1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Баян-Өлгийдегі қазақ отбасын Қазақстанда шығатын мерзімді басылыммен қамтамасыз ету, Ұланбатыр маңайына қазақ теледидарын қосып беру, меніңше, Қазақстанның қолынан келеді. Тіпті, өзге емес, түріктердің өзі Күлтегін мен Білге қағанға арнап керемет Орхон музейін салыпты. Бізді қатты таңқалдырды. Бірақ, біздің шеттегі қазақ диаспорасына көмектесуге ынтамыз аз.
Автор: Дос Көшім, «Ұлт тағдыры» қоғамдық ұйымының жетекшісі
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №11-12 (16093-94) 11 ақпан, бейсенбі 2016
Алтынбек СӘРСЕНБАЙҰЛЫ: Ақиқат та, адамшылық та, моральдық басымдылық та біздің жағымызда!
Президенттiң айналасындағылар, бәлкiм, президенттiң өзi де, алдағы уақытта авторитаризмдердi күшейту арқы­лы, яғни азаматтардың еркi мен құқына қысым жасау арқылы билiктi ұстап тұра аламыз деп есептейтiн болуы керек. Бiрақ бұл – өте сорақы және кешiрiлмес қателiк! Билiктiң өз қолымен жасаған саяси дағда­рысынан шығудың жолы бұл емес, бұл жол, керiсiнше, жағдайды онан әрi ушықтырады, елiмiздi конфронтация мен қарсы алысуға бастайды! Бұл – ешқайда апармайтын нағыз тұйық жол!
ТӘУЕЛСІЗДІК, ҰЛТТЫҚ МҮДДЕ ҮШІН ҚЫЗМЕТ ЕТТІ
Біздің қазақта, мұсылманда «шейіт» деген қасиетті ұғым бар. Қысастық қазаға ұшыраған адамдар – шейіт. Ақ жолда, ұлт жолында, әділдік жолында қаза болған адам шейіт болады. Алтынбек бауырымыз – қай жағынан алғанда да шейіт. Әзіз шейіт. Амал жоқ...
2006 жылғы 11 ақпанда көрнектi мемлекет және қоғам қайраткерi Алтынбек Сәрсенбайұлына, оның қасындағы серiктерi Бауыржан Байбосын мен Василий Журавлевқа сая­си тапсырыспен қастандық жасалды. Одан берi он жыл өттi. Қазақстан тарихында, ХХI ғасырдағы ұлттық қасiрет саналған бұл оқиға ешқашанда ұмытылмайды. Сан мың адам әр жыл сайынғы дәл осы күнде және кез келген сәтте аяулы азаматтарын еске алады, жауыздық әрекеттi айыптап, қылмыстың толық ашылмағанына күйiнедi. Қоғамның бүгiнгiсi мен ертеңiне ерекше алаңдайды. Өйтетiн себептерi жетерлiк...  “Жас Алаш” елiмiзге танымал тұлғаларға төмендегiдей сауалдар қойған едi. Жауабымен танысыңыздар, өзара пiкiр бөлiсiңiздер, қадiрлi тiлеулес оқырман!

Елдi дүрлiктiрген қанды оқиғаның басты тапсырыс берушiлерi мен қарақшылары нелiктен тасада қалды? Күдiктiлер қатарында есiмдерi аталғандардың, iске әртүрлi шамада қатысы болғандардың тергелмеуi, сотқа шақырылмауы ненi бiлдiредi? Жәбiрленушi жақтың талаптары мен пiкiрлерi қашанғы ескерусiз қалмақ? Көпшiлiктiң көңiлiндегi осындай сауалдар әркезде-ақ айтылып жүр. Ақиқатты ашуға септесетiн мәселелерге қозғау салған қоғамдық тыңдаулар мен тал­қылауларға билiк тарапынан жауап жоқ.  

2004 жылдың 10 қыркүйегiнде ҚР Ақпарат, мәдениет және қоғамдық келiсiм министрi, “Ақ жол” демократиялық партиясының тең төрағасы Алтынбек Сәрсенбайұлы (Алтекең билiк тарапына белгiлi бiр шарт қоя отырып, қайта министр болған кез), серiктерi Төлеген Жүкеев, Сейдахмет Құттықадам және көмекшiсi Айдос Сарым оралман зиялылармен және кәсiпкерлермен кездестi. Бұл басқосуды Рахым Айыпұлы ұйымдастырды.

Саясат – ұлттың, мемлекеттің тағдырын шешетін тетік. Ұлттың құл болмауы, мемле­кеттің тұл қалмауы да саясат пен саясаткерлерге байланысты. Демек, ірі саясаткердің мезгілсіз қазаға ұшырауы – ұлт пен мемлекет тағдырына да мейлінше кері әсерін тигізетін күйзелісті құбы­лыс. Көрнекті саясаткер, мемлекетшіл тұлға, қайраткер-реформатор Алтынбек Сәрсенбай­ұлы­ның қайғылы қаза­сын Қазақстан зиялы­ларының аса ауыр қабылдауының сыры да осында жатқандай.

