1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
САУАЛНАМА
Алматы қаласының әкімі Ахметжан Есімов Мемлекеттік сыйлыққа ұсынылыпты. Не үшін?
Қаланы қоқысқа толтырғаны үшін
Анекдот болсын деп...
Метро салғаны үшін
...Құдай болсам дейді
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
“Мен әлемнiң 141 елiн аралаған адаммын. Солардың iшiнде өз мемлекетiнде өз тiлiнде өмiр сүре алмай отырған бейшара халықты көрдiм. Ол – қазақтар”
Автор: Италияның қазiргi заманғы кәсiпкерi, жиһанкез Реналью Гаспирин
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №74 (15948) 18 қыркүйек, бейсенбі 2014

Сөз де ескiредi. Уақыты келгенде салмағы кемiп, мәнi жоғалады. Мәселен, президенттiң “Қазақпен қазақ қазақша сөйлессiн” дейтiн мақалға бергiсiз сөзi де қазiр ескi сөздiң санатында. Себебi оны айтқан адамның өзi қол астындағы қазақтармен орысша сөйлестi. Сөйлесiп те келедi. Ақорда ресми тiлде шүлдiрлесiп жатқанда, баласының министр мен әкiм болғанын қалайтын өзгелер неге қазақша үйренiп, миын ашытуы керек? Мiне, осы мәселе Мемлекеттiк тiлдiң түбiне жетуге айналды. Ал “қазақстандықтар қазақша сөйлессiн” деп айтатын ауыз әзiрге табылмай тұр.

“МЕМЛЕКЕТТIК ТIЛ” ҚОҒАМДЫҚ ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ МӘЛIМДЕМЕСI
2014 жылдың 22 қыркүйегi күнi, қазақ тiлiнiң заң жүзiнде мемлекеттiк мәртебе иеленгенiне 25 жыл толады. Алайда бұл заң әлi күнге өз деңгейiнде толық iске асқан жоқ. Қазақ тiлi шынайы мемлекеттiк тiл биiгiне көтерiлмедi. Орыс тiлi әлi де Кеңес Одағы кезiндегiдей, зор үстемдiкке ие. Тәуелсiз мемлекет үшiн бұл – үлкен олқылық, бодандық санадан арылмағандықтың белгiсi.
АҚОРДА ЕЛДI КРЕМЛЬДIҢ ҚҰЛАЙТЫН ҚҰЗЫНА ИТЕРМЕСIН
Ресей мен Украина арасындағы майдан хронологиясына қосылған тағы бiр оқиға – Батыс елдерiнiң Ресейге қарсы жаңа санкциялар қабылдауы. Еуроодақ елдерi Ресейдiң ең iрi мұнай компанияларын нысанға алса, АҚШ одан әрi барып – Сбербанк пен Путиннiң жақын адамдарының бiрi басқаратын әскери әрi елдiң мұнай өндiрiсiн жаңа технологиямен қамтамасыз ететiн Ростекке де санк­циялар салды.

Алматы қалалық сотында «Жұлдыздар отбасы Аңыз Адам» журналына қатысты кезектi апелля­ция­лық сот отырысы өттi. Естерiңiзде болса, «Аңыз адам» журналының Гитлер туралы деректер, көзқарас-пiкiрлер жария­лан­ған №8 санына байланысты 13 ардагер 65 миллион моральдық өтемақы талап етiп, сотқа арыз берген едi. Арыз Алмалы аудандық сотында қаралып, судья ардагерлерге 13 миллион теңге өтемақы өндiрiп беру және жариялы түрде кешiрiм сұрау туралы шешiм шығарған-ды.

Бүгiн Шотландияның тағдыры шешiлетiн күн. 1707 жылдан берi Ұлыбритания мен Солтүстiк Ирландия бiрiккен корольдiгiнiң құрамындағы ел бөлiнiп шығып, дербес, тәуелсiз мемлекетке айналуды таңдай ма, әлде бұрынғыша өмiр сүрудi жалғастыра ма? Айналып келгенде, бұл Ұлыбритания үшiн емес, сепаратистiк көңiл күйлер билеген өзге мемлекеттер үшiн өзектi һәм маңызды мәселе болғалы тұр.

ДЕПУТАТТАР КIМГЕ ҰНАУ КЕРЕГIН ЖАҚСЫ ТҮСIНЕДI
Сенат сайлауы да мәре сызығына жақындап қалды. Бiрақ бұл саяси дода қалай өрбитiнiне қарапайым халық тарапынан қызығушылық байқалмайды. Су жаңа сенаторларды жасақтауға халықтың араласпайтыны, мәселе мәслихат депутаттарының дауыс беруi арқылы шешiлетiнi белгiлi.
Өзбекстан президентi Ислам Каримовтың кезiнде ықпалды саясаткер болған қызы Гүлнараның «үйқамақтағы» суреттерi бiрiншi рет БАҚ-та жарияланды. Суреттерде кезiнде сән бизнесi мен саясатта атағы жер жарған өзбек президентiнiң қызы жұпыны киiммен үйiнiң сыртында жүр. Гүлнара Каримова өзiн саяси астары бар жемқорлық iсi бойынша қуғынға ұшыраған адам санайды. Фотодағы жеңiл кеудеше мен сүйретпе аяқ киiм iле салған Гүлнара арнайы форма киген үш ер адаммен сөзге келiп тұрған­ға ұқсайды.

