1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Үкімет қарапайым халықтың санасына ақшаны өздері тауып, өздері бөліп беретіндей амал-әрекетті сіңіруде. Бұқараның психологиясына «Үкіметтің ақшасы» дегенді құйып қойған. Жоғарыдағылар ақшаны аспаннан Құдай беріп жатқандай көреді. Осындай аса қолайлы идеологияны таңдап алған.
Автор: Ораз Жандосов
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №68 (16046) 27 тамыз, бейсенбі 2015
Қызылорда облысының әкiмi Қырымбек Көшербаев мырзаның назарына!
Адам ауруды, бәле-жаланы, жалпы, жамандық атаулыны Құдайдан сұрап алмайды. Алдымызда не күтiп тұрғанын ешкiм дөп басып тағы да айта алмайды. Адам қолдағы бар байлықтан, денсаулықтан, ең жақынынан қас қағым сәтте айырылып қалуы мүмкiн. Бiрақ мұны өте жақсы бiле тұра осы туралы ойлана бермейтiнiмiз өкiнiштi-ақ. Қызылорда қаласынан редакцияны арқа сүйеп келген аналы-балалы Дәуi­товтер – мүгедек жандар. Тұрсынгүл әжей – 82 жаста, I-топтағы мүгедек, ал ұлы Әбсадық – 61-де, II-топтағы мүгедек.

Мiне, Ата заңның қабылданғанына 30 тамыз күнi 20 жыл толады. Бұл – дөңгелек дата, айтулы мереке. Бiрақ осы мерекемен құттықтайын десең, “қиқар” қазақ ұсынған қолыңды алмай қор қылады. Әрқайсысы өзiнше саясат соғып, миыңды ашытатыны тағы бар. “Ата заң ба әлде “атаңның заңы” ма?” деп бетiңе бағжиятынын қайтерсiз!? Содан да болар, қара қазақ үшiн қазiр Ата заң күнiне қарағанда әйелiнiң туған күнi әлдеқайда қызықты өтедi. 

ТЕҢГЕГЕ СЕНГЕНДЕР БЕЛШЕСIНЕН ШЫҒЫНҒА БАТТЫ
Ұлттық банк былтырғы жылдан берi доллардан құтылу, экономиканың долларға тәуелдiлiгiн азайту жайын жиi ауызға алып, биылғы жылдың басында үкiметпен бiрлесiп дедолларизация бойынша iс-шаралар жоспарын бекiттi. Десек те, үкiмет пен Ұлттық банктiң iсi мен сөзi екi бөлек болып тұр. Өткен аптадағы теңге девальвациясы дедолларизация жоспары көзден бұл-бұл ұшқанын көрсеттi.
Қордайдың әкiмi үшiнДимекең бiр ғана рудың деңгейiндегi тұлға болғаны ма?
“Елдiң бағына туған ер Қонаев есiмi Қазақстан хал­қымен бiрге жасары анық, ақиқат. Ол кiсi бәрiмiзге ұстаз болған – ұлы адам” дегендi қайсыбiр жолы басқа емес, қазiргi мемлекет басшысы Н.Назарбаевтың өзi айтқан. Солай бола тұра бүгiнде кәсiпкерлер мен шенеунiктер көшелерге, мектептерге әкелерiнiң атын беруден жарыс­қа түсiп, жанталасып жатқан тұста даңқты Димекеңнiң, Дiнмұхамед Қонаевтың есiмiн ауылымызға беру туралы талап-тiлегiмiз атқарушы билiк тарапынан қолдау таппай тұрғанына елдiң жүрегi ауырады.
Жаңа оқу жылының басталуына санаулы ғана күндер қалды. Биыл бiлiм беру саласы қандай жаңалықтармен толықты? Осыған дейiнгi жоспарлардың қайсысы жүзеге асырылып, нендей кемшiлiктерге жол берiлдi? Осы сұрақтар төңiрегiнде шағын қорытынды жасап көрсек. Қазiргi басты жаңалық – алдағы уақытта кейбiр пәндер әртүрлi тiлде өтiл­мек. Үш тiлде бiлiм беру жүйесiне байланысты ендi­гi жерде қазақ

Шiлденiң соңғы күндерiнiң бiрiнде Талдықорған қаласында полиция қызметкерi Азамат Нұрлыбаев Дмитрий Яковенконы ескертусiз атып тастады. Бұл туралы газетiмiздiң өткен нөмiрлерiнде жаздық. Куәгерлердiң айтуынша, оқиға былай болған: 30 шiлде күнi төрт адам – А.Пак, Д.Яковенко, О.Дятлова және Дарья Ильченко көңiл көтермек болады. Дү­кеннен iшiп-жемiн алған төртеу көлiгiмен ендi қозғала бергенде жол-патруль полициясы тоқтатады.

