1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Үкімет қарапайым халықтың санасына ақшаны өздері тауып, өздері бөліп беретіндей амал-әрекетті сіңіруде. Бұқараның психологиясына «Үкіметтің ақшасы» дегенді құйып қойған. Жоғарыдағылар ақшаны аспаннан Құдай беріп жатқандай көреді. Осындай аса қолайлы идеологияны таңдап алған.
Автор: Ораз Жандосов
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №8 (16194) 31 қаңтар, сейсенбі 2017
31 қаңтар 2017
Әншiлердiң әләулайына айналды

АҚПАРАТТЫҚ КЕҢIСТIКТЕГI КЕЛЕҢСIЗДIКТЕР

Ақпараттық қауiпсiздiк туралы аз айтылып жатқан жоқ. Бiрақ оны барлық ресейлiк телеарналарды өшiрiп тастаумен ғана қамтамасыз ету мүмкiн емес. Ол үшiн, ең алдымен, сапалы контент, қызықты бағдарламалар жасайтын телеарналар қажет.Интернеттiң ықпалы артып келе жатқанымен, халықтың басым көпшiлiгi әлi де ақпаратты негiзiнен телеарналардан бiледi. Алдағы қысқа уақыттың iшiнде телеарналардың қоғамдық пiкiрге әсер етуге мүмкiндiгi орасан болып қала бермек. Тiптi АҚШ-тың өзiнде де солай. 2016 жылғы президент сайлауының жалпы бюджетi – 6 миллиард долларды құрады бұл елде. Соның 4 миллиарды – телеарналардағы жарнамаға жұмсалыпты.

