Almaty Superski: туризмді дамыту мен табиғатты сақтау арасындағы тепе-теңдік

Жуырда Алматы қаласында аталған жобаға арналған қоғамдық тыңдау өтті. Бұл жиынға мемлекеттік органдардың өкілдері, экологтар, туризм саласының сарапшылары, қоғам белсенділері мен қала тұрғындары қатысты. Қоғамдық тыңдау барысында жобаға байланысты түрлі көзқарастар айтылып, туристік инфрақұрылымды дамыту, экологиялық қауіпсіздікті сақтау және Алматы тау кластерінің болашағы кеңінен талқыланды.

Қоғамдық тыңдаудың басты ерекшелігі – қоғам мен билік арасындағы ашық диалогтың көрініс тапқанында. Себебі қазіргі кезеңде қандай да бір ауқымды жобаны халықтың пікірін ескермей жүзеге асыру мүмкін емес. «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасының негізгі мәні де осында жатыр. Яғни мемлекеттік маңызы бар мәселелер бойынша азаматтардың пікірін тыңдау, олардың ұсыныстарын назарға алу және ортақ шешім қабылдауға ұмтылу.

Қоғамдық тыңдау барысында сөз сөйлеген мамандар Алматының еліміздегі басты туристік орталық екеніне ерекше тоқталды. Шынында да, соңғы жылдары Алматы тек Қазақстан азаматтарының ғана емес, шетелдік туристердің де қызығушылығын арттырып келеді. Бұған қаланың табиғи ландшафты, дамыған инфрақұрылымы, халықаралық әуе қатынасының қолжетімділігі және мәдени өмірі себеп болып отыр.

Алматының ерекшелігі – оның табиғат пен урбанистикалық кеңістікті үйлестіре алғандығында. Бір жағынан, бұл – заманауи мегаполис, екінші жағынан, бірнеше минут ішінде тау бөктеріне жетуге мүмкіндік беретін ерекше қала. Әлемнің көптеген елдерінде мұндай мүмкіндік сирек кездеседі. Сондықтан Алматының туристік әлеуетін дамыту мәселесі соңғы жылдары мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының біріне айналды.

Қазір Алматы тау кластеріне жыл сайын миллиондаған турист келеді. Бұл көрсеткіштің өзі өңірдің туризм саласындағы маңызын аңғартады. Әсіресе соңғы жылдары табиғат аясындағы демалысқа деген сұраныс артып отыр. Қала өмірінің қарбаласынан шаршаған тыныш, табиғат аясында тыныққысы келеді. Ал Алматының таулы аймақтары дәл осындай сұранысты қанағаттандыра алады.

Almaty Superski жобасы осы әлеуетті жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Жоба аясында халықаралық стандарттарға сай тау шаңғысы инфрақұрылымын дамыту, жаңа туристік бағыттар ашу, экологиялық туризм мүмкіндіктерін кеңейту және жыл бойы жұмыс істейтін демалыс аймағын қалыптастыру жоспарланып отыр. Бұл тек қысқы спорт түрлерін дамыту ғана емес, сонымен қатар өңірдің жалпы туристік тартымдылығын арттыруға бағытталған кешенді бастама.

Мамандардың пікірінше, әлемдік тәжірибеде тау туризміне салынған инвестициялар ұзақ мерзімді экономикалық нәтиже береді. Себебі туризм бір ғана саланы дамытпайды. Ол қонақүй бизнесінің, қоғамдық тамақтану орындарының, көлік қызметтерінің, сауда нысандарының және мәдени индустрияның дамуына септеседі. Бір туристің жұмсаған қаражаты бірнеше экономикалық секторға әсер етеді. Сондықтан туризмді дамыту көптеген елдер үшін стратегиялық маңызы бар бағытқа айналғалы қашан.

Сонымен қатар сарапшылар Қытай мен Ресей нарығына ерекше назар аударып отыр. Бұл мемлекеттерде қысқы спорт түрлерімен айналысатын азаматтардың саны өте көп. Егер Қазақстан осы нарықтың белгілі бір бөлігін өзіне тарта алса, туристердің саны бірнеше есе артуы мүмкін. Бұл өз кезегінде инвестиция көлемінің ұлғаюына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және жергілікті экономиканың дамуына ықпалын тигізеді.

Алайда қоғамдық тыңдауда экономикалық тиімділік мәселелері ғана көтерілген жоқ. Экологиялық қауіпсіздік тақырыбы да басты назарда болды. Әрине, Алматының ең басты байлығы – оның табиғаты. Егер табиғи ортаға зиян келсе, онда кез келген экономикалық жетістік өзінің құндылығын жоғалтады.