Екеуі екі дәуірдің ұлы. Екеуі екі кезеңнің бөрісі. Екеуі де қырықтан аса бере өмірден өтті. Махамбетке сілтенген семсер арада 160 жыл өткен соң айналып келіп Алтынбекті тапты. Махамбеттің басы денесінен бөлініп түскенде мұқым қазақтың жүрегі біз сұғып алғандай дір ете түскен. Алтынбектің қазасы да иісі алаштың көкірегін қарс айырды.

Алтынбек Сәрсенбайұлымен министр кезiнде таныстым. Мектеп бiтiрмеген кезiм. Алматыға өмiрiмде екiншi, әлде, үшiншi рет келуiм. Шешем жетектеп жүр, жолай “министр ағаммен амандастырмақ”. Министр деген қандай лауазым екенiн бiл­меймiн. Бiздiң ауылда айтылмаған, кездеспеген қызмет. Мен үшiн мектеп директорынан мықты емес сияқты. Пәтердi алғаш көруiм. Төрт қабырғаға сыймай бiраз күттiк. Түсте келдi. “Ассалаумағалейкум” деп амандастым.

– «Ел. Жер. Ер. Қазақтың бүкіл бол­мы­сы осы үш сөзге сыйып кеткенін байқайсыз ба, оқушым! Өйткені ел еңіреген ерімен ғана құдіретті. Жер еркін елімен киелі. Ер өз жерінде қасиетті» деп «Елім-айладыңыз». Қазақ елдігінен, жері киесінен, ерлері намысынан ажырап бара жатқан жоқ па? «Елім» деген жазушыны бұл күнде не тол­ғандырып жүр екен?

ЖАҚСЫБЕКОВШЕ АЙТСАҚ, САЙЛАУДЫ АҚШ БIЗДЕН ҮЙРЕНСIН
9 ақпанда Орталық сайлау комиссиясы партиялық тiзiмдер бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Парламентi Мә­жiлiсiнiң депутаттарын сайлауды әзiрлеу мен өткiзуге қатысты үмiткерлердi ұсынудың аяқталғанын хабарлады. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұр­ған­құловтың пiкiрiнше, “ұсыну жөнiндегi барлық iс-шаралар Конституцияға және сайлау заңнамасына толық сәйкестiкте өткен”.
ОҢТҮСТIКТЕ ПАРТБИЛЕТТI БАЛАНЫҢ ОЙЫНШЫҒЫНА АЙНАЛДЫРУ ЖАЛҒАСА БЕРЕ МЕ?
“Көп батырады, терең қорқытады”. Мықты әлсiзге тiзесiн батырады, мұның бәрi де әрине тiршiлiктiң заңы. Саяси науқанда да солай. Егер қағидаға салсақ, жұрттың қолдауына ие болған, абырой-атағы биiк үмiткер сайлауда бәрiнен озып келуi тиiс. Бiрақ соңғы жылдары билiктiң партиясы “Нұр Отан” сайлауға нағыз серкелердi емес, жоғарыдағы басшыларға ұнайтын үмiткердi ғана жiберудiң жүйесiн жасап қойды. Оның атын праймериз дейдi.

“Қазақта ең кенже қалған екi өнер түрi бар, бiрi – футбол, екiншiсi – кино” деген екен кезiнде Қонаев жарықтық. Былай қарасаң, күнi бүгiнге дейiн қазақ киносының мерейiн көтерiп, абыройын жауып жүрген “Қыз Жiбек”, “Атамекен”, “Алдар Көсе”, “Атаманның ақыры”, “Менiң атым – Қожа” сияқты айтулы фильмдер тап сол кiсiнiң тұсында түсiрiлдi. Солай бола тұра, тереңнен ойлап, алыстан болжаған Димаш ағамыз қазақ киносын одан да биiк деңгейден көргiсi

Кеше Ақордада өткен үкi­меттiң кеңейтiлген жиынында Н.Назарбаев жауапты шенеу­нiктерге бiрқатар тапсырмалар бердi. Соның бiр парасы инвестицияға қатысты. Мәселен “Нұрлы жол” бағдарламасына тиесiлi жобалардың жұмысын жандандыру үшiн 76 млрд теңге бөлiнбек. Ал тұрғын үй құрылысына 53 млрд теңге бөлу қарастырылған. Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаев зейнетақы қорындағы 1 триллион 450 миллиард теңгенi бiрқатар жобаға инвестиция ретiнде салуды жүктедi.

Өткен аптада Түркия премьер-министрі Ахмет Дәуітоғлы Қазақстанға жасаған ресми сапарының ізін ала Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев Ресей басшысы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті. Кремльдің ресми сайтының мәліметіне қарағанда, телефон арқылы әңгімеге ниет білдіріп, бастамашы болған – Қазақстан тарапы. Осыған қарағанда, Ахмет Дәуітоғлы­мен кездескен Н.Назарбаев Түркия мен Ресей қарым-қатынасын реттеуге

Соңғы кездері мектептерде мұғалімнің оқушыны ұрғанын дәлелдейтін материалдар көптеп шығып (смартфон, қалталы телефон арқылы) жатыр. Осыған орай әлеуметтік желілерде әртүрлі пікір айтылуда. Соның ішінде «Бұған бола бүлінетін дәнеңе жоқ. Өзіміз де мұғалімнің таяғын жеп өскенбіз!» деген мағынадағы сөздер жиі кездеседі. Бұлай дейтін көбіне егде адамдар. Жиырма жылға жуық ұстаздық тәжірибесі бар адам ретінде осы мәселе жөнінде аз-кем пікір білдірсем деймін.

