Франциядағы наразылық: билік әскер жұмылдырып, бірнеше қалада коменданттық сағат енгізді
Францияда бірнеше аптадан бері жалғасып жатқан наразылық басылар емес.
Париж, Лион, Марсель және басқа да қалалардағы шерулер жаппай тәртіпсіздікке ұласқаннан кейін билік қауіпсіздік шараларын күшейтті. Елдің бірқатар қаласында коменданттық сағат енгізіліп, алдағы наразылықтарға әскерилерді де жұмылдыру жоспарланып отыр. Бұл туралы Reuters, AFP және Associated Press хабарлады.
Францияда қазір не болып жатыр?
21 қазандағы жағдай бойынша Франция билігі өткен демалыс күндері болған жаппай тәртіпсіздіктердің салдарын жоюмен айналысып жатыр. Париж бен басқа да ірі қалаларда полиция күзеті күшейтілген.
Ел астанасындағы Республика алаңы мен Les Halles сауда ауданы маңында түнгі уақытта жүріп-тұруға шектеу қойылды. Лионда да қаланың орталық бөлігінде коменданттық сағат енгізілген. Осындай шаралар Францияның өзге қалаларында да қабылданды.
Франция премьер-министрі Себастьен Лекорню 21 қазанда кәсіподақ өкілдерімен кездесіп, алдағы шерулер кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселесін талқылауды жоспарлаған.
Үкімет 24 қазанға белгіленген жаңа наразылық акциялары алдында полиция күштерін едәуір көбейтетінін мәлімдеді. Қауіпсіздікті қамтамасыз етуге әскери бөлімшелер де тартылмақ.
Наразылық қалай басталды?
Франциядағы наразылықтың негізгі себептері – күнкөріс құнының қымбаттауы, халықтың сатып алу қабілетінің төмендеуі және білім беру жүйесіндегі мәселелер.
Алғашында мектеп оқушылары мен студенттер білім беру жағдайын жақсартуды талап етіп көшеге шыққан. Кейін олардың қатарына жұмысшылар, кәсіподақ өкілдері және әлеуметтік саясатқа наразы азаматтар қосылды.
17 қазанда наразылық шарықтау шегіне жетті. Елдің ондаған қаласында өткен шерулерге, Reuters мәліметінше, жарты миллионнан астам адам қатысты.
Париж, Марсель, Лион және басқа қалаларда бейбіт шерулердің бір бөлігі тәртіпсіздікке ұласты. Кейбір топтар дүкендерді тонап, көліктерді өртеп, мемлекеттік ғимараттарға шабуыл жасады.
Құқық қорғау органдарымен қақтығыстар кезінде мыңдаған адам ұсталды. Демалыс күндеріндегі тәртіпсіздіктерден кейін шамамен 2400 адам қамауға алынған. Жүздеген кәсіпкерлік нысан зардап шекті.
Макрон не деді?
18 қазанда Франция президенті Эмманюэль Макрон халыққа үндеу жасап, елдегі зорлық-зомбылықты айыптады.
Президент бейбіт шеруге шыққан азаматтардың әлеуметтік мәселелерге қатысты алаңдаушылығын мойындағанымен, дүкендерді тонау мен ғимараттарды қиратуды ақтауға болмайтынын айтты.
Алайда оның мәлімдемесі наразылыққа қатысушылардың бір бөлігін қанағаттандырмады. Әсіресе жастар президент әлеуметтік талаптарға нақты жауап бермеді деп есептейді.
Франция үкіметі тәртіпсіздіктерге радикалды солшыл топтар мен қылмыстық әрекетке барған адамдарды кінәлап отыр. Дегенмен сарапшылар наразылықтың ауқымын тек радикалды ұйымдардың әрекетімен түсіндіру жеткіліксіз екенін айтады.
Үкімет қауіпсіздік саласындағы қателіктерін мойындады
Франция билігі 17 қазандағы жаппай тәртіпсіздіктерге дайындық жеткіліксіз болғанын мойындады.
Le Monde басылымының мәліметінше, барлау қызметтері наразылыққа қатысушылардың санын бастапқыда дұрыс болжай алмаған. Соның салдарынан кейбір қалаларда полиция күштері жеткіліксіз болып, тәртіпсіздіктерді дер кезінде тоқтату қиынға соққан.
Премьер-министр Лекорню келесі шерулер кезінде мұндай жағдайдың қайталануына жол бермеуге уәде берді.
Наразылық жалғаса ма?
Франциядағы әлеуметтік шиеленіс әлі толық басылған жоқ. 24 қазанда «Сары жилеттер» қозғалысы мен оқушылардың қатысуымен жаңа шерулер жоспарланған. Ал кәсіподақтар 5 қарашада тағы бір ауқымды наразылық өткізбек.
Бұл оқиғалар Франциядағы 2027 жылғы президент сайлауы қарсаңында саяси пікірталасты да күшейтті. Оппозициялық партиялар үкіметтің дағдарысқа қатысты әрекетін сынап, әлеуметтік мәселелерді шешуді талап етіп отыр.