1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
«Еш уақытта қазақ... қазақ мемлекет болған жоқ, себебі шекарасы болған жоқ».  --- «Қытай Халық Республикасы рапс пен соя секілді жемшөп дақылдарын егу үшін бізден 1 млн. га жер сұрап отыр».
«Азаттық» радиосы
Автор: Н.Назарбаев, ҚР президенті
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №61 (16039) 4 тамыз, сейсенбі 2015
Қыжыртпа
Ауылдың жұрты саясаттан бейхабар деп ойласаңыз, оңбай қателесесiз. Бұған дәлелiм бар. Тегiстiкте тоғыз жыл бiрге оқыған досым тұрады. Лақап аты – “Саша”. Азан шақырып қойған аты – Самат. Сашаға жұрт “тоғыз-ақ кластық бiлiмi бар” деп мұрнын шүйiре қарайтын. Сол досым “тоғыз жыл отырып оқыған” бiлiмiмен-ақ ауылдағы талай жұртты ауызға ұрады. Бiрде Саша маған бүй дедi: “Осы сендер қызықсыңдар-ей! “2022 жылы қысқы олимпиада Алматыда өтетiн болса, жалаңаяқ қаламыз” деп жылайсыңдар.
Арқаның ақырған аязды ақпанында биыл бұл қала бiр бөрлiккен. “АрселорМитталТемiртау” компа­ния­­сының ши шығармаса, iшкенi бойына сiңбейтiн басшылығы “қаңтардың қарызынан құтылғанша, ақпанның айлығын iшiнара төлеймiз” деп тепсiнген. Ендi мiне, шiлiңгiр шiлденiң соңында компания басшылығы тамыздан бастап жұмысшылар жалақысының ширегiн қысқартатыны жөнiнде ресми мәлiмдеме жасады. Сондағы сылтауы – қаржы қиындығы.
ҒАЛАМТОР АРҚЫЛЫ АРБАУ
Ресей прокуратурасы “Ислам мемлекетi” лаңкестiк ұйымына өтпек бол­ғанында Түркия – Сирия шекарасында қолға түскен Мәскеу мемлекеттiк университетiнiң студентi Варвара Караулованың үстiнен қылмыстық iс қозғамайтын болды. Бұған дейiн В.Карауловаға “Ислам мемлекетi” лаңкестiк ұйымының бақылауында аймаққа өтiп кетпекке әрекеттендi” деген айып тағылған едi. В.Караулова тәрiздi бойжеткендер мен атпалдай ер-азаматтарды “Ислам мемлекетiнiң” қатарына өтуге әртүрлi себептер жетелейдi.
2014 жылдың 8 наурызына қараған түнi Куала-Лумпурдан Бейжiңге бет алған Малайзияның “Боинг-777” ұшағы iз-түзсiз жоғалып, сол кезден берi оның бiрде-бiр қалдығы табылмаған едi. Құдды бiр жер жұтып қойғандай жоқ болған MH370 рейсiнiң құпиясы ашылуға шақ қалғандай. Олай дейтiнiмiз, Үндi мұхитындағы Реюньон аралынан табылған ұшақтың есiгi мен қанатына ұқсас қалдықтар малайзиялық “Боинг-777-ге” тиесiлi болуы бек мүмкiн.
Үкiметтiң бұрынғы басшысы Серiк Ахметовтiң үстiнен қозғал­ған қылмыстық iске байланысты өткен аптаның дүйсенбiсiнде басталған сот процесiн ел осылай атап үлгерiптi. Әрине, мәселе оның қалай аталғанында емес, тағылған айыптың қалай қаралатынында.С.Ахметовпен бiрге айыпкер орындығына “жемқорлықтың жетегiнде кеткен” жиырма адам жайғасқан. Олардың қатарында Қарағанды облысы мен қаласының бұрынғы әкiмдерi Бауыржан Әбдiшев пен Мейрам Смағұлов бар.

Жақында Бакуде “Әзiр­байжанның ұлттық баспа­сөзiне – 140 жыл” атты үлкен ғылыми-практикалық конференция өттi. Осы конференцияда Әзiр­байжан прези­дентiнiң көмекшiсi, белгiлi саясаттанушы Али Гасанов былай дедi: “Отан, ұлт, халық. Әрбiр Әзiрбайжан журналисi өзiнiң осы үш ұғымға, үш мәселеге байлау­лы екенiн ешуақытта ұмытпауы керек. Әсiресе, бұл жерде “отаншылдық” деген мәселеге ерекше назар аударар едiм.

