Мәселенi әрiден бастасақ. Қазақстан өзiнiң мемлекеттiк тәуелсiздiгiн бұрынғы КСРО елдерiнiң iшiнен ең соңғысы болып алды. Себебi, тәуелсiздiктi қазақ билiгi (халқы емес) армандаған да, аңсаған да жоқ болатын. «Амалсыздан» егемендiктi қабылдауға «мәжбүр болдық». Мәскеу әуежайында КСРО-ның ыдырауына байланысты БАҚ өкiлдерiне пiкiр бiлдiрген Назарбаевты көрсеңiз сонда. Өкiнiштен өзегi өртенiп, алып державаның құлағанына қатты налып тұрған адамның бейнесi. Мұны елiмiздiң телеарналары да көрсеттi.

Мемлекет тәуелсiз болған соң, Қазақстан өзiн үш ғасырға жуық бодандықта ұстаған Ресей империясының ұлтсыздандыру әрi рухсыздандыру саясатын әшкерелеп, отарсыздандыру процесiн қолға алуы керек едi ғой. Бiрақ, мұның бiрiн де қазақ билiгi қолға алған да, жүзеге асырған да жоқ. Қайта бұрынғы отарлаушы елдiң ұлтсыздандыру саясатын ары қарай жалғастырып, оны қатерлi қарқынмен жүзеге асыра бастады. Бiз ақпараттық, рухани, тiлдiк, мәдени, дүниетанымдық бодандықта қалып отырмыз. Ресейдiң құшағында тұншығып, Кремльдiң ықпалынан әлi құтыла алмадық. Сонымен қатар, Қазақстан, Белоруссия, Ресейдiң басын қосқан, Кедендiк одақ та бүгiнгi таңда елiмiзге, қазақ мемлекеттiлiгiне қатер төндiретiн бiрден-бiр бастама екенi даусыз. Бiр кездерi әсiреұлтшыл Александр Дугин былай деген едi: «Я думаю, если дружественные нам страны, такие как Казахстан и Белоруссия, вдруг от нас отвернуться, этих стран больше не будет существовать». Ресейдiң империялық көзқарасының жаршысына айналған Дугиннiң бұл сөздерi тегiн айтылған жоқ. Қазақстан да, Белоруссия да көп ұзамай Кедендiк одақ қатарына өттi. Бұл одақтың экономикалық шығындарын былай қойғанда, мемлекеттiгiмiзге нұқсан келтiретiнiн де ұмытпаған абзал. Қазiр қоғамда айтылып жүрген пiкiрлерге сүйенсек, Кедендiк одаққа мүше елдердiң шекарасын Ресей әскерлерi күзетпек. Егер бұл расқа айналып, орыс әскерi қазақ шекарасына келсе, онда бұл мемлекеттiгiмiздi құрдымға кетiрерi даусыз. КСРО-ның жаңартылған нұсқасын еске түсiретiн Кедендiк одақты бүгiнгi күннiң ең iрi қатерi екенiн түсiнетiн кез жеттi.

И.Тасмағамбетов үкiметiнiң бастамасымен қабылданған «Жер кодексiнiң» арқасында қазақтың жерi тiстегеннiң аузында, ұстағанның қолында кеттi. Таяуда ғана Қытайға жер беруге қатысты үлкен дау-дамай туғанын ел бiледi. Мұны халықтық қарсылық қана тоқтатты. Бiрақ, ел болып, ұлт болып ұйысып, бiрiгiп, бұған қарсы тұрмағанда не болар едi? Жоғары билiк өкiлдерi Қытайға жердi ұстатып жiберер едi. Бұл – сөзсiз ақиқат. Десек те, екi арада келiсiм болған соң Ақорда мұны ерте ме, кеш пе, қайтадан ортаға салуы ықтимал. Егер Қытай елiмiздiң аумағынан ойып тұрып орын алса, қазақтың өзi де, оның мемлекеттiк егемендiгi де келмеске кеттi дей берiңiз. Шағын ғана халқы бар Қазақстан алып Қытайға қай жағынан болсын еш қарсы тұра алмасы анық. Терещенконың Израильге жер ұсынғанын да айттық. Қазақтың жерi де, елi де ат төбелiндей топтың қолына өттi. Алтынбек Сәрсенбайұлы айтпақшы, мемлекет «Назарбаевтың жабық акционер­лiк қоғамына» айналды.

