Абай шығармаларының жаңаша үлгісін ғалым өз қаражатына шығарды

Сәтжан Қасымжанұлы - 02.08.20192309

Белгілі абайтанушы ғалым, техника және философия ғылымдарының кандидаты Асан ОМАРОВТЫҢ тиянақты зерттеуімен Абай өлеңдерінің жаңаша үлгідегі басылымы жарық көрді. Бұл еңбектің ерекшелігі сол, Абай ҚҰНАНБАЙҰЛЫНЫҢ өлеңдерінің қайсы қай жылы жазылғаны жөніндегі деректі ғалым әр кезеңдегі естеліктерді саралай отырып, талдап көрсеткен. Одан бөлек тағы бір жаңалығы- бұған дейінгі жинақтарда Абай өлеңдерінің жалпы саны 170-тен астам деп болжанса, А.Омаровтың дәлелдеуінше нақты саны 195 екен.
Семейдегі Абай кітапханасында ғалым Асан Омаровтың «Абай жаңаша үлгідегі басылым» атты 2 томдық кітабының тұсаукесерінде Амантай ИСИН, Қарлығаш ӘУБӘКІРОВА, Мұхаметқазы МҰХАМАДИҰЛЫ сынды ғалым-әріптестері өз ойларын ортаға салды. 
«Бұл еңбек- Асан Омаровтың абайтану саласындағы 20 жылдық жұмысының жемісі деуге болады. Иә, рас, Абайды зерттеушілер аз емес, жетіп артылады. Бірақ, Абай өлеңдерінің хронологиясын нақты деректермен көрсетіп шығу күрделі шаруа екенін мойындауымыз керек. Тәуекелділікті қажет етеді. Бұл еңбектің ерекшелігі неде? Асан Омаров өлеңдерді құр тізбелеп көрсете салмаған, сол өлеңдері арқылы Абайдың жаратылысындағы даму сатыларын көрсетіп отыр. Бір мысал келтірейін. Абайдың «Қансонарда» өлеңі классикалық үлгіде жазылған ғой. Бұған дейінгі жинақтарда ақынның бұл өлеңі 1882 жыл екені көрсетіледі. Ал Асан Қайырбекұлы 1877 жыл деп отыр. Себебі, бұл өлеңінде қазақ даласының тынысы сезіліп тұр. Яғни, Абайдың орыс әдебиетіне, шетел әдебиетіне әлі дендей қоймаған кезі екендігін алға тарта отырып, өлеңнің жазылуын бес жылға алға жылжытқан. Сол сияқты «Жаңа закон» деген өлеңнің нақты Абайдыкі екеніне соны пікірмен келтірген. Жалпы, ғалым осы еңбегі арқылы Абай өмірінің ойсырап тұрған жылдарының орынын толтыратын хронологиясын жасаған. Осыған мән беруіміз керек. 1879 жылдан 1888 жылдарға дейінгі аралықта Абай өмірінде орын алған оқиғаларға да мән бере отырып, біраз өлеңдердің жазылу себебіне үңіледі. Бастысы, осындай сүбелі дүниеге кірісу арқылы Асан Қайырбекұлы үлкен іс атқарып отыр. Абай өлеңдерінің жазылу дерегін анықтауға жеке-дара кіріскен ғалымның еңбегі әлі де талданары сөзсіз», -дейді тарих ғылымдарының кандидаты, ғалым Амантай Исин. 

Абайтану саласындағы тыңнан түрен салған ғалымның қос томдық еңбегі бар болғаны 100 данамен автордың өз қаражатымен жарық көрген. Асан Омаровтың бұл қадамын академиялық орталықтың жүгін арқалаған абайтануға деген адалдық деп айтуға әбден болады. Алда келе жатқан Абай Құнанбайұлының 175 жылдығына әзірлік барысында жаңаша үлгідегі осынау қос томдық басылымның таралымын көбейту Үкімет тарапынан қолдауды қажет етіп тұр. «Тас түскен жеріне ауыр» дегендей, ұлы ақынды түлеткен Семей қаласындағы азды-көпті зиялы қауымның арасынан дараланып көрінген ғалымның шығармашылық ізденісіне назара аударар кез жеткен сияқты. 
Фотолар автордікі.

