Ақ халаттан ұлттық мінберге дейін: Жұмағали Исмаиловтың ұстанымы – халыққа қызмет

Бүгінде медицина саласында да, қоғамдық кеңістікте де есімі белгілі Жұмағали Исмаиловты көпшілік тәжірибелі басшы ретінде таниды. Бірақ оның өмір жолының бастауында лауазым емес, ақ халат, операция үстелі және адам өмірі үшін күрес тұр.

Әке аманаты – өмірлік бағдар

Әр адамның тағдырын өзгертетін бір сәт болады. Жұмағали Исмаилов үшін сондай сәт жастық шағында әкесімен болған әңгімеден басталды.

Әкесі – Ұлы Отан соғысының ардагері. Соғыстың қасіретін көрген, бейбіт өмірдің қадірін терең түсінген азамат.

Болашақ мамандығын таңдаған кезде Жұмағали хирург болғысы келетінін айтады. Сонда әкесі: «Соғыс болса, майданда қару ұстайтындар табылады. Бірақ госпитальде жаралы жауынгердің өмірін сақтап қалатын дәрігерлер де елге сондай қажет. Адам өмірін арашалау – Отанға қызмет етудің ең биік жолдарының бірі», – дейді.

Осы сөз жас жігіттің бүкіл тағдырын айқындады.

Ол медицинаға кездейсоқ келген жоқ. Бұл – саналы таңдау, әке аманатына адалдық еді.

Жас ғалымның үлкен белесі

Медицинадағы еңбек жолы Жұмағали Исмаилов үшін тек тәжірибелік жұмыспен шектелген жоқ. Ол ғылымға да ерте араласты.

Кеңес одағы кезінде, небәрі 29 жасында докторлық диссертациясын қорғап, медицина ғылымдарының докторы атанды. Ашық деректерде оның сол кезде Қазақстандағы ең жас медицина ғылымдарының докторы болғаны көрсетіледі. Докторлық диссертациясы хирургия саласындағы күрделі мәселелердің біріне арналған.

Бұл – жай ғана жас көрсеткішімен өлшенетін жетістік емес. Ғылым докторы атану үшін терең теориялық білім, зерттеу еңбегі, тәжірибелік нәтиже және ғылыми ортада мойындалған еңбек қажет.

29 жаста докторлық қорғау – оның кәсіби ізденісінің, ғылымға деген талпынысының және хирургияға ерте қалыптасқан адалдығының айқын көрінісі.

Жас маманның ғылым мен медицинаны қатар алып жүруі кейінгі кәсіби жолына да әсер етті. Ол үшін медицина – тек науқасты емдеу емес, жаңа білім қалыптастыру, тәжірибені жетілдіру және келесі буынға жол көрсету болды.

Хирургтің бір күні – жүздеген тағдыр

Хирургия – тек білім емес. Бұл – сабыр, тәртіп, дәлдік және жауапкершілік. Операция бөлмесінде қателесуге мүмкіндік жоқ. Әр шешімнің артында адамның тағдыры, отбасының үміті, ананың көз жасы, баланың болашағы тұрады.

Осындай күрделі жолдан өткен Жұмағали Исмаилов еліміздегі трансплантология бағытының дамуына үлес қосқан дәрігерлердің қатарында еңбек етті. Бұл – медицинаның ең күрделі әрі ең жауапты салаларының бірі.

Трансплантация – адамның өміріне екінші мүмкіндік беру. Сондықтан ол үшін дәрігерлік мамандық ешқашан қызмет емес, өмірлік миссия болды.

Бұл туралы өзі былай дейді: «Дәрігер ем жасап қана қоймайды. Ол адамға үміт береді».

Басшылыққа келген дәрігер

Уақыт өте келе тәжірибелі хирург басқарушылық қызметке шақырылды. Оңтүстік Қазақстан облысының Денсаулық сақтау басқармасын басқарған кезеңде ол медицинаны тек аурухана деңгейінде емес, тұтас жүйе ретінде қарауға мүмкіндік алды.

Операциялық үстелде қабылданатын шешім мен мемлекеттік деңгейдегі шешімнің арасында үлкен айырмашылық бар сияқты көрінеді. Алайда екеуін біріктіретін ортақ қасиет бар. Екеуінде де жауапкершілік жоғары.

Жұмағали Исмаилов басшылықтың мәнін кабинеттен емес, нәтиже арқылы түсінеді. Оның пікірінше, аурухананың жұмысы қабырғадағы есеппен емес, халықтың алғысымен өлшенуі керек. Сондықтан қай жерде еңбек етсе де, медициналық қызметтің қолжетімділігі мен сапасын арттыруды басты міндет санады.

Денсаулық сақтау – ұлттық қауіпсіздік мәселесі

Қазақстан соңғы жылдары медицина саласында үлкен өзгерістерді бастан өткеріп жатыр. Алайда өңірлер арасындағы айырмашылық әлі де байқалады. Жұмағали Исмаилов осы мәселені үнемі көтеріп келеді.

Оның пікірінше, сапалы медициналық көмек тек Астана мен Алматының ғана емес, шалғай ауыл тұрғындарының да қолжетімді игілігі болуы тиіс.

Жоғары технологиялық медициналық қызметтер өңірлерде дамуы керек.

