7 қаңтар 2010
Сот наразылық шарасымен басталды

Жаңа жылдық мерекеден кейiн Астана қаласы №2 Сарыарқа аудандық сотында «Қазатомөнеркәсiп» ұлттық компаниясының бұрынғы президентi Мұхтар Жәкiшевтiң iсi бойынша сот отырысы басталды. Сот жабық есiк жағдайында өттi. Оған тiптен, Жәкiшевтiң зайыбы Жәмила да жiберiлмедi.
Сот отырысы басталатын күнi №2 Сарыарқа аудандық соты күзеттi бiрнеше есеге көбейтiптi. Ғимараттың айналасы толған полиция жасақтары. Кiреберiс есiктi қара қағазбен жапсырып тастаған. Iштегi адамдар көрiнбес үшiн.
Дәл осы жерде бiр жыл бұрын «Қазақстан темiр жолы» ұлттық компаниясының бұрынғы президентi Жақсыбек Күлекеевтiң iсi қаралған кезде, есiктердiң шынылары мөлдiр болатын. Күзет те көп емес едi. Журналистер үшiн есiк ашық болатын.
Мұхтар Жәкiшевтi конвоймен сот ғимаратына жеткiзген кезде де, полиция жасақтары видеотаспаға, фотоға түсiруге рұқсат бермедi. Олар өздерi Мұхтар Жәкiшевтi көрсетпес үшiн, көлiктi бүркемелеп тұрды.
Жәкiшевтiң зайыбы Жәмиланың айтуынша, алғашқы сот отырысы кезiнде адвокат Нұрлан Бейсекеевтiң өтiнiмдерi қаралған. Бiрақ, сотқа адвокаттың өзi сырқаттанып қалуы себептi келе алмаған.
Осыған дейiн Ұлттық қауiпсiздiк комитетiнiң уран кенiшiн шетелдiк компанияларға заңсыз сатты деп Жәкiшевке таққан айыптаулары сотта қаралып жатқан жоқ. Сондықтан да, Жәкiшевтiң зайыбы Жәмила жұбайының iсiнде ешқандай мемлекеттiк құпия жоқ, iс ашық қаралу керек дегендi айтып отыр. «Сот iстi жабық қарап жатқан себебi, олар өздерiнiң былықтарының ашылып қалатынынан қорқатын шығар», – дейдi Жәмила.
МЕМЛЕКЕТТIК ТIЛДЕ СӨЙЛЕУГЕ РҰҚСАТ ЕТIЛМЕЙТIН СОТ
Мұхтар Жәкiшевтiң адвокаты Нұрлан Бейсекеев өткен жылдың желтоқсан айында соттың алдын ала тыңдауынан кейiн Астана қалалық сотына бiрнеше өтiнiм берген.
Оның бiрiншiсi – сот отырысын Алматы қаласы Алмалы аудандық сотына ауыстыру. Екiншiсi – iстi жүргiзетiн судья Нұрлан Жолдасбековке наразылық бiлдiрген болатын. Себебi, алдын ала тыңдау кезiнде адвокат Мұхтар Жәкiшевтiң оққағары Талғат Қыстаубаев үшiн сот отырысын қазақ тiлiнде жүргiзу жөнiнде өтiнiш жасаған. Бiрақ, судья бұл өтiнiштi қанағаттандырмай тастады. Нұрлан Бейсекеев судья Жолдасбековтiң осы шешiмi арқылы Талғат Қыстаубаевтың Конституциялық құқығын, Қазақстан заңдарын өрескел бұзды деген болатын. Ал Талғат Қыстаубаевтың жары Сара Сағындықованың айтуынша, бүгiнгi күнге дейiн жұбайы iспен мемлекеттiк тiлде таныса алмай келедi. «Сот отырысы орыс тiлiнде өтедi деп, күйеуiме қазақша сөйлетпей жатыр. Оған аудармашы берген екен. Бiрақ, ол дұрыс аудармайды екен. Адвокаты да бiрауыз қазақ тiлiн бiлмейдi. Өзi бұл iстерге мүлдем қатыспайды. Ал бiздiң отбасы ұсынған адвокатты қабылдамай отыр», – дейдi Сара Сағындықова.
БАЛАЛАР ӘКЕСIМЕН КЕЗДЕСЕ АЛМАДЫ
Астанаға әкелерiн көру үшiн Мұхтар Жәкiшевтiң бес баласы да келiптi. Бiрақ олар әкелерiн көре алмады. Жәмила жұбайымен кездесу жөнiнде судьяға өтiнiш жазғанын, бiрақ судья өзiнен сырт айналып, қашып кеткенiн айтады. Ал Мұхтар Жәкiшевтiң үлкен қызы Әйгерiм соттың әдiлеттi шешiм шығаратынына үмiттенедi. «Бiздiң елде соттардың сатылатынын бәрi бiледi. Бiрақ, соған қарамастан, судьяның ар-ұжданы ояна ма деп үмiттенемiн. Өйткенi, бұл iстi барлығы қарап отыр. Әкемдi қолдайтындар көп», - дейдi Әйгерiм. Ол өздерiнiң әкелерiн көре алмай арманда қалып отырғанын да жасырмады. «Соттың есiк, терезелерiнiң барлығын қара түспен бояп тастапты. Әкемiздi әкелген кезде, сот ғимаратындағы жарықты сөндiрiп тастады», – дейдi Әйгерiм.
«ЕҚЫҰ-ҒА ТӨРАҒА ҚАЗАҚСТАН 37-ЖЫЛДЫҢ КЕБIНДЕ», –
дейдi наразылық шарасын ұйымдастырушылар
Сот басталып жатқанда, сот ғимаратының сыртында тiркелмеген «Алға!» және «Азат» партиясының 60-қа жуық өкiлi соттың әдiлеттi болуын сұрап наразылық шарасын ұйымдастырды. Олардың iшiнде Қостанай, Павлодар, Көкшетау, Петропавл қалаларынан арнайы келгендер де бар. Жиналғандардың әрбiрi судья Нұржан Жолдасбековтiң атына соттың ашық өтуiн, Мұхтар Жәкiшевтi дәрiгермен қамтамасыз етуiн және Талғат Қыстаубаевқа мемлекеттiк тiлде сөйлеуге мүмкiндiк беруiн сұрап өтiнiш жазды.
Тiркелмеген «Алға!» партиясының жетекшiсi Владимир Козлов Еуропадағы қауiпсiздiк және ынтымақтастық ұйымына төраға болып тұрған Қазақстандағы жағдай 37-жылдары да болмаған шығар деп баға бередi. «Билiктiң өзi мемлекеттiк тiлдi дамытамыз деп мәлiмдеп жатыр. Бiрақ, соттың ҰҚК-нiң қазақ тiлiне қарсы әрекетiн қалай түсiнуге болады. Бұл – нағыз қорлаушылық. Егер әдiлеттi шешiм күтетiн судьялардың өздерi мемлекеттiк тiлдi менсiнбей жатса, басқаларға не айтуға болады?!», - дейдi Владимир Козлов.
Жұлдыз ТӨЛЕУ,
Астана





Уәж айту