Мақала авторы:

Сәтжан Қасымжанұлы

Пікір қалдыру

Пікір жазу үшін сайтқа кіріп, телефон нөмірін растаңыз.

Баған

Қарағандылық 91 жастағы қария короновирустан сауықты

Сайт Әкімшілігі

Қарағандылық 91 жастағы қария короновирустан сауықты

Жалғыз өзі сотталды

Сайт Әкімшілігі

Жалғыз өзі сотталды

Бактерияға және вирусқа қарсы дәрі-дәрмектің тізімі жарияланды

Сайт Әкімшілігі

Бактерияға және вирусқа қарсы дәрі-дәрмектің тізімі жарияланды

COVID-19: билік бұл індеттен халықты құтқара ала ма?

Сайт Әкімшілігі

COVID-19: билік бұл індеттен халықты құтқара ала ма?

«150 мың теңгені қайтарып бер» (видео)

Сайт Әкімшілігі

«150 мың теңгені қайтарып бер» (видео)

Отандық медицинамыздан қайыр болмай тұр

Сайт Әкімшілігі

Отандық медицинамыздан қайыр болмай тұр

«Сабыр түбі – сары алтын»

Сайт Әкімшілігі

«Сабыр түбі – сары алтын»

Әкімдік "Алматы облысында блок-бекеттер қойылады" деген хабарламаға жауап берді

Сайт Әкімшілігі

Әкімдік "Алматы облысында блок-бекеттер қойылады" деген хабарламаға жауап берді

Бір тәулікте 569 адам коронавирус жұқтырды

Сайт Әкімшілігі

Бір тәулікте 569 адам коронавирус жұқтырды

Арман ШОРАЕВ: Путин – Ресейдің ең басты трагедиясы

Сайт Әкімшілігі

Арман ШОРАЕВ: Путин – Ресейдің ең басты трагедиясы

Астаналық дәрігер көзіне жас алып, ауруханадағы жағдайды айтып берді

Сайт Әкімшілігі

Астаналық дәрігер көзіне жас алып, ауруханадағы жағдайды айтып берді

COVID-19: Алматыда 14 науқастың жағдайы өте ауыр

Сайт Әкімшілігі

COVID-19: Алматыда 14 науқастың жағдайы өте ауыр

Одақ ішіндегі апан: құрдымға кім кетеді?

Сайт Әкімшілігі

Одақ ішіндегі апан: құрдымға кім кетеді?

Вирусолог мамандар коронавирус жұқтырып жатыр

Сайт Әкімшілігі

Вирусолог мамандар коронавирус жұқтырып жатыр

Коронавирус жұқтырғандардың 119-ы жансақтау бөлімінде жатыр

Сайт Әкімшілігі

Коронавирус жұқтырғандардың 119-ы жансақтау бөлімінде жатыр

Қазан басында жүрген қазақ әйелдері билікке неге ашынады?

Сайт Әкімшілігі

Қазан басында жүрген қазақ әйелдері билікке неге ашынады?

Ғалымдар коронавирустың жаңа мутациясын анықтады

Сайт Әкімшілігі

Ғалымдар коронавирустың жаңа мутациясын анықтады

«Жер де, үй де жоқ, «Алтын алқаны» ломбард алмайды», Үкімет аналарды қашанғы алдайды?

Сайт Әкімшілігі

«Жер де, үй де жоқ, «Алтын алқаны» ломбард алмайды», Үкімет аналарды қашанғы алдайды?

Қарағандыда атыс болды

Сайт Әкімшілігі

Қарағандыда атыс болды

«Кекілін қайырып, жағын айырып тастаймыз!» псевдосәләфиттер биліктің маңдайын «сипап» отыр ма?

Сайт Әкімшілігі

«Кекілін қайырып, жағын айырып тастаймыз!» псевдосәләфиттер биліктің маңдайын «сипап» отыр ма?