Десек те, телеарналардағы контентке оның басшылары тiкелей жауапты болса керек. Ал бiздiң телеарналардың бiрде-бiреуi бәсекеге қабiлеттi, сапалы деп айту мүмкiн емес. Көрсететiнi – күндiз-түнi концерт. Экраннан түспейтiн 4-5 әншi. Олардың жеке өмiрi, тойда қанша ақша алатыны, не киiм киетiнi, көлiгi. Қазiргi ақпараттық кеңiстiктiң “пайғамбарларына” айналдырып бiттi бұл әншiлердi. Барлық бағдарламада – солар. Тiптi ақыл айтып, көсемсiп отырады. Тәрбие, бiлiм туралы ой айтатынын көрсеңiз!
Сонда бiздiң елде бұл әншiлердiң концертi мен жеке өмiрiнен басқа проблема қалмады ма? Неге бiрде-бiр телеарна Маңғыстауда аштық жариялап, қудалау көрген мұнайшылар туралы бiр сюжет көрсетпедi?! Жер митингiлерi кезiнде қайда болды? Атырауда Макс Боқаев пен Талғат Аянды соттағанда, неге үнсiз отырды? Жақтасын, қолдасын демейiк. Әр телеарнаның өзiндiк ақпараттық саясаты бар. Бiрақ елде, қоғамда болып жатқан оқиғалар туралы неге айтпайды? Боямасыз ақпаратты неге таратпайды? Қай арнадағы жаңалықты қоссаңыз да, көрсететiнi – қылмыс. Ұрлық-қарлық, кiсi өлiмi туралы. Ондай жағдайды айтатын баяғыда арнайы бағдарламалар болатын едi ғой? Қазiр бұл – басты жаңалық. Бiрақ елдегi болып жатқан өткiр мәселелер туралы бiр телеарна жақ ашпайды. Шындықты, ақиқатты айтатын бiрде-бiр телеарна қалған жоқ.
Телеарна басшылары, продюсерлерi тiптi идеядан жұрдай адам ба дейсiз. Қосып көрiңiзшi – қайсысы өздерiнiң қиялынан, ойынан туған отандық бағдарлама? Барлығын ресейлiк телеарналардан көшiрiп алған. Дәлме-дәл. Нұрлан Қоянбаевтың “Түнгi студиясы” – “Первый каналдағы” “Вечерний Урганттың” көшiрмесi. Концерттер де сол. Бiр жаңашылдық, тың идея, басқаша көзқарас жоқ. Шығармашылық iзденiс нөл. Одан қала бердi, қыруар қаржыға сатып алынған өмiрi бiтпейтiн Үндiстан мен Түркияның сериалдары. Сонда бұл телеарналарға бюджеттен бөлiнетiн ақша қайда кетедi? Осынша уақыттың iшiнде бiрде-бiр сапалы бағдарлама жасай алмайтын бұл не деген дарынсыз, қабiлетсiз мамандар дейсiз.
Батыстың телеарналарын қосып көрiңiз. CNN, BBC, Fox News, NBC сияқты жетекшi телеарналарда концерт дегендi мүлдем көрсетпейдi. Әрине, бiр маңызды сыйды тапсыру туралы сюжеттер, болмаса елдi алаңдатқан оқиғалар болса, танымал өнер адамдары жайында айтылады. Бiрақ негiзiнен қоғамдық-саяси, экономика, әлеуметтiк проблемалар көтерiледi. Ал әншiлердiң арнайы телеарналары бар. Күндiз-түнi концерт, “жұлдыздар” жайында айтатын. Бiзде неге солай жасамасқа? Әншiлер мен әртiстердiң бiрнеше арнайы телеарналары бар. Тек қана сол жерде айтылсын олар жайында. Ал басқа республикалық телеарналар елдегi проблема, қоғамдағы жағдай туралы айтуы керек емес пе? Неге пiкiрталас бағдарламалары ашылмайды? Талқылайтын мәселе шаш-етектен. Тәуелсiздiктi қалай сақтаймыз? Лаңкестiкпен қалай күресемiз? Экономикалық жағдай не болады? Айтылатын, талқыланатын мәселе аз емес.
Телеарналардың кемшiлiгiнiң бiрi – ақпаратты жедел, тiкелей эфирде жеткiзе алмайтынында. Өткен жылы жаздағы оқиғаны алыңыз. Жалғыз-жарым қылмыскер Күлекбаев Алмалы аудандық полиция бөлiмшесiне шабуылдап, бiрнеше құқық қорғау қызметкерiн мерт еттi. Бұл ақпарат әлеуметтiк желiлер, интернет арқылы ел арасына тарап кеттi. Алматыда террористiк қатердiң “қызыл” деңгейi жарияланып, ел iшiнде үрей туды. Сол кезде бiрде-бiр телеарна үндеген жоқ. “Техникалық жұмыстарға” байланысты деп. Бiреуi тiкелей эфирге шығып, болып жатқан оқиғалар туралы ақпарат таратпады. Мұндай жағдайда Батыстың барлық телеарналары тiкелей эфирге шығар едi. Болған оқиға туралы баяндап, тиiстi орган басшыларына сұрақ қойып, боямасыз бейненi көрсетедi. Ал бiздiң барлық телеарна тек қана кешкi жаңалықтарға шықты. Осының өзi телеарналардың кәсiби деңгейiнiң төмендiгiн, олардың ақпарат таратуға дайын еместiгiн көрсетедi. Күнi бүгiнге дейiн билiк те, телеарна басшылары да интернеттiң жылдам, тез ақпарат тарату мүмкiндiгiн түсiне алмай келе жатқан сияқты.
Егер дәл осындай жағдай қала берсе, бiз ешуақытта бәсекеге қабiлеттi, қазақстандық көрермендердi өзiне тарта бiлетiн ақпараттық кеңiстiк құра алмаймыз. Ол үшiн сәл де болсын, телеарналарға еркiндiк берiлуi тиiс. “Еуразия” арнасындағы кремльшiл, ұлттық мүддеге қайшы келетiн саясат ұстанатын медиа менеджерлер орнынан кетуi тиiс. “КТК”-да отырған “жау iздегiш” платоновтар шеттелуi керек. Ұлттық мүдденi ойлайтын, қазiргi ақпараттық кеңiстiктiң қыр-сырын меңгерген ұлтжанды мамандар аз емес. Жағдайды бүгiннен бастап түземесек, бұл түрiмiзбен, Қазақстандағы жағдай туралы шетелдiк арналардан ақпарат алатын боламыз. Ал бұл – қауiп. Ақпараттық қана емес, тәуелсiздiкке төнген қатер.
 