Қазір теледидар тетігін басып қалсақ, газет бетін ашып қалсақ, өзіміз сасып қалатын дәрежеге жеттік. Себебі еңкейген қариядан бастап бесіктегі балаға дейін, тіпті базарда шемішке, шұлық сатып тұратын әйелдердің өсегі – алдағы депутаттық сайлау болып тұр. Жақында «Нұр Отан» партиясы 127 депутаттықтан дәмелілердің тізімін ұсыныпты. Охо-о, бұл тізімде кім жоқ дейсіз ғой?

2014 жылғы 1 қыркүйектен бастап мүлікті заңдастыру жалғасуда. Содан бері 1 жыл өтті. «Алдағы уақытта табыс декларациясы міндетте­лейін деп жатыр» дегенді естіп бір сергіп қалдық. Әсіресе, шоқпардай галстук байлаған шенеунік­тердің отбасының байлығы тура көрсетілмейінше, шындық шыңырауда жата береді. Жолдың екі қапталына сыймай жүретін қымбат көліктердің иелерінің басында баспана жоқ,

Маңғыстау ауданының Ақшымырау ауылында өткен жылы «Коммұнай» ЖШС-нің демеушілігімен 150 орындық Мәдениет үйі пайдалануға берілді. Тамаша етіп салған. Жайнап тұр. Ел игілігін көріп жатыр. Ал сол жаңа Мәдениет үйінің ту сыртында 1957 жылы салынған ескі клубымыз тұр. Осы клубты көрген сайын еске бір кездері «Партсъезд» деп аталатын колхоз, оның тамаша азаматтары еске түседі. Жезтаңдай

Қазіргі таңда ажырасқан отбасылар көбейіп, жетімдер мен жесірлер саны артып бара жатқа­ны жасырын емес. Ерлі-зайыптылар ажырас­қан­да көп жағдайларда (сот арқылы) баланы анасымен қалдырады. Бұл заң – орыстар үшін шығарылған заң деп түсінемін. Меніңше, қазақи менталитетке түк те сәйкес емес. Қазақ­тың бабалар заңында баланың руы әкесінің руымен бірдей болғандықтан бала әкесімен қалады.

– 1960 жылы жиырмаға жаңа толған шағымда мен Тынымбай деген механизатор кісіге көмекші болдым, – деп бастады әңгімесін Әлім­бай ақсақал сиректеу біт­кен мұртын бір сипап қойып, – Ол кезде трактор жүргізу дегенің зор мәртебе болатын. Бұл кәсіп шынын айтқанда екі­нің бірінің қолынан келе бермейтін. Сонымен күзде жер жырту нау­қаны басталды.
17 ақпанда Тайландтың Бангкок қаласында күрес түрлерiнен Азия чемпионаты басталады. Құрлық бiрiншiлiгiнде биылғы Рио-де-Жанейро жазғы Олимпиадасының жолдамасы сарапқа салынбайды. Сондықтан да ұлттық құрамадағы белдi балуандарының денi Тайландқа бармайды. Сонымен, құрлық додасында елiмiздiң намысын қай балуандар қорғайды? Таңат Сағындықов баптайтын грек-рим құрамасы құрлық додасына кiмдердiң қатысатынын нақтылады: ­  
ЕУРОПАНЫҢ ЕКI КӨЗI – ТӨРТЕУ!
Сербияның Белград қаласында өтiп жатқан футзалдан Еуропа чемпионатының ширек финалы көптiң күтпеген нәтижесiмен аяқталды. 2014 жылғы Еуропа чемпионы, 2007 жылғы күмiс жүлдегер Италия құрамасын Қазақ елiнiң футзалшылары 5:2 есебiмен есеңгiрете жеңдi. Сөйтiп, тұңғыш рет Еуропа чемпионатына қатысып, жартылай финалға шықты. Бiрiншi голды 16-минутта Лео соқты. 19-минутта Серiк Жаманқұлов нәтиженi еселеп бердi. 
АДАМҒА СЫПАЙЫЛЫҚ ЖАРАСАДЫ
Философ әл-Фараби өте қарапайым адам болыпты. “Мен” деген сөздi ешқашан қолданбапты. Бiрде философтан: “Дүниедегi ұлы адам Аристотель ме, әлде сiз бе?” деп сұрапты. Сонда әл-Фараби: – Егер мен Аристотельдiң заманында дүниеге келсем, онда оның шәкiрттерiнiң бiрi болар едiм, – деп жауап берiптi.