1921 жылы 22 наурыздан шыға бастады
Бастапқы
АЙТЫЛҒАН СӨЗ
Біздің еліміздегі өз ұлтына қарсы қастандық атаулының бәрі де қазақтың атымен жасалады. Қазақтың келешегі үшін туған жерімізді, ана тілімізді сатамыз, қазақтың келешегі үшін ар-ұятымызды саудаға саламыз, қазақтың келешегі үшін өз бауырларымызды бульдозермен үйлерін талқандап, еңіреп жылап-сықтаған әке-шешемізді, апа-қарындастарымызды “өлмесең өрем қап” деп қарғап, арттарынан бір кесек тас лақтырамыз. Ең қорқыныштысы осы опасыздықтардың бәрі де “Қазақтың келешегі үшін!” деген “ұлы” ұрандардың арқасында жүзеге асырылады.
Автор: Амангелді Кеңшілікұлы, әдебиет сыншысы
Информационный сервер xFRK: валютные баннеры для Вашего сайта
Жас Алаш №4 (15670) 17 қаңтар, сейсенбі 2012
"Жас Алаштың" әлеуметтік беті.
17 қаңтар 2012
«Әр қазақ менiң жалғызым» дейтiн азаматтар Диасқа қол ұшын созса екен

Ербол орда бұзар жасты еңсерiп, қамал бұзар шақта шаңырақ көтердi. Сүйiп қосылған жары Ләззаттың да жасы өзi шамалас. Өмiрге келген сүп-сүйкiмдi қызының қызығынан соң көп кешiкпей Ермек есiмдi ұл сүйдi. Уақытынан ерте босанғандықтан ба, нәрестенiң салмағы 2 келiге әзер жеттi. “Балалардың церебралды сал ауруы”. Дәрiгер қой­ған дәл осы диагноз өлiм жазасындай боп естiлдi ата-анаға.

