Алғашқы рұқсат етілмеген митинг 40 жыл бұрын өтті

Елнұр Бақытқызы - 13.06.20196609

Қазақстанда алғашқы рұқсат етілмеген митинг осыдан тұп-тура 40 жыл бұрын бұрынғы Целиноград, қазіргі Нұр-Сұлтан қаласында өткен. 1979 жылдың 16 маусымында Целиноград  жастары Кремльдің Қазақстанның солтүстігінде неміс автономиялы облысын құру  шешіміне қарсы шеруге шықты

Ол уақытта неміс автономиясын құру жөніндегі жоспарды бұрыннан пісіріп жүрген Кремль Қазақстанда неміс автономиялы облысын құру жөнінде шешім қабылдаған. Облыс орталығы ретінде Ерейментау қаласы таңдалды. Автономия құрамына Целиноград облысы Ерейментау, Сілеті аудандарының, Көкшетау облысынан Уәлиханов, Қарағанды облысынан Молодежный аудандарының жері берілетін болды.

Ол кезеңде бұл аймақтарда шамамен 940 мыңдай неміс тұратын. Тиісті құжаттар әзірленіп, автономия басшысы таңдалып қойылды. Бірақ соңғы сәтте Кремльдің жоспары іске аспай қалды. Бұған Целиноград жастарының неміс автономиясына қарсы шығуы себеп болды.

Әртүрлі дерек бойынша, шеруге 500-ден 5 мыңға дейін адам қатысты. Шерушілер Целиноград қаласының орталық көшелерін жүріп өтіп, партияның облыстық комитеті алдындағы Ленин алаңына жиналған. Бір сағатқа созылған митингіге қатысқандар неміс автономиясын құру жөніндегі шешімді жоюды талап етті. Шерушілер қолдарына "Ерейментаудағы неміс автономиясына қарсымыз!", "Қазақстан бөлшектенбейді!" деген ұран жазылған плакаттар ұстап шыққан.

Үш күннен кейін шерушілер көшеге қайта шықты. Бұл жолы наразылардың алдына шыққан обкомның бірінші хатшысы Н.Морозов неміс автономиясы құрылмайтынын айтып, халықты таратпақ болды. Қайбір деректер бойынша, жиналған жұрт жергілікті биліктен Кремль жоспарының астарында не жатқанын түсіндіріп беруді талап етті. Н.Морозов халыққа басу айтып, мәселе біржолата шешілгенін, Қонаевпен телефонмен сөйлескенін, Қазақстанда неміс автономиясы құрылмайтынын жеткізген соң ғана шерушілер тараған. Мәскеу шешіміне қарсы шықса да, рұқсат етілмеген шеруге қатысқандардың ешқайсысы қамалмаған.

Халық толқуынан сескенген Кремль Қазақстанда неміс автономиялы облысын құру жөніндегі жоспардан бас тартты. ССРО КГБ тергеу жүргізсе де, шерудің ұйымдастырушыларын анықтай алмаған. Көп уақыт бойы Целиноградтағы толқудың жасырын ұйымдастырушысы ретінде республика басшысы Дінмұхамед Қонаевтың аты аталып келген. Бірақ мұны растайтын бірде-бір тарихи дерек жоқ. Ал толқуды нақты кім ұйымдастырғаны әлі күнге дейін белгісіз.

Мақала авторы:

Елнұр Бақытқызы

Пікір қалдыру

Пікір жазу үшін сайтқа кіріп, телефон нөмірін растаңыз.

Баған

Блок-бекеттегі полицейлер қаза болған әріптестерін еске алып, аза тұтты

Сайт Әкімшілігі

Блок-бекеттегі полицейлер қаза болған әріптестерін еске алып, аза тұтты

«Қатаң карантиндік шараларға оралуға мәжбүр боламыз» – Бас санитар

Сайт Әкімшілігі

«Қатаң карантиндік шараларға оралуға мәжбүр боламыз» – Бас санитар

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сайт Әкімшілігі

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Қадір түні мешіттер жабық болады

Сайт Әкімшілігі

Қадір түні мешіттер жабық болады

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Сайт Әкімшілігі

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Сайт Әкімшілігі

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Сайт Әкімшілігі

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Доллар арзандай бастады

Сайт Әкімшілігі

Доллар арзандай бастады

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Сайт Әкімшілігі

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Сайт Әкімшілігі

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

Сайт Әкімшілігі

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Сайт Әкімшілігі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Отанды емес, олжасын ойлапты

Сайт Әкімшілігі

Отанды емес, олжасын ойлапты

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?

Сайт Әкімшілігі

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?