1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Қазір қоғамда біз білетін байлықтың екі түрі бар: Бірі – адами байлық адам капиталы, екінші – табиғи байлық. Қарасаңыз, мұнайымыздың 80 пайызы шикізат ретінде шетел асып жатыр. Демек, қазақ байлығының 80 пайызын шетелдіктер көріп жатыр. Қазаққа бұйырып отырғаны – сарқыт, тіпті шелек түбіндегі жуынды десе де болады.
Автор: Асқар Жұмаділдаев, Профессор, физика-математика ғылымдарының докторы
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №15 (16201)   21 ақпан, сейсенбі 2017
19 желтоқсан 2016
Талғат АЙТБАЙҰЛЫ, жазушы-публицист: ҚОНАЕВТЫ ҚЫЗМЕТIНЕН АЛУҒА СЕБЕП БОЛҒАН – ЖЕР МӘСЕЛЕСI

Желтоқсан­ның жолы ауыр болды. Ақиқатын айттырмады. Тiптi КОКП Орталық Комитетi “қазақ ұлтшылдығы” туралы арнайы қаулы қабылдады. Тұтастай бiр ұлтты өстiп мас­қаралаудан өткен қорлық бола ма? Бiрақ уақыт, тарих қашан да әдiл таразы ғой. Бәрiн өз орнына қояды. Халқымыздың қайраткер азаматы Мұхтар Шаханов басқарған, 1986 жылғы желтоқсанның 17-18-iнде бол­ған оқиғаларға байланысты жағдайларға түпкiлiктi баға беру жө­нiндегi комиссияның жұмысынан кейiн сең қозғалды. Жинақталған материалдар негiзiнде жазылған мақала, сұхбаттар қазақ, орыс тiлдерiн­дегi мерзiмдiк басылымдарда жарық көре бастады. Сол күнгi көтерiлiстiң ащы ақиқаты

19 желтоқсан 2016

Жаңаөзендегi қанды қырғынға – бес жыл. Қала көп өзгерген. Үйлердiң көше жақ қас беттерi түрлi-түстi бояумен құлпырады. Сол көшелердiң тек ел көрер бетiнiң сырттай жаңарғаны тәрiздi адамдар да сырт көзге бейқам, уайымсыз көрiнедi. Бiрақ бұл бiр қарағандағы жай көрiнiс қана. Қатқан жара жазылмапты. Мұны бес жыл­дағы азалы дастарқанда байқадым. Желтоқсан ел есiнде “тәуелсiздiк мерекесi” деген салмағы ауыр қасиеттi ұғымнан гөрi азалы күндерiмен есте қалатын болды. 2011 жылғы қанды оқиғадан соң Жаңаөзенде

19 желтоқсан 2016
Жерiмiздi қорғаушылар – Макс Боқаев пен Талғат Аянға “ХАЛЫҚ БАТЫРЫ” атағы берiлдi

Алматыда атыраулық белсен­дiлер, “заңсыз митинг ұйымдастырды”, “жалған ақпараттар таратты”, “ұлтараздығын тудырды” деген айыптармен сотталған Макс Боқаев пен Талғат Аян сырттай “Халық батыры” атағымен марапатталды. Марапаттау рәсiмi Халықаралық адам құқығын қорғау бюросының кеңсесiнде өттi. Сыйлықты Макс Боқаевтың қарындасы Жанаргүл Боқаеваға халық жазушысы Қабдеш Жұма­дiлов, Талғат Аянның анасы Ұл­дай Айназароваға құқық қорғаушы Е.Жовтис табыстады. Боқаев пен Аянға “Халық Батыры” атағын берудi ұйымдастырып жүрген қоғамдық белсендi Жанболат Мамай бұған дейiн марапаттау шарасын өткiзуге келiскен орындар­ға