Нәрестенiң науқасы күннен-күнге үдей түстi. Бiр жастан асса да, әлi бес айлық бала сияқты. Кейде қол-аяғы сiресiп, қозғалмай қалады. Ауру жанын жегiдей жеген соң шырылдайды бейкүнә сәби. Мұндайда бейшара ананың жүрегi езiледi. Ербол болса, қолының қысқалығына ызаланып, өзiн-өзi табалайды. Жамбыл облыстық денсаулық сақтау департаментiнiң есiгiн күзетiп, Алматыдағы оңалту орталығына баратын квотаны сарғая күткелi қашан? Кiп-кiшкентай перiште тұла бойын меңдеткен аурумен 1 жыл 4 ай күрестi. Одан әрiге дәр­­менi жетпеген жұдырықтай жүрегi әлсiн-әлсiн соғып, мәңгiлiкке тоқтады.
Елiмiзде Ләззат пен Ерболдың кебiн киген ата-ананың саны қаншама. Қазақстанда есепте тұрған мүгедек бала саны 44 574 болса, олардың 10 мыңы тiрек-қимыл аппараты функ­цияларының бұзылуынан болатын балалардың церебралды сал ауруына шалдыққан. Туа бiткен, өте ауыр және жазылмайтын бұл сырқатқа шалдыққан бала қоғамға бейiмделмеген, өз-өзiн күте алмайды, қозғалуы қиын, көбiнiң сөйлеу мүмкiндiктерi нашар дамыған, мектепке өздiгiнен бара алмайды, жұмысқа орналасулары қиынның қияметi.
Бұл аурудан құлан-таза айығу мүмкiн емес. Әлемдiк медицина дертке шалдыққандарды қоғамға бейiм­деуге, жүруге, сөйлеуге үйретуге болатынын алға тартады. Ал Қазақстанда “Республикалық балаларды оңалту орталығы” акционерлiк қо­ғамы осы бағытта еңбек етуде.
Орталықтың басқарма төрайымы Шолпан Бөлекбаеваның айтуынша, бұл мекеменiң жұмысы нейроэн­докриндiк, нейроортопедиялық және психоневрологиялық паталогиялары бар балаларды әлеуметтiк бейiмсiз­денуге алып келетiн қозғалу, психоэмоционалдық және сөйлеу қабi­леттерiнiң бұзылуын кешендi терапия­лар арқылы түзеуге бағытталған. Балалардың церебралды сал ауруы деген диагнозбен бұл орталыққа жолданатындардың саны барлық науқастардың 62 пайызын құрайды.
Оңалту орталығына балалар тек квотамен келедi. Жолдаманы науқас­қа өзi өмiр сүрiп жүрген өңiрдегi Денсаулық сақтау басқармасы бередi. Дегенмен бұл квота барлық науқастарды қамти алмайды. Алматыдағы “Балбұлақ” сауықтыру орталығындағы жағдай да көңiл көншiтпейдi. Ашылғалы орталық үш жүзден аса сал баланы орнынан тұрғызып, екi мыңдай баланың тiл мүкiсiн емдегенiн, сондай-ақ, ай сайын бұл орталықта кем дегенде екi баланың аяқ қолына жан бiтетiнiн естiдiк. Қазақстанда осындай ауыр дертпен күресетiн санаулы орталық бар. Соның үздiгi саналатын “Балбұлақтағы” 75 орын да жыртығымызға жамау болмайтыны анық. Оның үстiне қаржы дағдарысы кезiнде нарықтық экономикаға бейiмделу үшiн Денсаулық сақтау министрлiгi орталықты бiртiндеп ақылы қызметке көшiру туралы тапсырма берiптi. Бұл жанары жәутеңдеген қаракөздердi өз қолымызбен аждаһа дерттiң аузына салып беру емей немене?
Мәселен, 7 жасар Диас Сапарбаев та дәл осы дертке шалдыққан. Анасы Лаура Көпбаева бауыр етi балапанын емдету үшiн қаражат таппай әлек. Дәрiгерлер Диасқа iшкi гидроцефалия, БЦС (атониялық-демiкпелiк түрi), эпилепсия (ұстамалық синдром) деп диагноз қойыпты. Лаура осы күнге дейiн қанша түндi жансақтау бөлмесiнiң есiгiн күзетумен өткiздi. Жығылғанға жұдырық, отбасының әлеуметтiк жағдайы нашар. Басында баспанасы да жоқ. Алматы қаласында пәтер жалдап тұрады. Диастың әкесiнiң жүргiзушiлiктен табатын табысы iшiп-жемнен артылмаған соң Лаура да жұмыс iстеуге шыққан. Еден жуып, нан пұл табуда.
Өкiнiштiсi, күнiне кейде қырық рет қайталанатын Диастың ұстамасын тоқтатуға отандық мамандар дәр­менсiз. Лаураның қолында Украинаның Тускавец қаласындағы емханада бағасы 3 214 еуро тұратын шақыртуы бар. Бiрақ талмаларды тоқтатуға кепiлдiк берген украиналық дәрi­герлерге баруға қолдың қысқалығы бөгет. Мұндай қомақты қаражат әупiрiмдеп күнкөрiп жүрген отбасында қайдан болсын? Олардың ендiгi үмiтi – қайырымды халықта. Қажеттi қаражат табылса, бiрден Украинаға жол тартпақ.
Балалардың церебралды сал ауруы бiр-бiрiне жiпсiз байланған бiрнеше әлеуметтiк проблемалардың тууына себепкер болады. Мәселен, бұл дерттiң кесiрiнен қаншама отбасының шаңырағы шайқалды. Көбiне мүгедек балалардың аналары тағдыр тауқыметiн жалғыз арқалайтыны да содан. БЦС-пен ауыратын балалардың көпшiлiгi арбаға таңылған, кiшкентай кезiнде оларды қолда көтеру қиындық тудырмағанымен, өсе келе балаларын бiр орыннан екiншiсiне ауыстыру, сұраныстарын қанағаттандыру жалғызбасты аналарға оңай емес. Мүгедек баласын арбамен қоғамдық көлiктерде алып жүрудiң өзi мұң. Физикалық ауыртпалықтан қарағанда моральдық соққыға төтеп беру қиын. “Қашан менiң балам да қатарластары сияқты ойнап-күледi, қашан аяғынан тiк тұрып кетедi” деген күдiк аралас үмiт әрбiр ананың көкейiн мазалайды. Дертпен арпалысқан 10 мың тағдыр – Лаурадай аналардың ғана емес, бүкiл қазақтың трагедиясы. Сабыр Адай сынды “әр қазақ менiң жалғызым” дейтiн азаматтар Диастың жағдайына атүстi қарамайды деп сенейiк. Ермектi жоғалтқан бейжайлығымыздың кесiрiнен тағы да сан соғып қалмасақ болғаны.
 
Анар ЛЕПЕСОВА,
студент.
« алдыңғы бетке  |  келесі бетке »
ПІКІРІН БІЛДІРГЕНДЕР (0)
Пікіріңізді бөліскіңіз келсе:*
Жазылатын пікірдің көлемі 500 символдан аспауы керек
Аты-жөніңіз:*
E-Mail (сайтта жарияланбайды):
Мына код-сандарды енгізуіңізді сұраймыз:*
Жаңарту
* - жазылуы міндетті