Аса құрметтi Бақытжан Балтабек­ұлы, өзiңiз киелi Шу ауданына әкiм болып тағайындалғаныңызға бiр жылдың көлемiндей-ақ уақытта туып-өскен аймағымызда бiрсыпыра iстер тындырылды. Атап айтсам, Төле би мен Шу шаһарының, Андасбай май құю бекетi мен Қонаев ауылы аралық жолдары асфальтталып, күрделi жөндеуден өттi. Сондай-ақ, аудан орталығының көптеген көшелерi де асфальтталып, жаяу жүргiншi жолдары ретке келтiрiле бастады.

Мен екi қоғамдық құрылыста өмiр сүрiп, екi мезгiлдiң баспасөзiне де қызмет еткен журна­лиспiн. Сондықтан қазiргi кездегi әрiптестерiмнiң әлеуметтiк жағынан қорғалмауын, басылымдардың қарапайым халықтың қолына тимейтiндей қымбатшылыққа ұшырауын халықты надан қылуға арналған бет бұрыстың белгiсi деп санаймын. Осыдан келiп, бұрыннан құлағымызға түрпiдей тиетiн “надан халықты басқару оңай” деген тағылымды жоғары жақтағылар ұстанып отырған жоқ па осы деген күмәндi ойларға берiлемiн.

Жақында туған жерiме барып қайттым. Ол жақта өз үйiм, өлең төсегiм болмаса да, алыс-жақын туыс бар. Талай жыл бұрын қайтыс болған әке-шешем, бауырларымның басына барып, Құран оқып, құдайы тамақ бердiм. “Туыстар бар ғой, әрқайсысының үйiне барып, бiр-бiр күн қонып, аунап-қунап жатамын” деп кеткенмiн.

Жазғы демалысымды ауылда өткiзiп, үйге көңiлiм күптi күйде қайттым. Осыған дейiн өз арамызда ойнап-күлiп жүрген iнiм күрт өзгерiптi. Оның намаз оқуды бастағанын, биыл ораза ұстағанын алдында естiгенмiн. Бiрақ аса мән бермеп едiм. Осы жолы үйге барғанымда, iнiмнiң күрт өзгергенiн анық байқадым. Қолы қалт етсе, мешiтке қа­рай жүгiретiн оның екi сөзiнiң бiрi уағыз, дағуат. “

Сiздердi қайдам, бiздiң ауылда соңғы кездерi рахат өмiр болып тұр, шiркiн! Түске дейiн өңшең қолы бос жандар ескi клубқа топырлап жиналамыз. Содан елу шақты адамға санымыз жеткенде, ауыл әкiмi Жағалақ мырза тамағын бiр кенеп алады да сахнаға шығады.
Алматы, Алатау. Бұл екеуiн әсте бөлiп алу мүмкiн емес. Бiрiн атасаң, екiншiсi көз алдыңа келедi.“Е, Алматы жұмақ қала ғой! – дейдi осынау миуалы қалада қайталанбас жастық шағын өткiзген, бүгiнде Ер­тiстiң жағасындағы үлкен қалада тұратын ағам Сабыр Сәбеков. – Қысы қандай жұмсақ! Ақпанның аяғы, наурыздың басында әр шыршасының түбiне жантайып жата кетуге болады...”
Үлкен ғалым, биология ғы­лымдарының докторы, профессор, академик Мұрат Құрмашұлы Ғылманов дүниеден озды. 73 жасқа қараған шағында.
Мұрат Құрмашұлы ұзақ жылдар М.А.Айтқожин атындағы биохимия және молекулярлық биология институтында iстедi. Ғалым ретiнде үлкен табыстарға жеттi. Ғылмановтың лабораториясы Ресей, Израил, Голландия, АҚШ ғалымдарымен тығыз байланыста жұмыс iстедi.
Түс ауған кез. Екiншi ауысымдағы жұмысына бармақ болып Гүл есiмдi қараторы, адырақ көз келiншек те таксиге отырды. Такси жұлқына, жүйiтки жөнелдi. “Ау-у, ақырын” демек болып Гүл жүргiзушiнiң жүзiне үңiлдi.
             Ағасы-ау, абайласаңшы!

Тұрсынғали Едiловтiң есiмi аталғанда баршаның көз алдына ғасырлар тоғысындағы толағай табыс көлбейтiнi анық. Иә, 2000 жылы Австралия атырабында қазақ оғландары олжа салып, дүйiм елдiң боксшыларын баудай түсiрiп, Олимпиаданың алтын-күмiсiн көсiп алған. Осынау зау биiкке бiздiң жiгiттердi бастап шыққан бапкер Тұрсынғали Едiлов – бұл күнде Алматы облысы боксшыларының бас бапкерi.

ПАЛУАНДАР ҚҰРҚОЛ ҚАЙТТЫ
Күрес түрлерiнен Ташкентте өткен әлем чемпионатынан Қазақстан палуандарының басы салбырап қайтты. Ең мықтымыздың өзiн өзгелер тулақша лақтырады деп кiм ойлаған?! Ең жоғарғы нәтиже – бесiншi орын. Қыздарды қой­шы, жiгiттердiң өзi жiгерiмiздi құм еткенде, қыздарға өкпелеп қайтемiз. Зүлфия Яхьярова (48 келiге дейiн), Жұлдыз Ишимова (53 келi), Меруерт Дынбаева (55 келi), Айжан Ысмағұлова (58 келi),