13 желтоқсан 2016
Дос Көшiм, саясаттанушы: ЖЕЛТОҚСАНДЫҚТАРДЫ ЖАЗАЛАҒАНДАР ӘЛI ДЕ ҚЫЗМЕТТЕ ЖҮР. КЕШIРIМ СҰРАУ ОЙЛАРЫНА ДА КIРМЕЙДI
– Желтоқсан оқиғасына қа­тысты деректердi бiлесiз. Көте­рiлiске байланысты сот проце­сiнде аудармашы болдыңыз. Жалпы, сол кезге бiр шегiнiс жасап көрейiкшi...
– Желтоқсан кезiнде мен Абай атындағы педагогикалық институтта сабақ берiп жүрген едiм. Желтоқсан оқиғасына жұбайым екеумiз де қатыстық. Бiрақ Құдайға шүкiр, қолға түспей, таяқтан аман қалдық. Әйтпесе 18 желтоқсанда күнi бойы, басынан аяғына дейiн алаңда жүрдiк. Оның алдында 1985 жылы атақты актер Талғат Нығматуллиндi бiр топ адам Вильнюсте ұрып өлтiрген. Соның бiреуi қазақ екен. Соның iсiн мен аударып
7 желтоқсан 2016

Тәуелсiз елiмiзде орны төрде болуға тиiстi ұлағатты ұстаздарымыз әкiмшiлiк пен мектеп директорларының қолбаласына айналған. Көнбiс, жалтақ мұғалiмдерден тәрбие алып жатқан ұрпағымыздан қандай болашақ кү­темiз? Мұғалiм азат болмай, оқушы еркiн ойлы бола алмайды. Сондықтан облыстық, аудандық бiлiм басқармаларын ҚР Бiлiм және ғылым министрлiгi жергiлiктi әкiмшiлiктен өз құзiретiне өткiзiп алуы керек немесе әкiм­дiктер мұғалiмдердi “ақша жинау” мен “қара жұмысшының” орнын толтырту әрекетiн

5 желтоқсан 2016

“Жас Алаштың” тiлшiлер қосынына Жамбыл облысы Т.Рысқұлов ауданы Тереңөзек ауылы Жамбыл атындағы шағын орталықты орта мектебiнiң кiтапханашысы Талшын Акижановадан хат келдi. Хатта кiтапханашы соңғы жарты жылдың көлемiнде мектеп басшысы тарапынан әдiлетсiздiк көргенiн жазыпты. Арызына бiрнеше құзырлы органдардың жауаптарын, тексеру қорытындыларын да қоса тiркеудi ұмытпапты. Бiр сөзбен айтқанда, арызына айғақ, дәлел боларлық құжаттарын да қамдастырған. Iстiң мән-жайына

29 қараша 2016

Кiшкентай кезiмде атам Шәмшi мен Қызбол­ған әжем­нiң тәрбиесiнде өстiм. Екеуi­нiң де екi сөзiнiң бiрi – “айналайын”, “қарағым”, “ботам”, “қалқам” едi. Олар асықпай, саспай байыппен, сабырмен   тiл қа­та­тын. Олар ашаршылықты, жоқ­­­шылық пен соғысты бастан өткерген соң, iшетiн ас пен киетiн киiм таппағанын айтып отыратын. Қызболған әжем 12 құрсақ көтергенi­мен, ешбiрi тұрмаған. Менiң әкем Кеңес 1937 жылы туған. Қанқасап 37 жылды көзiмен көргендер көлең­ке­сi­­нен қорқатын едi. Сондай тағ­дыр

22 қараша 2016

Өткен аптада Ресейдiң Халықтар достығы университетi ұйымдастырған “Жастардың күшi – бiрлiкте” атты дөңгелек үстелге қатысушылар: “Бүгiнгi жастар орыс тiлiнен гөрi, ағылшын тiлiне көбiрек бет бұрып барады”, – деген ұйғарымға келiптi. Жиынға қатысушылардың пiкiрiне сүйенсек, КСРО-ның бұрынғы 14 республикасында бүгiнде 140 милллионнан астам адам тұрады және олардың 63,6 млн-ы ғана орыс тiлiн жақсы бiледi, ал 39,9 млн-ы жеңiл-желпi меңгерген, ал 38 млн адам мүлде бiлмейтiн көрiнедi.

