Дауыс беру тәртібі: сайлаушы нені білуі керек?
23 тамызда Қазақстанда Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді. Бұл – еліміздің саяси жүйесіндегі маңызды науқанның бірі. Сондықтан әрбір сайлаушы дауыс беру тәртібі мен өз құқықтарын алдын ала білгені жөн.
Дауыс беруге 18 жасқа толған және сайлау құқығына ие Қазақстан Республикасының азаматтары қатыса алады. Сайлау күні азамат өзі тіркелген сайлау учаскесіне жеке басын куәландыратын құжатпен келуі қажет. Учаскелік сайлау комиссиясы сайлаушылар тізімінен азаматтың деректерін тексеріп, оған дауыс беру бюллетенін береді.
Бюллетеньді алғаннан кейін сайлаушы арнайы жабдықталған кабинаға кіріп, өз таңдауын жасайды. Дауыс беру құпия түрде өтеді және ешкімнің сайлаушының таңдауына ықпал етуіне жол берілмейді. Әр азамат тек бір рет дауыс береді.
Сайлау учаскелері заңнамада белгіленген уақыт аралығында жұмыс істейді. Осы уақыт ішінде сайлаушылар өздеріне ыңғайлы мезгілде келіп, азаматтық таңдауын жасай алады. Егер азамат өзінің қай сайлау учаскесіне тіркелгенін білмесе, бұл ақпаратты алдын ала жергілікті атқарушы органдардан немесе сайлау комиссияларынан нақтылай алады.
Сайлау барысының ашықтығын қамтамасыз ету үшін учаскелерде байқаушылар, саяси партиялардың өкілдері және бұқаралық ақпарат құралдарының тілшілері жұмыс істейді. Олар дауыс беру процесінің заң талаптарына сәйкес өтуін бақылайды.
Айта кету керек, сайлау күні үгіт-насихат жүргізуге заңмен тыйым салынады. Сондай-ақ әрбір сайлаушы өз таңдауын ешқандай қысымсыз, еркін жасауға құқылы.
Құрылтай сайлауының қорытындылары дауыс санау аяқталғаннан кейін заңнамада белгіленген тәртіппен жарияланады. Ал сайлауға қатысты толық ақпаратты Орталық сайлау комиссиясының және аумақтық сайлау комиссияларының ресми ақпараттық ресурстарынан алуға болады.