Шiлденiң 30-ы күнi Қостанайдағы ауданаралық мамандырылған сотта жәбiр­ленушi Ақтолқын Жәнiбекова мен жәбiрлеушi МАИ қыз­меткерi Дәулет Досмаиловтың iсi қаралды. Сот Азамат Айткужинов жәбiрлену­шiнiң арызы қанағаттандырылмайды деген үкiм шығарды! Сотқа әзер дегенде келген сержант Д.Досмаилов сотта орыс тiлiнде жауап бердi. Жәбiрленушi А.Жәнiбекова­ның талабынан кейiн өзi де қазақша екi сөздiң басын әзер қосып отырған сот

ҚР Бас прокуратурасы Вена сотындағы алқа билердiң Әлнұр Мұсаев пен Вадим Кошлякқа шығарған үкiмдерiн ақылға қонымсыз деп есептейдi. Today.kz ақпарат агенттiгiнiң сауалына жауап берген қадағалаушы орган судья А.Бем iштартушылық танытты, алқа билердiң пiкiрiне әсер етуге тырысып, куәгерлердiң сөздерiне түсiнiк берiп отырды дептi. “ҚР Бас прокуратурасы сотқа төрелiк еткен судья Андреас Бемнiң iштартушылық пиғыл танытты деген пiкiрiнен айныған жоқ.

Темiржолдағы жолаушылар тасымалдау қызметiнiң сапасын сын көтермейдi. Билет бағалары жөнсiз қымбаттай бередi. Ол ол ма, Алматы мен Шымкент, Қызылорда мен Тараз секiлдi қалаларда темiржол билеттерi арнаулы кассадан емес, алыпсатарлар арқылы сатылатыны көпке мәлiм. Бiрақ неге екенi белгiсiз, бұны назар­ға алып жатқан ҚТЖ жоқ, баяғы жартас – бiр жартас. “Мемлекет iшiндегi мемлекет” болып саналатын ҚТЖ-ны жайлап ал­ған парақорлықты екiнiң бiрi бiледi.

ЗӘРЕМIЗДI ҰШЫРА БЕРЕ МЕ? 
Егерде “Байқоңырдан ұшып жатқан зымырандардан келер ешбiр қауiп-қатер жоқ” десек онда “жауырды жаба тоқып”, ақиқатқа қия­нат жасаған болар едiк. Ашылғанына биыл алпыс жыл толып отырған ғарыш айлағының қоршаған ортаға, табиғатқа, сол айналадағы адамдардың тұрмыс-тiршiлiгiне, өсiм­дiктер мен жануарлар дүние­сiне елеулi зиян келтiрiп жатқаны жасырын емес. Бұл жөнiнен бас­қасын былай қойғанда, ауық-ауық апатқа ұшырап, елдi дүрлiктiрiп отыратын “Протонның” “жырын” сөз етсек те жеткiлiктi.
Дәл қазiр қазақ киносының ахуалы қалай? Әрине, нашар. Егер жақсы болса, ақын, мәде­ниеттанушы Мырзан Кенжебайдың төмендегiдей мақаласы жазылмас та едi ғой... Не десек те, қазiргi қазақ киносы туралы әңгiме қозғаудың уақыты келдi ғой деймiз. М.Кенжебайдың мақаласын жариялай отырып, киногерлерiмiздi, кинотанушыларымызды, жалпы қазақ зиялыларын пiкiрталасқа, ұлттық киномыз жөнiнде келелi де кеңiстi әңгiмеге шақырамыз.

Қарғаның миы ағып түсердей күн ысып тұр. Әшейiнде қала көшелерiнде “такси” сияқты безiлдеп жүретiн көртышқандардың өзi көлеңке iздеп, кеңкелес болып кеткен. Күннiң ыстығы алпысқа асығып бара жатқанда, Қызықстанның Күнгей облысының әкiмi аппарат қызметкер­лерiн жинап алып, жиналыс жасады. Жиналыс десе, жаны кi­редi. “Не мәселе екен? Не мәселе?” деп сыбырласқан әкiмшiлiк қызметкерлерi бiр-бiрiне сыбырлап сөйлесiп қояды.