Алматылық Өрiкгүл Әдiлбекова “Владимир Путин” деген ән жазып, оны күйеуi Шәмiл Әбiлтаев нотаға салып өңдептi. Өрiкгүл Әдiлбекова деген авторды көпшiлiк бiле бермегенiмен, күйеуi – күйшi Шәмiл Әбiлтаевты жақсы бiледi. Содан да болар жұрттың “Шәмiл Әбiлтаев Путинге арнап ән шығарыпты” дейтiнi. Бұл ән Ютуб желiсiнде желдей есiп жүр. Қоғамдық пiкiр де әрқилы. Әнi мен сөзiн жазған “Уриккуль Адильбекова”, қазақшадан аударған “Амантай Ахетов”, орындаған “Талғат Күзенбаев” – өзiмiздiң қазақтар.

Биылғы қаңтардың 20-сы күнi Алматы – Бiшкек тас жолының бойында болған жол апатынан Altyn Group Kazakhstan компания­сы қожайындарының бiрi – кәсiпкер Бауыржан Асау­баев көз жұмды. Сол күнi ақпарат таратқан БАҚ-тың бәрi Алматы облыстық IIД-нiң баспасөз қызметiне сiлтеме жасап, былай деп хабарлаған: “Лексус-570 джипiнiң жүргiзушiсi (Б.Асаубаев мiнген көлiк – ред.) рөлге ие бола алмай, қарсы бағытқа шығып кетiп, қытайлық кран жүк көлiгiне соғылған.

Қарағанды облысының Шахтинскi қалалық соты “бұрынғы iшкi iстер министрi Серiк Баймағамбетовтi колонияда соққыға жықты” деп айыпталған күдiктiлердiң iсiн қарап жатыр. Процесс барысында С.Баймағамбетовтiң колония қызметкерлерi тарапынан қорлық көргенi сөз болды. Мемлекеттiк айыптаушы Т.Алекпаев былай дедi: “Ол (айыпталушыны айтып отыр – ред.) Серiк Баймағамбетовтi жалаңаш күйiнде түзеу мекемесiнiң еденiн жууға мәжбүрлеген.

“Новая газетаның” шолушысы, жазушы Дмитрий Быков осы жақында ғана Грузияның бұрынғы президентi, қазiргi күнi Одессаның (Украина) губернаторы Михаил Саакашвилиден сұхбат алды. Осы сұхбаттан үзiндiнi назарларыңызға ұсындық. Путинмен ешқандай өштiгiм де, қастығым да жоқ. Бәленiң бәрi Путиннiң империялық пиғылынан келiп өрбидi. Оңтүстiк Осетия. Абхазия... Мiне, кезiнде осыларды желеулетiп Ресей өзiнiң армиясын Грузияның шекарасына алып келiп қойды ғой.
«Қала маңындағы тасымал» акционерлiк қоғамы газет сынына жедел түрде жауап қайтарды
“Жас Алаштың” 4 тамыз күнгi 61-санында “Темiр жолда неге тәртiп жоқ?” деген тақырыппен сын мақала жарияланды. Онда Астана – Павлодар бағытында жүретiн электр пойызының қызметiне қатысты келеңсiз жайлар – екi вагонға бiр ғана жолсерiк қызмет жасағандықтан, халықтың пойызға мiнiп үлгере алмайтындығы, Екiбастұз темiр жол стансасына жолаушылар билетiнiң аз бөлiнетiнi, кей уақыттарда электр пойызының отыруға кеш берiлетiнi сөз болған едi.
Мен пәлсафашы емеспiн. Алайда ұзақ жылдар ұстаздық қызмет атқарғандықтан, бiлiм туралы бiрер сөз айтуға құқылымын. “Қазiргi бiлiм – кеңес тұсындағы бiлiмнен анағұрлым нашар” деп жатады кейбiр бiлгiрлер. Жаны бар сөз. Бүгiнде бiз бi­лiмнiң сапасына емес, көрсет­кiшiне әуес боп алдық (Өкiнiшке қарай, мұндай әуестiк медицина саласы сықылды мемлекеттiк бюджеттен қаржыланатын ме­кемелердiң баршасына қатысты боп тұр).

