CNN: Украинада Patriot зымырандары таусылуға жақын
Украинада АҚШ-тың Patriot әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелеріне арналған зымыран қоры күрт азайған.
CNN-ге сұхбат берген украиналық шенеуніктер елде мұндай зымырандар таусылуға жақын екенін мәлімдеді. Ресейдің баллистикалық зымыран шабуылдары күшейіп жатқан тұста бұл мәселе барған сайын күрделене түсуде.
CNN 17 тамызда жариялаған материалында Украинада Patriot әуе шабуылына қарсы қорғаныс кешендеріне арналған зымырандар таусылуға жақын екенін хабарлады. Бұл туралы телеарна журналистеріне украиналық шенеуніктер мәлімдеген.
CNN журналистеріне Украинадағы Patriot жүйелерінің 16 зымыран ұшыру қондырғысы көрсетілген. Оларда жүйенің тұрақты пайдаланылғанын аңғартатын белгілер болған. Алайда осы кешендерге қызмет көрсететін бас инженердің айтуынша, соңғы алты апта ішінде ол Patriot жүйелерінің бірде-бір рет қолданылғанын көрмеген.
Бұл жағдай Ресей соңғы айларда Украинаға әуе және зымыран шабуылдарын күшейткен кезде болып отыр. Атап айтқанда, Киев те ара-тұра баллистикалық зымырандармен атқылануда.
5 тамызда Киев Ресей ұшырған 28 баллистикалық зымыранның бірде-бірін атып түсіре алмағанын мәлімдеген. Украина тарапы мұны қажетті әуе қорғанысы құралдарының жетіспеуімен түсіндірді.
Politico бағалауынша, тапшылық бірінші кезекте Patriot жүйесіне арналған PAC-3 және PAC-2 зымырандарына қатысты. Олар Ресейдің жоғары жылдамдықтағы баллистикалық қаруларына қарсы Украинаның ең тиімді құралдарының бірі саналады.
Украинада қанша Patriot зымыраны қалды?
Украина үкіметі елдің қолында нақты қанша Patriot зымыраны қалғанын жарияламай отыр.
Президент Владимир Зеленский 13 тамызда жарияланған CNN-ге берген сұхбатында АҚШ қорындағы Patriot зымырандарының 5 пайызы Украинаға алдағы қыстан шығуға жеткілікті болатынын айтқан.
Зеленскийдің сөзінше, егер АҚШ өз қорындағы зымырандардың 10 пайызын Украинаға сатса, Киев Ресейдің барлық баллистикалық зымырандарын атып түсіруге мүмкіндік алады.
«Менде 1 пайыз бар», – деді Зеленский.
Украина президенті қажетті көлемдегі Patriot зымырандарын алу үшін Киевтің небәрі бірнеше ай уақыты қалғанын да атап өтті.
Оның айтуынша, Украинада 2026 жылы былтырғымен салыстырғанда зымырандар 2,5 есе аз. Ал Ресей ай сайын бұрынғыдан екі еседен де көп баллистикалық зымыран қолданып жатыр.
Ирандағы соғыс тапшылықты күшейтті
CNN мәліметінше, Patriot зымырандарын жеткізудегі жаһандық мәселе наурыз-сәуір айларында АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы кезінде оларды белсенді қолданудан кейін күшейген.
CNN сілтеме жасаған Foreign Policy Research Institute есебіне сәйкес, Ирандағы соғыстың алғашқы төрт күнінде коалиция күштері өте көп зымыран жұмсаған. Бұл қолда бар қор мен жаңа зымырандарды өндіру мүмкіндігіне түсетін қысымды арттырды.
Сарапшылардың есебінше, Lockheed Martin 2025 жылы Patriot жүйесіне арналған 620 зымыран өндірген. Бұл тәулігіне орта есеппен 1,7 зымыран деген сөз.
Сондықтан ұрыс кезінде зымырандардың көп мөлшерде жұмсалуы мен оларды өндіру қарқыны арасында үлкен алшақтық пайда болған.
Пентагон қаңтарда Lockheed Martin компаниясымен жеті жылдық келісімшартқа қол қойған. Келісім бойынша Patriot зымырандарын өндіру қуатын жылына 2 мың данаға дейін арттыру жоспарланған.
Украина Patriot зымырандарын өзі өндіре ала ма?
CNN материалында Украинада Patriot зымырандарын өндіру мәселесі де сөз болған.
АҚШ президенті Дональд Трамп НАТО-ның Анкарадағы саммитінде Вашингтон Киевке Patriot әуе және зымыран шабуылына қарсы қорғаныс жүйелеріне арналған зымырандарды өндіруге лицензия беретінін айтқан еді.
Алайда кейін АҚШ-тың НАТО-дағы елшісі Мэттью Уитакер ұзақ мерзімді өндіріс жөніндегі келісімге қыстың алдында қол қойылмайтынын, ал Украинада алғашқы зымырандарды өндіру бұдан да көп уақытты қажет ететінін мәлімдеді.
Кейінірек Трамп Patriot зымырандарын өндіру лицензиясын Украинаға беру мәселесі әлі түпкілікті шешілмегенін және келіссөздер жалғасып жатқанын айтты.
6 тамызда Зеленскийдің Украинаға көбірек Patriot зымырандарын жеткізу туралы үндеуіне жауап берген Трамп:
«Бізге де зымырандар керек», – деді.
Австрия Қарулы күштері Ұлттық қорғаныс академиясының доценті, әскери сарапшы Густав Грессел DW-ге берген сұхбатында Украинаның жақын арада Patriot зымырандарын өндіру лицензиясын алу мүмкіндігіне күмән келтірген.
Оның пікірінше, Украина бастапқыда бұл мәселеге тым оптимистік көзқараспен қараған. Сарапшының айтуынша, ең жақсы сценарийдің өзінде Украинаға PAC-2 үлгісіндегі зымырандарды өндіруге лицензия алу үшін 4-5 жыл қажет болуы мүмкін.