Ырым демекшi, былтыр күздiң кезiнде келiншегiм Сырғатай екеумiз сырғамызды сылдырлатып, кеше ғана аяқ киiм дүкенiндегi “қан майданнан қағып шыққан” импорттық су жаңа етiктерiмiздi киiп, шықырлатып Жабағы досымның үйiне келдiк. Мақсатымыз – оның жақында жеңiл босанып, балпанақтай ұл тапқан әйелi Ақшагүлге құтты болсын айтып, ауыра беретiн алдыңғы баласының халiн бiлу. Келдiк, кiрдiк, шешiнiп төрге беттедiк.

Жақында орыс ғалымдары “Ең батыл еркек кiм?” деген сауалға ғылыми тұрғыдан жауап та бердi. Шынында да, ең батыл еркек кiм? Ең батыл еркек – шашы жоқ еркек. Яғни, шашы түгел түсiп қалған таз адам. Халықта “төбе шашы тiк тұрды” дейтiн түсiнiк бар. Иә, адам қорыққан кезде шашының үрпиiп кететiнi де рас. Ал шашы жоқ адамның шашы қалай үрпиедi? Демек, оның шашы үрпимейдi.
ГРП КЕЛIП, ҚҰС КЕЛIП...
Еркiн Iбiтановтың Жақан құрдасы (Әбiшбаев) аудандық партия коми­тетiне келгенге шейiн өз мамандығы бойынша геолог болып жұмыс iстептi. Жер қарая Байынқолдың қойнауынан кен iздеуге кiрiседi. Ол басқарған топ “геологиялық барлау то­бы” деп айтылады екен. Орысшасынан қысқартқанда – ГРП. Тау-тастың қойнауынан кен iздеу оңай емес. Қопарылыс жасап, шатқалдарды жаңғыртып жатады.
Халықаралық олимпиадалық комитеттiң 31 шiлдеде Куала-Лумпурда өткен сессиясында 2022 жылғы қысқы Олимпиаданы өткiзетiн ел белгiлi болды. Араға жетi жыл салып жететiн ақ Олимпиаданы ұйымдастыру “бақыты” бiзге емес, 12 миллионнан астам халықты сыйдырған Қытайдың бас қаласы Бейжiңге бұйырды. 2008 жылы жазғы Олимпиада ойындарын абыроймен өткiзiп, әлемнiң алдында орасан абырой-бедел жинаған
ЖҮЛДЕ МОЛ
Чехияның Прага қаласында дзюдодан Еуропаның ашық бiрiншiлiгi өттi. Елiмiзден барған дзюдошыларымыз  2 алтын, 2 күмiс, 2 қола жүлде олжалап қайтты. Мағжан Шамшадин, Жақсыбек Жеңiсбек жеңiске жетсе, финалда сүрiнген Дидар Тәттiбай мен Жанар Қашқын күмiс медаль иелендi. Қанат Сейiлхан мен Бауыржан Жауынтаевқа қола жүлде тидi.
Елiмiзде пауэрлифтингтен тұңғыш рет Азия ашық чемпионаты өттi. Қазақстан спортшылары 2 күмiс, 3 қола жүлденi иелендi. Бiздiң пауэрлифтингшiлерiмiз Ашық Азия чемпионатында аянып қалған жоқ. Қазақстан құрама командасы iшiнде ең жоғары жетiстiкке қол жеткiзген Раушан Қойшыбаева болды. 67 келi салмақта өнер көрсеткен Раушан Қойшыбаева зiлтемiр көтерудiң ақтық сынында 106 келiнi емiн-еркiн еңсерiп, екiншi орынға табан тiреген-тiн
Боямасыз өмiр
Мен жетi балалы бiр ананы бiлем. Ауруханада, бiр палатада жаттық. Есiмi – Айткүл. Жалғыз iнiсi бар. Өз аузынан естуiмше, жетiмнен жетiлген екен. Жастайынан ата-ана махаббатына шөлiркеп, бiрiне-бiрi қорған болып, жалтақ көңiл, жабырқау жүрекпен күн кешкен екен қос бауыр. Бiрi – әпке, бiрi – iнi болып жүрiп, жылдар өте өз шаңырақтарын көтерген.