Жақында “Жас Алаш” газетiне (№48, 18 маусым, 2015 жыл) Е.Тоқымбаевтың хаты жарияланды. Онда Суханбай ауылдық округiнiң Жақаш, Қарасу және Көкөзек ауылдарының жерлерiн ағын сумен қамтамасыз ету, ескерткiштердi жөндеу жұмыстарын жүргiзу, 22 ауылға газ жүргiзу, Жақаш ауылындағы Кеңес одағының батыры А.Суханбаев атындағы көшенi жарықтандыру мәселелерi жазылған едi. Бiз бұл мәселелердi жан-жақты тексерiп, төмендегiнi хабарлаймыз:

Аягөз ауданының орталық кiтапханасына аудан әкiмшiлiгi қаржы бөлмеген­дiктен бiрнеше айдан берi аудандық, облыстық, республикалық бiрде-бiр газет келген жоқ. Кiтапхана қыз­метшiлерiнен “Неге мерзiмдi баспасөздерге жазылмағансыздар?” дегенiмде, “Аудандық әкiмшiлiк газет, журналдарға жазылуға қар­жы бөлмей қойды”, – дедi. Нарықтық және саяси бәсеке қызып тұрған мына заманда оқымағанның ойламайтынын, ойламағанның озбайтынын

Бақ құсы бас таңдамай қонып жатыр,
Шартарап шарасыздық толып жатыр.
Айтқаным болмады деп ойсырама,
Алланың қай айтқаны болып жатыр?!

Мұхтар Әуезов атындағы академиялық драма театрының актрисасы, Қазақстанның еңбек сiңiрген артисi Салиха Қожақова – 57 жылдан берi үзiлiссiз сахнада еңбек етiп келе жатқан еңбекқор да iзденiмпаз актриса. Ұлттық және әлемдiк драматургия бойынша драма, комедия, трагедияларда елуден аса рөлдер ойнады (М.Әуезовтiң “Қарақыпшақ Қобыландысында – Қарлығаш, “Айман-Шолпанда” – Шолпан, Гогольдiң “Үйленуiнде” – Дуняша, Д.Исабековтың “Мұрагерлерiнде” – Райхан және т.б.). Ендi сөздi Салиха ханымның өзiне берелiк:

“Жас Алаш” ел арасына көбiрек таратылса екен деп тiлеп отырамыз. Өйткенi “Жас Алаш” өткiр жазады, тiлiп айтады. Ақиқатты қолмен ұстатқандай етiп ашып бередi. Ал ендi “Жас Алаштың” бетiнен бiр қайнауы iшiнде, үстiрт пiкiр көрiп қалсақ, кәдiмгiдей қиналамыз. Өйт­кенi бiз “Жас Алаш” қате­лес­пеуi керек және қате­лес­пейдi де деп өзiмiздi сендiрiп қойғанбыз. Ендi осы ретте бiр пiкiр бiлдiрейiн деп отырмын. “Жас Алашқа” (16.07.2015 жыл) журналист Ұлдай Ибадуллаеваның “Мен қазақ қыздарына қайран қалам...” деген мақаласы басылды.

Кешке өрiстен келген малды реттеген соң қолы бос, сериал көрмейтiн есi “дұрыс” (өзiмiздi осылай атаймыз) көршiлер бiздiң үйдiң қасындағы орындыққа жиналамыз. Бүгiнгi күннiң әңгiмесi доллардың құлдырауы болды. “Доллар өсiптi...”, “теңгенiң құны түсiп кетiптi...”, “доллармен несие алғандарға обал болды”, “...қарыз алғандарға қиын” дейдi жиналғандар. “5 мың теңгем бар едi, кеше 25 келiлiк бiр қап ұн алғаным қандай жақсы болды!” деп қуа­нып

Ол заманда халықтың жағдайы қатарлас: бiрiнде болады, бiрiнде болмайды. Ел iшi тым қарапайым едi. Ара-тұра досыма келiп тұрамын. Достың екi езуi құлағында, бiр жартыны ортаға аламыз, қара қыз шыжғырып, тiстейтiнiмiздi ортаға қояды. Сылқ-сылқ күлкi, қайдағы бiр қотыр әңгiмелер, арасында қара келiншек желдей есiп келiп жүз грамдатып кетедi. Олар сонда шөкiмдей барак үйде тұрса да үйдiң iшi бiртүрлi шуақтанып кететiн, бiр-бiрiмiздi қимай ұз-а-ақ қоштасатынбыз.

