19 ақпан күнi Қазақтың Мем­лекеттiк М.Әуезов атындағы академиялық драма театрының сахнасында Г.Гауптманның «Ымырт­тағы махаббат» спектаклi­нiң 100-iншi қойылымы болады (Қоюшы режиссер Р.Андриясян, Т.Аралбай). Бұл спектакльде басты рөлдi КСРО халық әртiсi, ҚР Мемле­кеттiк сыйлықтың лауреаты, дарынды актер Асанәлi Әшiмов ойнайды.

 

Соңғы күндерi бiздiң орыстiлдi газеттерiмiз Өзбекстанның белгiлi фотосуретшiсi Умида Ахметова туралы күн құрғатпай хабарлама берiп жүр. Бұлардың айтуынша, Өзбекстанның құқық қорғау орындары У.Ахметованы жарыққа шыққан кезектi фотоальбомы үшiн кiнәлап, сотқа тартқан. Бiрақ, У.Ахметова амнистияға iлiгiп, түрмеден аман қалыпты, әйтеуiр...

«Бұл қалай? – дейдi ғой бiздiң орыстiлдi журналистерiмiз, – Шындықты көрсеткенi үшiн, Өз­бекстандағы хал-ахуалды боямасыз фотосуретке түсiрiп, оны жариялағаны үшiн фотосуретшiнi неге кiнәлаймыз? Демократия қайда?» Тағы бiр орыстiлдi газе­тiмiз: «Умида, ұнжырғаңды түсiр­ме! Бiз әрқашанда сенiмен бiргемiз!» дедi...

Өзбек – қазақ сияқты ашық-шашық халық емес. Өзбектер төмен­дегiдей үш нәрсенi ешуақытта кешiрмейдi: тiлбұзарлықты, дiнбұ­зарлықты, ұябұзарлықты. Өзбектi өзбек етiп отырған да – олардың осы қасиетi. Умида Ахметова – тек фотосуретшi ғана емес, сонымен бiрге деректi фильм түсiретiн режиссер де. Осыдан бiраз бұрын У.Ахметова «Бремя девственности» деген деректi фильм түсiрдi. Орыс тiлiнде. Мұнда мынадай болған оқиға баяндалады. Өзбектiң бiр бойжеткенi күйеуге шығады. Некеқияр тойдан кейiн өзбек жiгiтi әлгi қызды үйiнен қуып жiбередi. Неге? Қыз пәк болмай шығады. Содан бүкiл елге, күллi ауыл-аймаққа, туған-туысқа масқара болған қыз өзiн-өзi өлтiру үшiн екi рет әрекет жасайды... Не керек, қыз байғұс азып-тозып, елдiң көзтүрткiсiне ұшырайды ғой. Осыны көрсете отырып, деректi фильм «Осындай қатыгез дәстүрдiң (яки, некеқияр түнiнде қалыңдықтың пәк, не болмаса пәк емес екенiн тексеру) не керегi бар? Осы дәстүрдiң тамырына балта шапсақ қайтедi?» деген ой айтады. Мiне, Умида Ахметованы сотқа сүйреп жүрген де – осы жайт. Өзбектер У.Ахметоваға бiр рет ескерту жасады: У.Ахметованы сотқа тартып, артынан амнистияға iлiктiрiп жiбердi. Егер У.Ахметова осындай фильмдердi, яғни өзбектiң ұлттық дәстүрiне қарсы шығатын фильмдердi бұдан былай да жалғастыра беретiн болса, онда олар У.Ахметованы Өз­бек­станнан қуып жiбередi (Азиза сияқты).

Өзбек – қазақ сияқты ашық-шашық халық емес. Олар тiлбұ­зарлықты, дiнбұзарлықты, ұя­бұзарлықты ешуақытта кешiр­мейдi. Бұл үшiн өзбек халқын кiнәлауға болмайды. Керiсiнше, сыйлау керек сияқты.