Қазір әлемде тұрақты даму қағидаты ерекше маңызға ие. Яғни экономикалық өсім табиғатты қорғаумен қатар жүруі тиіс. Сондықтан Almaty Superski жобасын жүзеге асыру барысында қоршаған ортаға әсерді азайту, жасыл технологияларды пайдалану және экожүйенің тепе-теңдігін сақтау негізгі басымдықтардың бірі болуы қажет. Табиғатты сақтау мен туризмді дамыту бір-біріне қарсы ұғымдар емес. Керісінше, олар өзара толықтырып, үйлесімді дамуы керек.

Сонымен қоса қоғамдық тыңдауда айтылған тағы бір маңызды мәселе – аймақтық бәсекелестік. Бүгінде Орталық Азия мен Кавказ елдері туризм саласына қомақты инвестиция салып жатыр. Қырғызстан, Өзбекстан, Әзербайжан және Грузия жаңа тау курорттарын дамытып, халықаралық туристерді тартуға күш салуда. Мұндай жағдайда Қазақстан да өз мүмкіндіктерін тиімді пайдаланып, өңірлік туристік нарықтағы орнын нығайтуы қажет.

Негізі Almaty Superski жобасының негізгі құндылығы тек жаңа туристік нысан салуда емес. Оның маңызы – Алматының халықаралық деңгейдегі туристік бренд ретінде қалыптасуына ықпал етуінде. Егер жоба барлық экологиялық талаптарды сақтай отырып жүзеге асырылса, қала экономикасына серпін беріп қана қоймай, Қазақстанның әлемдік туристік картадағы беделін арттыруға жол ашады.

Almaty Superski жобасына арналған қоғамдық тыңдау азаматтық қоғамның қалыптасып келе жатқанын көрсеткен маңызды алаң болды. Мұнда әртүрлі көзқарастар айтылды, мамандар өз пікірлерін еркін білдірді, тұрғындардың ұсыныстары тыңдалды. Мұндай ашық пікірталастар демократиялық қоғамның ажырамас бөлігі.

Алматы бүгінде жаңа даму кезеңіне қадам басып отыр. Туризм саласын дамыту арқылы қала экономикасын әртараптандыруға, халықаралық деңгейдегі тартымды орталыққа айналуға мүмкіндік бар. Дегенмен кез келген даму табиғатқа жауапкершілікпен қараумен қатар жүруі тиіс. Сондықтан Almaty Superski жобасының болашағы экономикалық тиімділік пен экологиялық қауіпсіздіктің арасындағы тепе-теңдікті сақтай алуына тікелей байланысты.

Алматы – Қазақстандағы туризмнің басты орталықтарының бірі. Кейінгі жылдары мегаполис туристер үшін тартымды бағыт ретінде қарқынды дамып келеді. Қалаға келетін шетелдік және отандық саяхатшылар саны жыл сайын артып, Алматы халықаралық туризм картасындағы маңызды орталықтардың біріне айналып отыр.

Алматы қаласының туризм саласындағы басты артықшылығы ретінде табиғатының ерекше көркемдігі мен заманауи қалалық инфрақұрылымын атауға болады. Қаланың символына айналған Медеу мұз айдыны мен Шымбұлақ тау шаңғысы курорты туристер ең көп баратын орындардың қатарына жатады. Сондай-ақ Көк-Төбе демалыс аймағы, 28 гвардияшы-панфиловшылар саябағы, Вознесенск кафедралды соборы және қаланың көптеген музейлері мен театрлары мәдени туризмнің дамуына үлес қосып отыр.

Алматы табиғи туризм үшін де қолайлы. Қалаға жақын орналасқан Үлкен Алматы көлі, Шарын шатқалы және Көлсай көлдері ұлттық паркі әлемнің түкпір-түкпірінен келетін саяхатшыларды қызықтырады.

Қазір Алматыда қонақүй бизнесі, қоғамдық тамақтану орындары, экскурсиялық қызметтер мен көлік инфрақұрылымы қарқынды дамып келеді. Халықаралық әуе қатынастарының кеңеюі де туристер ағынының артуына ықпал етіп отыр.

Сарапшылардың пікірінше, табиғи байлығы, мәдени мұрасы және заманауи инфрақұрылымының арқасында Алматы алдағы жылдары Орталық Азиядағы жетекші туристік орталықтардың біріне айналады. Іле Алатауының баурайында орналасқан әсем шаһар табиғи көркі, заманауи инфрақұрылымы және тарихи-мәдени нысандарымен жыл сайын миллиондаған туристің назарын аударып отыр. Оның үстіне кейінгі жылдары қалада туризмді дамыту бағытында ауқымды жұмыстар жүргізіліп, қонақтарға көрсетілетін қызмет сапасы едәуір жақсарды. Қалада жаңа қонақүйлер салынып, туристік бағыттар көбейіп келеді. Визалық рәсімдердің жеңілдеуі де шетелдік туристерге қолайлы болғаны анық. Сондай-ақ Алматы халықаралық деңгейдегі іскерлік, мәдени және спорттық іс-шараларды тұрақты өткізеді, бұл да қалаға келетін қонақтар санын арттырып отыр.

Асылай Сәбитова

Алматы қаласы