Былтырдан берi “Серпiн” бағдарламасы бойынша оңтүстiктен солтүстiкке қарай ағылған мыңдаған балаларымыз оқуға түстi. Бағдарламаның негiзiнде талай қазақтың баласы жоғары оқу орындарының студентi атанды. Қуанышымызда шек жоқ. Алайда студент балаларымызды қинайтын бiр мәселе туындап тұр. Мәселен, жылына екi рет үйiне келетiн студент үшiн сонау солтүстiк
Ресей халық артисi, қазақстандықтарға да кеңiнен танымал Лия Ахеджакова жақында ғана журналист Зоя Ерошокқа берген сұх­батында былай дедi: –Бiз қалаларға жиi шығып тұрамыз ғой. Гас­трольмен. Бiр күнi облыс орталығының бi­рiне келсек, менiң спек­таклiм басталардан сәл бұрын залға әлдекiмдер листовка таратып кетiп­тi. Листовканың бiрiн алып оқысам, онда “Ахеджакова – орысқа қарсы, орыстың мүдде­сiне қарсы адам
Астананың төрiндегi Алау мұз айдыны кешенiндегi әлем чемпионаты тартысты өтiп жатыр. Қазақ топырағында, тәуелсiз Қазақ елiнде тұңғыш рет ұйымдастырылған додаға келген меймандар да, спортшылар да жоғары бағасын бердi. Әлем чемпионаты несiмен қызық? Әрине, таңдаулы деген, көп күшiн сарқымай даңқымен де дiттегенiне жетедi дейтiн даралардың дiңкелеп қалуымен, ел сенiмiн арқалап келiп, еңкейiп қайтқан саңлақтардың пұшайман күйге түсуiмен қызықты. Онсыз күрес күрес бола ма?
Қазақстан ұлттық құрамасының Чехия және Исландия құрамаларына қарсы матчқа қатысатын құрамы белгiлi болды.
Бас бапкер Юрий Красножан 2016 жылғы Еуропа чемпионатының iрiктеу турнирiндегi Чехия және Исландия құрамаларына қарсы тартысқа салатын жiгiт­тердiң тiзiмiн жария еттi.  Қақпашылар: Сергей Бойченко, Андрей Сидельников (екеуi де “Ордабасы”), Стас Покатилов (“Ақтөбе”).
ЖАТТЫҒУДА ЖАҚСЫ-АҚ
Төрт дүркiн әлем чемпионы, жазғы Олимпиада ойындарының екi мәрте жеңiмпазы Илья Ильин жаттығуда 250 келiлiк зiлтемiрдi еркiн көтерген бейнежазбасын Instagram әлеу­мет­тiк желiсiндегi жеке парақ­шасында жария еттi. Серпи көтеру шарты бойынша 250 келiлiк шойынды шоңайна құр­лы көрмеген толағайдың бұл көрсеткiшi – тiркелмегенiмен де әлемдiк рекорд. Егер ресми жарыстарда Илья серпи көтеруде осы ерлiгiн қайталай алса, айды аспанға шығарғаны.
Боямасыз өмiр
Әлi есiмде, 1970 жылдардың басы едi. Алматыдағы шет тiлдер институтында оқитын көршiнiң қызы жазғы демалысқа келiптi. Сол кездерi институтта оқитын, студент атауын иеленген жастар бiздiң көзiмiзге аспандағы жұлдызбен тең көрiнетiн. Сыртынан қызыға қарап, қалалық киiм киiстерiне, сөйлеген сөздерiне, жүрiс-тұрыстарына дейiн есiмiз кете елiктеушi едiк. Үйiмiздiң қасына сол жылы ғана көшiп келген көршiмiздiң (лауазымды қызметте iстейтiн әкесi момын