаптарымен өздерi әуре. Оларды бiрсыпыра кәсiподақ ұйымдары да қолдаған. Құқықтарын талап еткендердiң даусы Астанаға, Ақордаға жете ме, жетпей ме оны ешкiм бiлмейдi. Ал аштық ойыншық емес. Оның артында адам тағдыры тұр. Аймақтағы экологиялық ахуал мен ауыр еңбек жағдайын ескерсек, бұл мұнайшылар денсаулығына аз зардабын тигiзбейдi. Егер мемлекеттiң басты байлығы шынымен адам болса, бұл мәселе үкiмет назарынан тыс қалмауы тиiс.

Сәния ТОЙКЕН

« алдыңғы бетке  |  келесі бетке »
ПІКІРІН БІЛДІРГЕНДЕР (0)
Пікіріңізді бөліскіңіз келсе:*
Жазылатын пікірдің көлемі 500 символдан аспауы керек
Аты-жөніңіз:*
E-Mail (сайтта жарияланбайды):
Мына код-сандарды енгізуіңізді сұраймыз:*
Жаңарту
* - жазылуы міндетті
Осы тараудағы мақалалар