1 миллионға жуық жұмыс орны: еңбек нарығындағы серпіліс

 Экономиканың тұрақты өсуі, инвестициялық белсенділіктің артуы, өндіріс пен кәсіпкерліктің дамуы ең алдымен халықтың әл-ауқаты мен еңбек нарығының жағдайына тікелей әсер етеді. Осы тұрғыдан алғанда, тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту, жаңа жұмыс орындарын ашу және азаматтардың табысын арттыру бағытындағы жұмыстар әрбір өңірдің даму стратегиясының негізгі басымдықтарының қатарында тұр. Соңғы жылдары Түркістан облысында жұмыспен қамту саясатын жетілдіру, еңбек нарығының тұрақтылығын қамтамасыз ету және тұрғындардың экономикалық белсенділігін арттыру бағытында жүйелі шаралар жүзеге асырылып келеді. Мемлекеттік бағдарламалар мен ұлттық жобалардың тиімді орындалуы өңірдегі еңбек нарығының дамуына оң ықпал етіп, халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік берді.

2018 жылдан бастап 2026 жылдың 1 маусымына дейінгі аралықта Түркістан облысында халықты жұмыспен қамтуға бағытталған кешенді жұмыстардың нәтижесінде «Өңірлік жұмыспен қамту картасы» аясында жалпы саны 977 654 жұмыс орны құрылды. Бұл көрсеткіш өңірдегі еңбек нарығының белсенділігін арттырып қана қоймай, тұрғындардың тұрақты табыс көзін қалыптастыруға және әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға айтарлықтай үлес қосты. Құрылған жұмыс орындарының ішінде 265 245 президент бекіткен Ұлттық жобалар мен түрлі тұжырымдамалар аясында еңбекпен қамтылды. Бұл бағдарламалар экономиканың басым салаларын дамытуға серпін беріп қана қоймай, халықтың жұмыспен қамтылу деңгейін арттыруға да нақты ықпал етті. Сонымен қатар «10 мың тұрғынға 100 жаңа жұмыс орнын құру» жобасы бойынша жүзеге асырылған жұмыстар аясында ашылған жұмыс орындарына 98 016 азамат орналастырылды. Бұл бастама өңірдегі жұмыссыздық деңгейін төмендетуге және еңбек нарығының тиімділігін арттыруға мүмкіндік берді. Жалпы қарастырылып отырған кезең ішінде 463 443 адам тұрақты жұмыс орындарына орналасып, ұзақ мерзімді еңбек қызметімен қамтылды. Ал 245 940 азамат субсидияланатын жұмыс орындарына жолданып, мемлекет тарапынан көрсетілген қолдаудың арқасында еңбек қызметіне тартылды. Субсидияланатын жұмыс орындарының ішінде жастарды қолдауға ерекше көңіл бөлінді. Атап айтқанда, 58 653 жас «Жастар практикасы» бағдарламасына қатысып, өз мамандықтары бойынша алғашқы еңбек тәжірибесін жинақтады. Бұл олардың еңбек нарығына бейімделуіне және кәсіби дағдыларын жетілдіруіне мүмкіндік берді. Сонымен қатар 39 990 адам әлеуметтік жұмыс орындарына жіберіліп, халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдау шаралары күшейтілді. Қоғамдық жұмыстарға 130 403 азамат тартылып, олардың уақытша жұмыспен қамтылуына жағдай жасалды. Бұдан бөлек, еңбек жолын енді бастаған азаматтарды қолдау мақсатында жүзеге асырылатын «Алғашқы жұмыс орны» жобасына 7 616 адам қатыстырылды. Ұрпақтар сабақтастығын нығайтуға бағытталған «Ұрпақтар келісімшарты» жобасы бойынша 8 адам жұмыспен қамтылса, еңбек тәжірибесі мол аға буын өкілдерін қолдауға арналған «Күміс жас» жобасы арқылы 9 270 азамат еңбек қызметін жалғастыру мүмкіндігіне ие болды.