16 қараша 2016

 Биыл Әулиеата өңiрi үшiн күз айы тосын мiнез танытты. Айналаның бәрi сары түске боялған қазан айының ортасында кенеттен тiзеден келетiн қар жауды. Жауған қарды көтере алмаған көшедегi тал-теректер тарс-тарс сынып жатты. Сынбағаны тамырымен қопарылды. Қалада жетi мыңнан астам үй жарықсыз қалды. Қалаға жақын Жамбыл мен Байзақ аудандарында да электр желiлерi үзiлiп, жұрт әбiгерге түстi. Абырой болғанда бұл жолы зардап шеккен ешкiм болған жоқ.

14 қараша 2016
Доллар қымбаттады, бензин де бейiл
Кеше Қазақстан қор биржасында ұлттық валютаның бағамы (бiр доллар) 342,79 теңге көлемiнде қалыптасты. Таңғы саудадағы алғашқы мәмiле 340,96 теңгеге жасалды. Доллар бағасының ең төменi осы мөлшерде, ал жоғарғысы 343,2 теңгеге жеттi. Kurs.kz мәлiметi бойынша, Алматыдағы ақша айырбастау бөлiмдерiнде доллар бағамы 342,5-343,2 теңгеге бағаланып, сатылып жатыр.
Кейбiр сарапшылардың “АҚШ-тағы сайлау науқанынан кейiн доллар бағамы 340 теңге көлемiнде тұрақталады” деген болжамы шындыққа жанаспады. Күн өткен сайын теңге әлсiреп
14 қараша 2016
Бәрi “чики-чики” әнiндегiдей

Ел iшiнде әлеуметтiк саланың қордаланған мәселесi тым көп. Соның бiрi – медицина. Үкiмет бұған бiр емес, бiрнеше отырысын арнаса да түйiндi түйткiл түп-тамырымен жуық арада шешiле қоймасы анық. Мәселен, педиатрия факультеттерiнiң жөнсiз жабылып қалғанын балалардың елiмiзге әйгiлi ғалым дәрiгерi Камал Ормантаев ақсақалдың шырылдап айтып келе жатқанына он жылдың жүзi болып қалған шығар. Сол сияқты, шалғай ауылдарда амбулаторияның жоқтығынан соңғы кездерi өлiм-жiтiм көбейiп келедi. Әсiресе, жастар ара­сында қазiр қаза дендеп кеттi. “Ұйқыға жатып, оянбай қалыпты” дегендi жиi еститiн болып жүрмiз. Мұ­ның сыры неде?

14 қараша 2016
Айдың, күннiң аманында отқа оранып ажал құшқан бес студенттiң қазасы жұрттың жағасын ұстатты. Жабыла жаздық, айттық, ел ұлардай шулады. Одан берi де он шақты күн өттi. “Тiрi адам тiршiлiгiн iстейдiнiң” керiмен, қоңыртөбел тiрлiк ары қарай жалғасты. Дегенмен осы қайғылы жағдайдан не сабақ алдық, қандай қорытынды шығардық?!
Бiр анығы, студенттер бүгiнде елiмiздегi ең аз қорғалған, әлжуаз топқа айналды. Соңғы бiр-екi жылдың iшiнде олардың қаншамасы оқыс қазаға ұшырады: бiреулерi суға ағып кеттi, ендi бiреулерi кiсi қолынан мерт
9 қараша 2016

Кассациялық соттың “Жас Алашқа” қатысты шешiмi жай­лы соңғы жаңалықты газеттен оқып, қуанып қалдым. Әрине, 40 миллион теңгелiк айыппұлдың 5 миллионға дейiн шегерiлуi әдiлеттiң то­лық орнағанын бiлдiрмейдi. Әйтсе де, бұл туралыққа жақындау, әдiлеттiлiктiң лебi ескен қадам болды. Себебi, ақшаға сатылмай шындықты жазатын газет үшiн қазiргi заманда 40 миллион теңге көлемiндегi айыппұл – газеттi жабумен бiрдей сорақылық едi. Осы ретте сот бiздiң мұң-мұқтажымыздың шешi­луi­не бiлек сыбана араласып нақты нәтиже шыққанша тынбай табандылық танытып жүрген сүйiктi басылымымыз­ға

