Туризм мен креативті индустрия – өңір дамуының жаңа драйвері
Қазақстанда экономиканы әртараптандыру мәселесі күн тәртібінен түспей тұрған тұста, Алматы облысы туризм мен креативті индустрияны қатар дамытуды стратегиялық бағыт ретінде айқындап отыр.
Табиғи әлеуеті зор, мәдени мұрасы бай өңір бүгінде тек демалыс орны ғана емес, жаңа экономиканың маңызды орталығына айналуға талпынып келеді.
Облыс аумағындағы Көлсай көлдері, Шарын шатқалы, Алтын-Емел ұлттық паркі сияқты табиғи нысандар Қазақстан туризмінің брендіне айналған. Соңғы жылдары бұл бағыттағы инфрақұрылым кезең-кезеңімен жаңарып, жолдар жөнделіп, сервистік қызмет сапасы артып келеді.
Ресми деректерге сүйенсек, өңірге келетін туристер саны жыл сайын өсіп, ішкі туризмнің негізгі орталықтарының біріне айналған. Бұл үрдіс әсіресе пандемиядан кейін күшейе түсті.
Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев туризмнің өңір экономикасындағы рөлін ерекше атап: «Біздің басты міндет – табиғи әлеуетті сақтай отырып, оны тиімді пайдалану. Туризм – тек демалыс саласы емес, ол – инвестиция, жаңа жұмыс орындары және шағын бизнестің дамуы. Сондықтан біз инфрақұрылымды жүйелі түрде жаңғыртып, инвесторлар үшін қолайлы орта қалыптастыруға басымдық беріп отырмыз», – деді.
Креативті индустрия: жаңа экономиканың тетігі
Соңғы жылдары облыста креативті индустрияға деген қызығушылық айтарлықтай артты. Бұл бағытқа мәдениет, өнер, дизайн, кино, ІТ және медиа салалары кіреді.
Сарапшылардың айтуынша, туризм мен креативті индустрия – бір-бірін толықтыратын салалар. Турист тек табиғатты тамашалап қоймай, ерекше тәжірибе іздейді. Осы тұста этноауылдар, фестивальдер, гастрономиялық турлар, қолөнер жәрмеңкелері маңызды рөл атқарады.
Экономист-сарапшы Ернар Серік бұл бағыттың әлеуетін былай бағалайды. «Креативті индустрия – дәстүрлі шикізаттық модельден алшақтайтын тиімді құрал. Алматы облысында бұл саланы дамыту арқылы жастарды жұмыспен қамтып қана қоймай, өңірдің халықаралық имиджін күшейтуге болады», – дейді ол.
Дегенмен саланың қарқынды дамуына кедергі келтіретін мәселелер де жоқ емес. Сарапшылар ең алдымен жол сапасы, туристік қызмет көрсету деңгейі және кәсіби кадр тапшылығын атап өтеді.
Бұл жөнінде туризм саласының маманы Айгүл Тұрсын:
«Бізде табиғи ресурс жеткілікті. Бірақ халықаралық стандарттарға сай сервис әлі де толық қалыптасқан жоқ. Қонақүй менеджменті, гид қызметі, логистика – осы бағыттарға ерекше көңіл бөлу қажет», – дейді.
Сондай-ақ цифрландыру мәселесі де өзекті. Онлайн брондау жүйелері, туристік маршруттарды цифрлық форматта ұсыну, маркетингтік платформаларды дамыту – заман талабы.
Өңірде туризм мен креативті индустрияны дамыту мақсатында бірқатар ірі жобалар қолға алынған. Этнотуризмді дамыту, демалыс аймақтарын көбейту, киноөндіріс үшін арнайы алаңдар құру – соның бір бөлігі. Әкімдік мәліметінше, алдағы жылдары туристік кластерлер қалыптастыру, халықаралық фестивальдер өткізу және жеке инвесторларды тарту жұмыстары жалғасады.
Марат Сұлтанғазиев бұл бағыттағы жоспарларға тоқталып:
«Біз Алматы облысын Орталық Азиядағы ірі туристік және мәдени орталықтардың біріне айналдыруды көздейміз. Бұл үшін мемлекет пен бизнес арасындағы серіктестікті күшейтіп, жаңа жобаларды іске асыруымыз қажет», – деді. Жалпы алғанда, Алматы облысы үшін туризм мен креативті индустрия – бір-бірімен тығыз байланысты стратегиялық салалар. Табиғи байлық пен шығармашылық әлеуетті тиімді үйлестіре алған жағдайда өңір экономикасы жаңа деңгейге көтерілуі мүмкін. Сарапшылардың ортақ пікірінше, бұл бағытта жүйелі саясат жүргізілсе, Алматы облысы тек Қазақстанда ғана емес, бүкіл Орталық Азияда туризм мен мәдени индустрияның жетекші хабына айналуға толық мүмкіндігі бар.
Жігер Әшім
Алматы облысы