Өңірде халықтың кәсіпкерлік белсенділігін арттыру және өзін-өзі жұмыспен қамту деңгейін көтеру бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылды. Тұрғындардың жеке бастамаларын қолдау мақсатында 29 401 азаматқа жаңа бизнес-идеяларын іске асыру үшін 400 айлық есептік көрсеткіш көлемінде мемлекеттік гранттар берілді. Бұл гранттар көптеген азаматтардың кәсіпкерлік саласына қадам басуына, жаңа өндірістер мен қызмет көрсету нысандарын ашуына, қосымша жұмыс орындарын құруына мүмкіндік жасады. Сонымен қатар жастар кәсіпкерлігін дамыту және олардың экономикалық белсенділігін арттыру мақсатында 625 жас кәсіпкерге жылдық 2,5 пайыздық жеңілдетілген мөлшерлемемен несие ұсынылды. Мұндай қолдау шаралары жастардың өз кәсібін бастап, нарықтық ортада орнығуына жол ашты. Еңбек нарығының сұранысына сәйкес білікті мамандар даярлау мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Осы кезеңде 14 303 адам кәсіптік оқытудан өтіп, кейіннен тұрақты жұмыспен қамту шараларына тартылды. Оның ішінде 14 099 азамат жұмыс берушілердің сұранысына сай білім беру ұйымдарында білім алып, кәсіби біліктілігін арттырды. Ал 204 адам жұмыс берушілердің базасында оқытылып, өндірістік тәжірибемен ұштасқан практикалық дағдыларды меңгерді. Мұндай жұмыстар еңбек нарығындағы кадр тапшылығын азайтуға және жұмыс берушілердің қажеттіліктеріне сәйкес мамандар даярлауға ықпал етті.

Заманауи еңбек нарығының талаптарына бейімделу мақсатында цифрлық оқыту құралдары да кеңінен қолданылды. Атап айтқанда, жұмыссыз азаматтардың кәсіби құзыреттерін жетілдіру және жаңа дағдыларды меңгеруіне мүмкіндік беру үшін Enbek.kz платформасы арқылы сұранысқа ие мамандықтар мен құзыреттер бойынша 16 573 адам онлайн оқудан өтті. Бұл азаматтардың еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігін арттырып, жаңа жұмыс орындарына орналасу мүмкіндігін кеңейтті. Кәсіпкерлік мәдениетті қалыптастыру және тұрғындардың жеке ісін бастауға деген қызығушылығын арттыру мақсатында «Бастау Бизнес» жобасы аясында да ауқымды жұмыстар жүргізілді. Осы бағдарлама шеңберінде 78 287 азамат кәсіпкерлік негіздеріне оқытылып, бизнес жүргізудің тетіктері мен заманауи нарық талаптары бойынша білім алды. Нәтижесінде көптеген тұрғындар өз кәсібін ашып, өңір экономикасының дамуына үлес қосуға мүмкіндік алды. Облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес өңірде жұмыспен қамту шараларын тиімді жүзеге асыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және халықтың табысын арттыруға ерекше басымдық беріліп келеді. Жүргізілген жүйелі әрі кешенді жұмыстардың нәтижесінде Түркістан облысының еңбек нарығында тұрақты оң өзгерістер қалыптасты. Бұл көрсеткіштер жұмыспен қамту саясатының тиімділігін және мемлекеттік қолдау шараларының нақты нәтижесін айқын көрсетеді.

Атқарылған жұмыстардың нәтижесінде өңірдегі жұмыссыздық деңгейі біртіндеп төмендеп келеді. 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша Түркістан облысында жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызға дейін төмендеді. Ал жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі 1,9 пайызды құрап, еңбек нарығына жас мамандарды тарту бағытындағы бағдарламалардың тиімділігін көрсетті. Әйелдер арасындағы жұмыссыздық деңгейі 5 пайыз деңгейінде қалыптасты. Бұл көрсеткіштер өңірдегі әлеуметтік-экономикалық ахуалдың тұрақтанып келе жатқанын және халықты жұмыспен қамтуға бағытталған мемлекеттік саясаттың нәтижелі жүзеге асырылып отырғанын аңғартады. Алдағы кезеңде де Түркістан облысында тұрақты жұмыс орындарын көбейту, тұрғындардың табысын арттыру, кәсіпкерлікті дамыту және азаматтардың әл-ауқатын жақсарту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасатын болады.

С.Бақберген

Түркістан облысы