Бүгiнгi билiк «саяси тұрақтылық» жөнiнде көп айтады. Саяси тұрақтылықты бiр адамның билiгiмен байланыстырады. Шын мәнiнде, бiр адамның билiк құруы саяси тұрақтылыққа жата ма? Қайта бұл – нағыз саяси тұрақсыздық емес пе? Бүгiнгi мемлекет басшысы да басқалар сияқты екi аяқты пенде. Ертең не боларын, қандай жағдайға тап келерiн ол да бiлмейдi. Сонда алай-бұлай жағдай туындаса, мемлекеттi кiм басқарады? Билiктi кiм қолына алады? Жоғары билiк үшiн түрлi топтардың арасындағы қақтығыс өршiп, мұның арты мемлекет үшiн қатерлi жағдайға әкеп соқпай ма? Бұл да бүгiнгi қоғамды мазалайды, ойлантады.

Президент отбасының мүшелерi саясатқа да, бизнес саласына да дендеп енгенi белгiлi. Бiрақ, олардың өзара қақтығысы жайында қазiрдiң өзiнде көп айтылып жүр. Мемлекеттiк төңкерiс дайындауға әзiрленiп, қару-жарағын сайлап қойған Рахат Әлиев елден қашып тынды. Оның құдiреттi ақпараттық тобының       быт-шыты шығып, ыдырады. Мемлекет басшысының ортаншы күйеу баласына қатысты дау да басылар емес. Оның ұлттық компанияларда жасаған «жұмысы» туралы Мұхтар Әблязов көптеген құжаттарды құзырлы органдарға тапсырды. Құлыбаевтың әкесi Асқар да ұлының жоғары билiктен дәмелi екенiн жасырмайды. Бiр сөзбен айтқанда, президенттiң отбасы iшiндегi тартыс та қазақ мемлекеттiлiгiне нұқсан келтiрiп, тәуелсiздiгiмiзге қатер төндiруi бек мүмкiн.

Бұдан басқа да көптеген факторларды тiзiп беруге болады. Жемқорлықтың кеңiнен белең алуы, парақорлықтың қоғамда дендеуi қатерлi сипатқа ие болды. Бүгiндерi қазақстандық азаматтықты да, төлқұжатты да жемқор шенеунiк­терден оңай сатып алуға болады. Осындай жолмен елiмiздiң азаматы атанған адамдардың саны қаншама? Қысқасы, бүгiнгi билiк жүйесi iштен iрiп, мемлекеттiң келешегi үшiн, тәуелсiздiк үшiн жауапкершiлiктiң жүгiн арқалай алмайтын деңгейге жеттi. Ол елiмiздiң ертеңi үшiн емес, өз-өзiмен, өзiне қарсы шыққандармен алысып әлекке түстi. Тарихи жауапкершiлiк, мемлекетшiлдiк пен ұлттық мүдде тәрiздi мәселелердi жадынан шығарып, бойынан алыстатты. Бүгiнгi билiк жүйесi мемлекеттi өрге сүйрейтiн бастаушы күшке емес, қайта оны құрдымға итеретiн халықтың масылына айналды. Ол билiктi ешкiмге де бергiсi келмейдi, бiрақ ұлт үшiн де жұмыс iстеуге қауқарсыз. Одан жаңалық пен үмiт күту – бос әурешiлiк. 20 жылда ұлт үшiн еңбек етпеген билiктен бұдан кейiн не сұрайсыз? Ендi жұмыс iстейдi, қызмет етедi дегенге сенесiз бе? Жоқ! Әр нәрсенiң өз орны, өз уақыты болады. Бүгiнгi билiктiң өзi ескiрдi, уақыты өттi. Осыны мойындауы әрi түсiнуi керек. Қазақ халқы да, мемлекет те бүгiнгi билiк жүйесiнiң орнына жаңа күштер келгенде ғана басқаша сипатта дамып, еңсесiн тiктеуiне сене алады.

Осындай жағдайда халық не iстемек? Қоғамды да, өзiн де бүгiнгi билiк жүйесiнен кейiн билiкке келетiн уақытқа дайындауы қажет. Бүгiн айтылып та, жазылып та жүрген нәрселер – таяу болашақта iске асатын жобалар. Қазiргi кезеңде оның жүзеге аспайтыны, орындалмайтыны анық әрi айқын. Тәуелсiздiк үшiн күресу керек. Ең бастысы, қауiп-қатердiң бар екенiн, оның жақын қалғанын сезiп, ұлтты сақтауға, өз-өзiмiздi қорғауға күш салғанымыз жөн.