АҚШ вице-президенті: Иран келесі қадамды өзі таңдайды
АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әрекеттерінің қалай жалғасатыны енді Тегеранның шешіміне байланысты.
Бұл туралы АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс 13 сәуір күні Fox News сайтына берген сұхбатында мәлімдеді.
Вэнс бұл пікірін 11–12 сәуір күндері Исламабадқа жасаған сапарынан кейін айтты. Онда ол ирандық шенеуніктермен келіссөздер жүргізген. Алайда БАҚ бағалауынша, бұл кездесулер айтарлықтай нәтиже бермеген.
«Доп толықтай олардың алаңында. Алдағы процесті ирандықтардың өзі анықтайды», – деді Вэнс.
Ормуз бұғазы – басты талаптардың бірі
Вице-президенттің айтуынша, келіссөздер барысында АҚШ өз мақсаттарын нақты айқындап алған. Соның ішінде әлемдік мұнай саудасы үшін стратегиялық маңызы бар Ормуз бұғазы мәселесі ерекше аталған.
АҚШ бұл бұғазды кемелер үшін ашуды негізгі талаптардың бірі ретінде қарастырып отыр. Бұл талап Reuters және Associated Press хабарларында да көрсетілген.
Келіссөздер нәтиже бермеді
Исламабадтағы кездесулер туралы айта келе, Вэнс Иран тарапынан белгілі бір «оң сигналдар» болғанын, бірақ олар жеткіліксіз екенін атап өтті.
«Олар белгілі бір қадам жасады. Бірақ бұл алға жылжу үшін жеткіліксіз», – деді ол.
Оның айтуынша, ирандық делегацияның түпкілікті шешім қабылдауға өкілеттігі болмаған. Сол себепті келіссөздер аяқталып, тараптар қосымша келісу үшін Тегеранға оралған.
АҚШ қысымды күшейтуге дайын
Вэнс АҚШ-тың әскери және экономикалық артықшылығы бар екенін де жасырмады.
«Біздің қолымызда көптеген құралдар бар. Қысым тетіктері жеткілікті, енді Иранның қалай жауап беретініне қараймыз», – деді ол.
Егер Иран «экономикалық қысым» жасауға тырысса, яғни Ормуз бұғазы арқылы өтетін кемелерден ақы талап етсе, АҚШ қатаң шараларға баратынын ескертті.
«Біз қарапайым қағиданы ұстанамыз: бірде-бір иран кемесі порттан шыға алмайды», – деді Вэнс.
Ядролық бағдарлама – басты мәселе
АҚШ-тың негізгі талаптарының бірі – Иранның байытылған уранына бақылау орнату және елдің болашақта ядролық қару жасамауына кепілдік беру.
Бұл талаптар халықаралық деңгейде бірнеше рет айтылып келеді және Вашингтон үшін стратегиялық маңызы жоғары.
Мұнай нарығына қысым күшейіп жатыр
Өз кезегінде АҚШ энергетика министрі Крис Райт мұнай бағасы тағы бірнеше апта бойы өсуі мүмкін екенін мәлімдеді.
Оның айтуынша, бұл Ормуз бұғазындағы кеме қатынасы толық қалпына келгенге дейін жалғасуы ықтимал. Сарапшылар да бұғаздағы жағдай әлемдік энергия нарығына тікелей әсер етіп отырғанын айтады.