Жанболат МАМАЙ
 

« алдыңғы бетке  |  келесі бетке »
ПІКІРІН БІЛДІРГЕНДЕР (14)
пионерия | 31 қаңтар 2017 13:26
Барлығы жоғары жалақы алғысы келеді, бірақ жұмыс істегісі келмейді
Шыңғысхан.1986 | 31 қаңтар 2017 14:39
Бəріне бір себеп, ол диктатураның нық орныққаны.
Ореке | 31 қаңтар 2017 15:12
Іріп-шіріген жүйені өзгертпей, алжығанды жөнелтпей, ісіміз оңға басу мүмкін емес.
Қызылордалық Балталы Төлеген | 31 қаңтар 2017 15:31
Қай арнаны қоссаң"бір білгіштер"."Елбасымыздың,кемеңгерлігінің,сарабдал саясатының"т.с.с кете береді.Тіптен әртістерің де"мен шет елге барғанда Қазақстан десем,о Назарбаев,о Астана деп аузын ашып,көзін жұмды"дейді.(А.Жорабаева).Барлық телеарналар"Қазақстан-Нұрсұлтан"десе,Платонов сияқты жарымес-надандар,"Қазақтың жауы қазақ.Қазақтар ғана терроршы-бандит"деумен зығырданыңды қайнатады.
бибігүл | 1 ақпан 2017 01:27
өте дұрыс жазылған мақала, артистерге қарағым келмейді,барлық арнада солар,түк те қызық емес
Че | 1 ақпан 2017 02:40
Жоғары жалақысы алғысы келгендер нұр отанда, халық əділдік қалағысы келеді ма ?
қыйлы заман ереуілдітөбе баласы | 1 ақпан 2017 11:59
рас айтасың Қоянбай деген түнде ұйқысынан шошып оянған қояндай өтірік мақтанып орыстан көшіргендерді беріп жатады,евразия,қазақстан деген каналдар бір бірін овна,ович деп эфирде қылжаңдап,жасықсыз тұрпайы әзіл айтса,қазақстан үш әйелді,немесе міңгірлеп сөйлейлейтін байекшетің әйелдері бес қатынды жинап өздерінің білімсіздігін көрсетіп жатады,сақалды орыс баласы өңкей ұйғырдың қатын баласын жинап алып орыстан көшірген қазақтың тәрбиесіне нұқсан келтіретін нәрселерді сөз етіп жатады. Қайран уақыт.
Қазақ үні | 1 ақпан 2017 13:15
Мамай батыр, мақалаң өте орынды! Елдің мұңын айтып, жоғын түгендейтін Азаматтың ойы! Бірақ, ел мүддесі аяққа тапталған дәл осы кезеңде, айтқан "проблемаң" ертерек деп ойлаймын! Себебі, қазіргі барлық мем-тік саясат пен ақпарат жүйесі елді МӘГҮРТТЕНДІРУГЕ бағытталған -1ші кезекте тілді жойса, сосын ертең келуі жоспарланған 51 кәсіпорын мен онымен келетін қытаймен 4-ші тілді де үйретер. Қазіргі жүйе толық өзгермей ЕШТЕҢЕ ӨЗГЕРМЕЙДІ, тек халықтың жағдайы төмендей береді!
Есенғали, Антакиядан | 1 ақпан 2017 15:57
өте дұрыс жазылған мақала, артистерге қарағым келмейді, барлық арнада солар, түк те қызық емес

Елімізде әйел заты аз болғандықтан бақандай жігіттер әйел рөлін ойнайтын
болған ба ? Телеарнадан : "Бешбармақ, бешбармақ" деп қақылдап жүрген
әртіссымақтарда ар-намыс деген ұғым бар ма ?
Арсыз режиссер, арсыз әртіс, арсыз телеарна ... қашанға дейін ? !
көше баласы | 1 ақпан 2017 16:15
қашан өзгерді, тек отырып алып пікір айтыудан басқа түк келмеид,і оның орнына осы пікір жазып отырғандар бірікпеисіңдерме өзгертіу үшін, сосын артыңыздан тобыр халықта бірігедіғо
Қасым Тельбаев | 1 ақпан 2017 17:00
Мақала өте орынды дұрыс жазылған Қоянбаев сияқтылар теледидардан кетпей телехабарлар оңбайды көптеген жігіттердің міңгірлеп, көсемсініп, сақауланып ң әрпін айта алмай сөйлегенін тыңдағанда қарның ашиды . Әншілер концерт жүргізуге құмар екі сөздің басын қосып сөйлей алмай тұрып, күнде көріп жүрген әншілердің аты жөнін қағазға қарап ыңқылдап зорға оқиды. Әншілер әсіресе жігіттер көрермендерден шапалақ сұраудан ұялмайды. Ұялмаған әнші, беті қалың көсем болады дегенге жеттік.
Бура | 1 ақпан 2017 19:54
Рим империясының құлау себебі де, Нерон заманындағы елді жайлаған масқарампаздық, сайқымазақ күлкі екені тарихтан белгілі. Біз де соны қайталаймыз ба? Бәріне өзіміз кінәліміз, бармағын көрсетсе күлеміз, оның үстіне ақша төлеп сайқымазақшылардың, қылжақбастардың көбеюне үлес қосамыз. Мына түрімізбен жүре берсек ертең жұмыс істейтін маман тұрмақ адам таппай қаламыз.
Асылбек | 2 ақпан 2017 00:32
Артис аншилердин орны зоо-паркте
Амантай Әбілдаұлы | 3 ақпан 2017 23:13
Дұрыс жазылған мақала осылай шындықты ашық айту керек , ұяты барлар мүмкін ойланар. Т. Қабатовтың айғайына, мәні жоқ, мағынасы жоқ сөздеріне мәз болып отырғандарды көргенде адамдардың санасы соншалықты төмендеп бара ма? деген ой келеді.Жазушыларға не болған тағлымдық мәні бар салиқалы әзіл қалжың неге жазбайды .Т .Қабатовтың сайқы мазағы қазақ халқының ой-өрісінің шыңы ма?
Пікіріңізді бөліскіңіз келсе:*
Жазылатын пікірдің көлемі 500 символдан аспауы керек
Аты-жөніңіз:*
E-Mail (сайтта жарияланбайды):
Мына код-сандарды енгізуіңізді сұраймыз:*
Жаңарту
* - жазылуы міндетті