Елдің қамын ойлау – инфрақұрылымды жаңғыртудан басталады
Елдің орнықты дамуы ең алдымен өңірлердің әлеуметтік-экономикалық әлеуетіне байланысты. Қай өңірде сапалы жол, инженерлік желілер жүргізілген, ауыз су мен электр энергиясы тұрақты болса, сол жерде халықтың тұрмыс деңгейі де жоғары болады.
Сондықтан соңғы жылдары Қазақстанда тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту, энергетикалық қауіпсіздікті нығайту және коммуналдық инфрақұрылымды жаңарту мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының біріне айналды.
Бұл бағыттағы жұмыстардың маңызы тек ескі құбырлар мен электр желілерін ауыстырумен шектелмейді. Инженерлік инфрақұрылымды жаңарту – экономиканың тұрақты дамуына, жаңа өндірістердің ашылуына, инвестиция тартуға және халықтың өмір сапасын арттыруға ықпал ететін маңызды фактор. Өйткені заманауи инфрақұрылымсыз тұрғын үй құрылысының қарқынын күшейту де, кәсіпкерлікті дамыту да мүмкін емес.
Соңғы жылдары елімізде жылу, су, кәріз және электр желілерінің тозуын азайтуға бағытталған ауқымды жобалар қолға алынды. Бұған дейін ондаған жыл бойы жаңартылмаған коммуналдық жүйелер кезең-кезеңімен қайта жаңғыртылып жатыр. Мемлекет бұл салаға қомақты инвестиция бағыттап, инженерлік желілердің сенімділігін арттыруға ерекше көңіл бөлуде.
Коммуналдық жүйе цифрландырылса...
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық – кез келген қаланың немесе ауылдың қалыпты тіршілігін қамтамасыз ететін негізгі жүйе. Ауыз судың үздіксіз берілуі, жылудың уақытылы жеткізілуі, электр энергиясының тұрақтылығы мен кәріз жүйесінің сенімді жұмыс істеуі – тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер етеді. Сондықтан бұл саланы жаңғырту бүгінгі күннің ең өзекті міндеттерінің бірі саналады.
Соңғы жылдары өңірлерде сумен жабдықтау және су бұру желілерін жаңарту жұмыстары айтарлықтай қарқын алды. Бірқатар елді мекенде жаңа су құбырлары салынып, бұрын тозығы жеткен инженерлік желілер толық ауыстырылуда. Мұндай жобалардың нәтижесінде тұрғындарды сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету көрсеткіші артып келеді.
Жылу желілерін жаңарту да ерекше назардағы мәселе. Әсіресе қыс мезгілінде коммуналдық апаттардың алдын алу үшін ескі құбырларды кезең-кезеңімен алмастыру маңызды. Бұл тұрғындарға көрсетілетін қызмет сапасын жақсартып қана қоймай, жылу энергиясының ысырабын азайтып, энергия тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар электрмен жабдықтау жүйесін жаңғырту жұмыстары да жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Заманауи қосалқы станциялар салу, тозған электр желілерін ауыстыру және цифрлық басқару технологияларын енгізу арқылы электрмен жабдықтаудың сенімділігі артып келеді. Бұл әсіресе өндіріс орындары мен ауылдық елді мекендер үшін маңызды.
Коммуналдық сектордағы тағы бір басым бағыт – цифрландыру. Бүгінде көптеген өңірде «ақылды» есептеуіш құралдары енгізіліп, коммуналдық қызметтерді автоматтандыру қолға алынуда. Мұндай шешімдер су мен энергия ресурстарын тиімді пайдалануға, шығындарды азайтуға және қызмет көрсетудің ашықтығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жел мен күн энергетикасын қалай тиімді етеміз?
Жетісу облысында да инженерлік инфрақұрылымды дамытуға ерекше басымдық берілген. Өңірде тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған бірқатар ірі жоба кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді.
Талдықорған қаласында жылу желілерін жаңарту жұмыстары жалғасуда. Бұл жобалар жылу жүйесінің сенімділігін арттырып, қыс мезгіліндегі апаттық жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандарды тұрақты жылумен қамтамасыз етуге бағытталған жаңа инженерлік шешімдер енгізілуде.
Өңірдің аудан-қалаларында ауыз су жүйесін дамытуға ерекше көңіл бөлінген. Панфилов, Ақсу, Сарқан, Алакөл және басқа да аудандарда жаңа су құбырларын салу мен қайта жаңарту жобалары іске асырылып келеді. Мұның нәтижесінде шалғай ауылдардың тұрғындары да сапалы ауыз суға қол жеткізіп, коммуналдық қызметтердің қолжетімділігі артып келеді.
Инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту тұрғындардың тұрмыс сапасын арттырып қана қоймай, өңірдің инвестициялық тартымдылығын күшейтуге де ықпал етеді. Өйткені заманауи инженерлік желілер жаңа тұрғын үй құрылысына, өндіріс орындарының ашылуына және кәсіпкерліктің дамуына қолайлы жағдай қалыптастырады.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту энергетика саласын дамытумен қатар жүреді. Өйткені халықты үздіксіз электр және жылу энергиясымен қамтамасыз ету – өңірдің әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық өсімінің негізгі шарттарының бірі. Осыған байланысты елімізде энергетикалық жүйені жаңарту, жаңа қуат көздерін іске қосу және қолданыстағы нысандарды жаңғыртуға ерекше көңіл бөлініп келеді.
Жетісу облысында да бұл бағыттағы жұмыстар кезең-кезеңімен жүзеге асуда. Облыстың энергетикалық әлеуетін арттырумен қатар, электр желілерінің сенімділігін күшейтуге, қосалқы станцияларды жаңғыртуға және жаңа инженерлік инфрақұрылым салуға басымдық берілген. Бұл, ең алдымен, халықты сапалы коммуналдық қызметпен қамтамасыз етуге бағытталған.
Сонымен бірге өңірде жаңартылатын энергия көздерін дамытуға ерекше назар аударылып келеді. Жел мен күн энергетикасын пайдалану бағытындағы жобалар өңірдің табиғи ерекшелігін тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл тек экологиялық тұрғыдан маңызды емес, сонымен қатар энергия көздерін әртараптандыруға және ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Энергетика саласындағы жаңғырту жұмыстары жаңа тұрғын үй алаптарын инженерлік желілермен қамтуға да жол ашып отыр. Қалалар мен ауылдарда жаңа тұрғын үйлердің салынуы, өндіріс орындарының ашылуы және әлеуметтік нысандардың іске қосылуы инженерлік инфрақұрылымның мүмкіндігіне тікелей байланысты. Сондықтан бұл салаға салынған әрбір инвестиция өңірдің болашақ дамуына қосылған үлес ретінде бағаланады.
Ауыл сапалы ауыз сумен қамтылды ма?
Өңірлік саясаттың басты міндеттерінің бірі – қала мен ауыл арасындағы инфрақұрылымдық айырмашылықты азайту. Осы мақсатта Жетісу облысында ауылдық елді мекендерді дамытуға бағытталған бірқатар жобалар іске асырылып келеді. Соның ішінде «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы аясында жолдарды жөндеу, әлеуметтік нысандарды жаңарту және инженерлік желілерді жетілдіру жұмыстары жалғасуда.
Ауылдарға сапалы ауыз су жеткізу, көшелерді жарықтандыру, электр желілерін жаңарту және жаңа инженерлік коммуникациялар тарту тұрғындардың өмір сүру деңгейіне тікелей әсер етеді. Әсіресе шалғай елді мекендерде мұндай жобалардың жүзеге асуы халықтың тұрмысын жақсартып қана қоймай, жастардың туған жерде тұрақтап, еңбек етуіне де мүмкіндік береді.
Коммуналдық инфрақұрылымның сапасы инвестициялық тартымдылыққа да ықпал етеді. Инженерлік желілері дамыған өңірлерде жаңа кәсіпорындар ашуға, тұрғын үй кешендерін салуға және қызмет көрсету саласын дамытуға қолайлы жағдай қалыптасады. Бұл өз кезегінде жаңа жұмыс орындарының құрылуына, жергілікті экономиканың жандануына және бюджет кірісінің артуына негіз болады.
Жетісу облысында соңғы жылдары іске асырылып жатқан инфрақұрылымдық жобалардың басты ерекшелігі – олардың халықтың күнделікті қажеттіліктеріне бағытталуы. Тұрғындарды сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету, жылу және электр жүйелерінің тұрақтылығын арттыру, жолдарды жөндеу және әлеуметтік нысандардың инженерлік желілерін жаңарту сияқты жұмыстар өңірдің тұрақты дамуына негіз қалап отыр.
Жетісу облысында жүзеге асырылып жатқан жобалар осының нақты дәлелі. Жылу және су желілерін жаңарту, электрмен жабдықтау жүйесін жетілдіру, ауылдарды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету және жаңартылатын энергия көздерін дамыту бағытындағы жұмыстар өңірдің болашағына салынған ұзақ мерзімді инвестиция деуге болады.
Алдағы жылдары өңірлерде инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстары жаңа қарқынмен жалғасады. Бұл бағыттағы мемлекеттік саясаттың түпкі мақсаты – әрбір елді мекенде өмір сүруге қолайлы жағдай қалыптастыру, тұрғындардың әл-ауқатын арттыру және экономиканың орнықты дамуына берік негіз қалау.
Жігер Әшім
Жетісу облысы