1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Қазіргі адамдар «бірің өліп, бірің қал» дегенді мықтап ұстанып алған. Өйткені адамдар ешкімге сенбейді, сенейін десе есітетін әңгімелерінің бәрі өтірік. Сондықтан бәріміз ас үйде отырып, үстелді тоқпақтап, революция жасаймыз, көшеге шыққанда үнсіз қаламыз, өкінішке орай, осылайша екі жүзді болып барамыз.
Автор: Болат Атабаев, театр режиссері
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №18 (16204) 2 наурыз, бейсенбі 2017
2 наурыз 2017
Балтық бойы елдері не қызығамын

ҮШТІЛДІЛІКТЕН БІЛІМ ДАҒДАРЫСҚА ҰШЫРАЙДЫ

Қылышынан қан тамып тұрған кеңес одағының кезі. 1983 жылы Эстония елінің Тарту қаласынан автокөлік айдап әкелуге бардым. Пойызбен Тартуға жеткенде әлі таң атпаған еді. Жақын маңдағы қонақүйге барып, әкімшіден 3-4 сағатқа орын сұрадым. Менің орысша сұрағыма эстонша жауап берді. Түсінбей 2-3 рет мәрте сұрағаныма әкімші қыз ашуланып өз тілінде «Орын жоқ» деген жазуды үстелінің үстіне қоя салды.

Таң атқан соң көшеге шықтым. Енді өзім баратын зауытты іздеп табуым керек. Ойыма «Балтық бойы елдері орысша сөйлегенді ұнатпайды» деген пікір оралды. Сөйтіп ой жетегінде тұрғанымда, көше қиылысынан үлкен қария адам шыға келді. Жалма-жан қасына барып, «Ассалаумағалейкум» деп қолымды ұсындым да «завод», «адрес» деп жазуды көрсеттім. Ол қолымдағы парағыма зауытқа баратын трамвай, автобустардың маршуттық нөмерлерін жазып берді. Алғысымды айтып, баратын жеріме жеттім-ау. Сол Тарту қаласында көше, дүкен атаулары сол кездің өзінде өз тілдерінде, эстонша жазылғаны әлі күнге дейін есімде. Зауыттан алған қажетті құжаттарым да алдымен эстон, одан кейін орыс тілінде жазылған.
Ал біздің дербес ел ретінде өмір сүріп жатқанымызға ширек ғасырдан асты. Әлі күнге дейін өзге елдің тілінде шүлдірлейтініміз жаныма батады. Балтық бойы елдерінің халқына риза боламын. Өз тілдерін қалай құрметтейді! Ал біз болсақ үштілділік дегенді шығарып алдық. Ағылшын тілін үйренуге қарсы емеспін, бірақ орыс тілінің бізге не қажеті бар? Масқара, күні бүгінге дейін 25 жылда 19 білім министрі ауысыпты. Бұл енді сұмдық емес пе? Сонда біз әр жыл сайын бір министр ауыстырыппыз. Ал жаңа келген министр өзінің жаңалығын ала келеді. Сөйтіп, біз балабақшадан, 1-сыныптан баланы дүбәралыққа тәрбиелеудеміз. Алғашқы білім балабақшадан басталады. Қазір технология мен ғылымның дамыған заманында ең қажеттісі – білім. Білімсіз болашақ – қараңғы.
Өз басым білім министрінің «үштұғырлы тіл» бағдарламасын балабақшадан, 1- сыныптан бастағанын қаламайын. Қарсымын. 1-сыныптан бүлдіршіндерге ағылшын тілін үйрету – өте ауыр. Өзіміздің қазақтар ана тілін толыққанды білмей жатқанда үшінші ағылшын тілін жас буынға үйретіп, оқыту – мәңгүрттікке қадам. Өз ана тілінде білім, тәрбие алмаса, сол ұлт құриды. Оның болашағы жоқ. Біле-білген адамға ағылшын тілін 5-6 сыныптан бастап үйрену кеш емес. Біз 70 жыл бойы Ресейге бодан болып келдік. Енді тәуелсіздік алғанда орыс тілінен арыла алмай жүрміз. «Жығылғанға жұдырық демекші», енді ағылшын тіліне бодан болуға тым ерте қадам бастық. Қазақ халқы қаншама қасіретті басынан өткізді. «Үштұғырлы тіл», түсінген адамға, бұл да – ұлтқа үлкен нәубет!
Министр Е.Сағадиевтің ойлап тапқан «үштұғырлы тілі» күн тәртібінен түспеуге айналды. Қазір мұғалімдерді қысқа мерзімді 3-4 айлық қысқа курстарға жіберіп дайындауда. 2019 жылы 10,11 сыныптар физика, химия, биология, информатика, ағылшын тілінде оқитын болады. Ағылшын пәнінің маманы жоғарғы оқу орынын 5 жылға жуық оқиды. Осы арада заңды сұрақ туады. Мысалы, 3 ай курста оқып келген физика пәнінің мұғалімі ағылшынша қалай сабақ береді? 3 айда ағылшын тілін толыққанды меңгере ала ма? Меніңше, толық білім бере алмайды. Ұстаздың білімі таяз болғандықтан шәкірт мәңгүрт болып шығады.
Оның үстіне, бірден үш тілді меңгеру – балаға салмақ. Денсаулығына зияны тигенімен қоймай, шатастырып, ойлау қабілетін төмендетеді. Онсыз да ұстаз бен оқушыда жүктеме көп. Сапасыз білімнен ой-санасы жетілмеген ұрпақ шығады. Қазір Қазақстан экономикалық дағдарыстың құрсауында. «Үштұғырлы» тілден білім дағдарысқа ұшырауы мүмкін. Білім дағдарысқа ұшыраса, ғылым дамымайды. Білмей істеген іс – қателік, біліп істеген іс қылмыспен пара-пар дер едім.

