Қазақстан шілдеде шетелге бензин экспортын екі есеге арттырмақ — Reuters

Бұл туралы Reuters агенттігі өз қолына түскен Энергетика министрлігінің кестесіне сілтеме жасап хабарлады.

Reuters мәліметінше, шілдеде автомобиль бензинінің экспорты 45 656 тоннаны құрайды. Маусымда бұл көрсеткіш 21 126 тонна болған.

Павлодар мұнай-химия зауыты төрт жылдық үзілістен кейін АИ-92 маркалы бензин экспортын қайта бастауы мүмкін. Шілде айына зауытқа 17 500 тонна көлемінде экспорт квотасы бөлінген.

«Конденсат» мұнай өңдеу зауытына 24 156 тонна АИ-92, 4 000 тонна АИ-95 бензинін және 7 858 тонна жазғы дизель отынын экспорттауға квота берілген.

Reuters Қазақстанның дизель отынын 2021 жылдың ақпан айынан бері экспорттамағанын атап өтті.

Агенттік дереккөздерінің айтуынша, Қазақстан шілде–тамыз айларында Ресейге автомобиль бензинін жеткізу мәселесі бойынша келіссөздер жүргізген. Бұған дейін Ресейдегі бірқатар ірі мұнай өңдеу зауыттары дрон шабуылынан кейін жоспардан тыс жөндеуге тоқтап, соның салдарынан жанармай тапшылығы мен бағаның өсуі байқалғаны хабарланған еді.

Сонымен қатар Қазақстанның Энергетика министрлігі бұған дейін Мәскеуден мұнай өнімдерін жеткізу туралы ресми өтініш түспегенін мәлімдеген. Ведомство экспорт тек ішкі нарыққа қауіп төндірмейтін және артық қор болған жағдайда ғана жүзеге асатынын атап өтті.

Reuters дерегінше, жылына 850 мың тонна жеңіл мұнай өңдеу қуатына ие «Конденсат» МӨЗ ұзақ уақыт бойы арзан шикізатқа қол жеткізе алмағандықтан өндірістік қуатының небәрі 10–15 пайызын ғана пайдаланып келген. 2024 жылдың ақпанынан бастап зауыт процессинг негізінде Ресейдің нафтасын өңдей бастады.

Сонымен бірге Энергетика министрлігінің жоспарына сәйкес, шілде айында қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары ішкі нарыққа қозғалтқыш отынын жеткізуді тәуліктік есеппен маусыммен салыстырғанда 10 пайызға қысқартып, жалпы көлемді 1,04 млн тоннаға дейін төмендетеді.

Бұл қысқарту 26 маусымнан 20 шілдеге дейін жоспарлы жөндеуге тоқтаған Атырау мұнай өңдеу зауытының жұмысына байланысты.

Шілдеде ішкі нарыққа АИ-92 бензинін жеткізу көлемі 366 413 тоннадан 347 054 тоннаға дейін азаяды.

АИ-95 бензинінің көлемі 113 811 тоннадан 94 928 тоннаға дейін төмендейді.

Дизель отынын жеткізу көлемі 566 151 тоннадан 520 504 тоннаға дейін қысқарады.

Сонымен қатар шілде айында авиациялық керосин жеткізу көлемі 73 439 тоннадан 77 633 тоннаға дейін өседі. Алайда маусымда маусымдық сұраныс пен өндірістегі түзетулердің арқасында нақты жеткізу көлемі 85 мың тоннадан асқан.

Керісінше, ауыл шаруашылығы өндірушілеріне арналған дизель отынын жеткізу көлемі 32 900 тоннадан 81 962 тоннаға дейін артады.

Ал «Қазақстан темір жолы» компаниясына жөнелтілетін дизель көлемі 25 мың тоннадан 10 мың тоннаға дейін қысқарады.

Шілдеде электронды сауда алаңдарында авиаотын сату көлемі 7 021 тоннадан 5 400 тоннаға дейін азаяды. Ал автомобиль бензині мен дизель отынын биржа арқылы сату шілде айында жоспарланбаған.

Осылайша, Reuters мәліметінше, Қазақстанның шілде айындағы жанармай теңгеріміне бірден бірнеше фактор әсер етеді: Атырау мұнай өңдеу зауытының жоспарлы жөндеуі, экспорттық квоталардың ұлғаюы, Ресей тарапынан болуы мүмкін сұраныс және ішкі нарықтағы тұрақтылықты сақтау қажеттілігі.