Жас дәрігерлер ауылға барудан қорықпауы үшін оларға нақты әлеуметтік қолдау қажет. Ал аурудың алдын алу мәдениеті мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналуға тиіс.

«Ауруды емдеу маңызды. Бірақ оның алдын алу – одан да маңызды», – дейді ол.

Қоғамдық қызмет – жауапкершіліктің жалғасы

Көпшілік саясатқа әртүрлі жолмен келеді: бірі – бизнес арқылы, бірі –қоғамдық ұйымдардан, енді бірі – мемлекеттік қызметтен.

Жұмағали Исмаилов қоғамдық қызметке медицинадан келді. Өйткені ол өмір бойы көрген мәселелердің көбін бір дәрігердің күшімен шешу мүмкін емес екенін жақсы түсінеді. Кей мәселелер мемлекеттік деңгейде қабылданатын шешімдерді талап етеді. Сондықтан Ұлттық құрылтай жұмысына қатысуға ниет білдіруін ол жеке амбиция емес, азаматтық жауапкершілік деп түсіндіреді.

«Құрылтай – пікір айтатын орын ғана емес. Ол – елдің ертеңіне әсер ететін нақты ұсыныстар жасалатын алаң болуы керек», – дейді ол.

Құрылтай және жаңа қоғамдық кезең

Қазақстан бүгінде саяси және қоғамдық жаңғырудың жаңа кезеңін бастан өткеріп отыр. Конституциялық өзгерістер мемлекеттің саяси жүйесін жаңғыртуға, билік тармақтарының жауапкершілігін қайта теңгеруге және азаматтардың қоғамдық-саяси үдерістерге қатысуын күшейтуге бағытталды. Осы өзгерістер аясында Ұлттық құрылтайдың орны да айрықша.

Құрылтай – елдің әр өңірінен, түрлі әлеуметтік және кәсіби ортадан шыққан азаматтардың басын қосатын, қоғамдағы өзекті мәселелерді талқылап, мемлекет дамуына қатысты ұсыныстар айтатын алаң.

Жұмағали Исмаилов үшін Құрылтайдың мәні – халықтың сөзін жеткізумен ғана шектелмейді. Оның пайымынша, әр ұсыныс нақты іске ұласуы керек.

Медицина саласындағы көп жылғы тәжірибесі оған кез келген реформаның ең соңында қарапайым азаматтың өміріне әсер ететінін көрсетті.

Сондықтан жаңа қоғамдық кезеңде қабылданатын шешімдердің басты өлшемі – нәтижесі халықтың күнделікті тұрмысынан көрінуі.

Сапалы медицина, қолжетімді білім, жастарға мүмкіндік, ауылдардың дамуы, әлеуметтік әділеттілік – осы мәселелердің барлығы қоғам мен мемлекеттің ортақ күн тәртібінде тұруы қажет.

Әділетті қоғам – дамыған мемлекет

«Қазақстан халық партиясының» қатарынан көрінуінің де өзіндік себебі бар. Жұмағали Исмаилов үшін әлеуметтік әділеттілік – жай ғана саяси ұран емес. Бұл – дәрігер ретінде күн сайын көрген өмірдің шындығы. Денсаулыққа, білімге, еңбекке, мүмкіндікке қолжетімділік – қоғамдағы тұрақтылықтың басты шарты.

Оның түсінігіндегі әділетті қоғам – әр азаматтың өз еңбегімен алға жылжуына мүмкіндік беретін, заң бәріне бірдей жұмыс істейтін, әлеуметтік жағдайы адамның тағдырын алдын ала шешіп қоймайтын қоғам.

«Қоғамның деңгейі ең алдымен оның қарапайым адамға деген қарым-қатынасымен өлшенеді», – дейді ол.

Лауазымнан бұрын – дәрігер

Жұмағали Исмаилов туралы айтқанда оның ғылыми жетістіктерін, 29 жасында докторлық диссертация қорғағанын, хирургия мен трансплантология саласындағы кәсіби жолын, Оңтүстік Қазақстан облысының денсаулық сақтау жүйесін басқарғанын немесе кейінгі басшылық қызметтерін тізіп шығуға болады. Бірақ оның өзін сипаттайтын ең басты атақ – дәрігер. Өйткені дәл осы мамандық оған адам өмірінің құнын, уақыттың бағасын және жауапкершіліктің салмағын үйретті.

Ал ғылым оған ізденуді үйретті. Басшылық оған жүйелі ойлауды үйретті. Қоғамдық қызмет оған халық алдындағы жауапкершіліктің ауқымын сезіндірді.

Осы үш жол – медицина, ғылым және мемлекеттік-қоғамдық қызмет – оның өмірбаянында бір-бірінен бөлек тұрған бағыттар емес. Керісінше, бір мақсатқа тоғысқан жолдар. Ол мақсат – адамға және елге қызмет ету.

Бәлкім, сондықтан да Жұмағали Исмаилов үшін қандай да бір лауазымнан бұрын азаматтық жауапкершілік тұрады. Өйткені қызметтің атауы өзгеруі мүмкін. Замана өзгереді. Қоғам да өзгереді. Ал халықтың сенімі өзгермеуі керек.

«Лауазым – уақытша. Ал халықтың сенімі – өмір бойы арқалайтын аманат», – деген ұстанымының мәні де осында.