9 қараша 2016
Қарашадан қарашаға дейiн созылған, аудандық соттан Жоғарғы сотқа дейiн жеткен, “Жас Алаш” пен Жасанның (қалтарыстағы дөкейлердiң де деп ұғыңыз – ред) тартысы бiз үшiн жартылай жеңiспен аяқталды. Дегенмен мұны бүтiн жеңiске балаған бұқараның iшiнде бiзге бауырмалдық ниетпен “Бүгiнгi былыққан қоғамда мұның өзi – жетiстiк, басылымға түскен салмақты көп болып көтеремiз, 5 миллион – садаға!” деп ашубасар айтқандар да, құттықтау жiберiп, ақсарбас атағандар да аз болған жоқ. Сiрә, олар “нұқсан келген” ар-намысының өтеуiне 400 миллион теңге сұраған талапкер мен 40 миллион теңге айыппұл арқалату арқылы “Жас Алаштың” аузын жапқысы келген әлдебiреулердiң iшiн от қарып жатқанын сезетiн болса керек. Әрине, 5 миллион теңге жұрттың несiбесiн жеген жуандардың бiр түс­тi­гiне
8 қараша 2016
Газет оқырманды, оқырман газеттi қорғайды
«ҚАРҒА ҚАРҒАНЫҢ КӨЗIН ШҰҚЫМАЙДЫ»
Қазақстан Республикасы атанған мемлекетi­мiзде шын мәнiндегi әдiлеттi сот жүйесi бар ма, жоқ па? Бұл сұраққа көпшiлiктiң жоқ деп жауап қатарына сенемiн. “Жас Алаштың” бастан өткерген сот процестерiмен жете таныс ондаған мың оқырман Жоғарғы сотқа бiр үмiтпен, бiр күдiкпен қараған шығар. Төменгi сатылардағы көпе-көрiнеу жол берiлген заңсыздықтарға көз жұма қарай ма деген күдiгiмiз болды. Халықтық газетке айналған, өткiр де батыл жазатын, елдiк, ұлттық, мемлекеттiк мүдденi, азаматтардың құқығын қызғыштай қорғайтын, бiр ғасырға жуық тарихы бар басылымға қиянат жасай қоймас дейтiн үмiт те жоқ емес едi. “Жазықсыз “Жас Алашқа” Жоғарғы сот әдiлетсiз шешiм шығарса, онда соттарға iсi түскен қарапайым адамдардың тағдыры не болмақ? Құ­қықтық мемлекет құрудың бос сөз болып қал­ғаны онда”.
 Мемлекеттiк билiк жүйелерiне, оның iшiнде әр деңгейдегi соттарға бұқараның сенiмсiздiгi арта түскен қазiргi кезеңде заңсыздықтың қайталануы наразылықтарды өршiтедi. Судьяларды президент тағайындайды. Ал мемлекет атынан үкiм етушi­лердiң қателiктерiн, заңнан ауытқушылығын, жемқорлығын байқаған халық президенттi кiнәлайды. Сондайларды қызметке қойып, сенiм артқаны үшiн. Алмалы аудандық №2 сотынан, Алматы қалалық сотынан кейiн осындай жайттың куәсi болдық. Ж.Зекейұлының жөнсiз әрi негiзсiз талаптарын қолдаған, оның шынайылықтан гөрi жасандылықпен ие болған абыройын қорғаған судьяларға не айтамыз? Ең алдымен халық алдындағы мемлекеттiң, президенттiң абыройын ойламады, тура биде туғандық, әдiлеттi судьяда сыбайластық болмайтынын көрсетпедi деймiз ғой.
беттер:«1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 / 9 / 10 / 11 / 12»