Қуанғали Аронов,
Есбол ауылы,
Индер ауданы,
Атырау облысы

« алдыңғы бетке  |  келесі бетке »
ПІКІРІН БІЛДІРГЕНДЕР (7)
Қазақ үні | 3 наурыз 2017 10:07
"..ұлтқа үлкен нәубет!"- ал осы ҚАСІРЕТТІ туындатып отырған ЖАУ КІМ??? Меніңше, бұл жағдайды туындатып отырған ұрпақтары қазақша қақпайтын, тілі орысша шығып, ағылшынша сөйлейтін биліктің ұшар басындағы пенденің "үйіші"мен айналасындағы "жалбақайлар"! Олар, қазақ тілінің күш алуынан өлердей қорқады! Сондықтан, қалай болса да қазақтың тілін жою, күш алдырмау олар үшін басты мақсат!
Б.Шаяхметұлы | 3 наурыз 2017 12:16
Жүз пайыз ҚОСЫЛАМЫН!!! Ағылшын тілін тек 5-6 сыныптан бастап қана , онда да , жеке пән ретінде ОҚЫТУ керек(онсыз мүлде болмайтын болса!) Бала өз АНА ТІЛІНДЕ тілін шығарып, ақыл-ойы қалыптасуы тиіс , сонан соң 12-13 жастан бастап, "шүршіттің" тілін болса да(таңдаулары бойынша) оқыта берсін!!!
Қызылордалық Балталы Төлеген | 3 наурыз 2017 17:42
"Үш тілділік реформа" ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ КЕЛЕШЕКТЕРІН жойып, ұрпақты мәңгүрттікке итермелейді. Баланың мәңгүрттенуі ҰРПАҚТЫ ҰЛТТЫҚ РУХТАН айыру. ҰЛТТЫҚ РУХТАН айырылған жеткіншекті тәрбиелеу ҚАЗАҚТЫҢ БОЛАШАҒЫНА балта шауып, тамырын қырқу. Міне Сағадиевтің арманы.. Бірақ бұл "арманның" авторы Сағадиев емес.. СОНЫҢ нақ ӨЗІ. ОЛ ӨЗІНІҢ көп ұзамайтынын біледі. Сондықтан қыздары, жиендері ертегідегідей өмір сүрулері үшін, артына ҰЛТЫН білмейтін РУХСЫЗ, ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ сөйлемейтін"қазақстандық мақтаншақты"қалдыру..
Асылбек | 5 наурыз 2017 10:47
Орыс тилин алып тастау керек кереги жок бизге рахмет.
мен | 6 наурыз 2017 19:56
Үштілділік тиімді ғой жоғардағыларға. Халық өмір бойы үш тілді меңгеремін деп миы атала болып, крышалары кетіп, саясаттан мақұрым қала береді .
мен | 6 наурыз 2017 20:02
Қазақ теле арналары не үшін жыртылып орысша сөйлейді, бәрі-бір оны нацист орыстар көрмейді. Орыстардың бәрі үйлеріне россиский 200-300 каналдарды көретін спутниковый антенналарын қойып алған.
Ореке | 9 наурыз 2017 13:47
[reply]"..ұлтқа үлкен нәубет!"- ал осы ҚАСІРЕТТІ туындатып отырған ЖАУ КІМ???
Кім болсада АТАСЫНА мың НӘЛЕТ !!! Қара көрінде өкіріп өлсін!!!.
Пікіріңізді бөліскіңіз келсе:*
Жазылатын пікірдің көлемі 500 символдан аспауы керек
Аты-жөніңіз:*
E-Mail (сайтта жарияланбайды):
Мына код-сандарды енгізуіңізді сұраймыз:*
Жаңарту
* - жазылуы міндетті
Осы тараудағы мақалалар