Шыңжаңда "саяси лагерьге" қамалғандардың туыстары көмек сұрайды

Дерек көзі: www.azattyq.org - 10.10.2019678

10 қазанда Алматыдағы "Атажұрт еріктілері" ұйымының кеңсесіне бірнеше адам жиналып, Қытайда қамауда отырған туыстарының тағдырына алаңдайтынын білдірді.

Солардың бірі Науатхан Жақып 2017 жылы "саяси қайта тәрбиелеу лагеріне" қамалған 33 жастағы ұлы Жеңісхан Жаңбырбайдан әлі күнге хабар жоғын айтты. Оның сөзінше, Қытайда отбасымен тұрған ұлы 2017 жылдың қаңтар айына дейін Қазақстанға ықтиярхатпен келіп-кетіп жүрген.

- 2017 жылы қаңтар айында "саяси үйрету лагеріне" әкетті деп естідік. Содан кейін хабар үзіліп қалды. Кейінірек "алты жылға сотталды" деп естідік. Қандай айып тағылғаны белгісіз. Өзі малшы, жуас бала болатын. Келінім мен кішкене немерем сол ауылда тұрады. Үлкен немеремді осы жерде оқытып жатырмын. Кімнен көмек сұрарымызды білмейміз, - деп Науатхан Жақып көзіне жас алды.

"Атажұрт еріктілері" ұйымынан көмек сұрап барған адамдардың бірі Сұлтан Сәулебек Қытайдағы "саяси лагерьге" қамалған 73 жастағы әкесі Сұлтан Ақынұлының денсаулығы мен үйқамақта отырған шешесінің жағдайына алаңдайды. Оның айтуынша, бұрын ауыр операцияға түскен әкесі аяқтан қалып, жағдайы мүлде нашарлаған.

Сұлтан Сәулебек Қытайдағы "саяси лагерьде" отырған 73 жастағы әкесі Сұлтан Ақынұлы және үйқамақта отырған шешесі Гүлсінай Бабақұмардың суретін ұстап отыр. Алматы, 10 қазан 2019 жыл.
Сұлтан Сәулебек Қытайдағы "саяси лагерьде" отырған 73 жастағы әкесі Сұлтан Ақынұлы және үйқамақта отырған шешесі Гүлсінай Бабақұмардың суретін ұстап отыр. Алматы, 10 қазан 2019 жыл.

- Екі құлағы да естімейді. Туыстарымыздың айтуынша, бұрынғы күйі жоқ, денсаулығы қатты нашарлаған. 2013 жылы Қытайдан ресми түрде қажылыққа барған. Қамалуына сол әсер етті ме екен? - дейді ол.

Оның айтуынша, жергілікті полиция қыркүйек айының соңында үйқамақта отырған шешесімен телефон арқылы сөйлесуге рұқсат берген. Әкесі туралы хабарды туған-туыстарынан да естіген.

Өткен аптада Қазақстан сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді "Шыңжаңдағы лагерьде қазір қазақтар жоқ" деп мәлімдеген. Ол Қытайдағы қайта тәрбиелеу орталығында қанша этникалық қазақ қамауда отырып шыққанын ашып айтпады. Шыңжаңдағы қазақтар мәселесін көтеріп жүрген Қазақстандағы "Атажұрт еріктілері" ұйымы министр сөзін жоққа шығарады.

2017 жылдың көктемінен бастап Қытайдың Шыңжаң аймағында этникалық азшылықтарға, соның ішінде қазақтарды "саяси лагерь" аталған қамау орындары пайда болғаны туралы хабар тарай бастаған. Қытайдан оралған этникалық қазақтар Қытайға Қазақстаннан жолаушылап барғанда қайта алмай, кейбірі саяси лагерьге алып кеткені жайлы шағымданған.

Өткен жылы БҰҰ Шыңжаңда миллионға жуық этникалық ұйғыр мен өзге де түркітілдес ұлт өкілдерін Қытайдың солтүстік-батысындағы "саяси тәрбие лагерьлерінде" ұстап отырғаны туралы мәлімдеген. Бастапқыда мұндай ақпаратты терістеген Пекин кейін оны "экстремизмге қарсы шара" деп түсіндірген және саяси лагерьлерді "тіл үйреніп, кәсіпке баулитын" орталықтар деп атаған.

АҚШ пен Батыс елдері Пекиннің Шыңжаңдағы саясатын "аз ұлттардың мәдениеті мен дінін жою амалы" деп атады. Қыркүйек айында АҚШ мемлекеттік хатшысы Майк Помпео Орталық Азия елдерінің сыртқы істер министрлерімен кездесуінде Пекиннің этникалық ұйғырларды Қытайға қайтару туралы талабын орындамауға шақырды.

6 қазанда АҚШ "Шыңжаңдағы ұйғырлар, қазақтар және басқа да мұсылмандарға қысым жасауға атсалысқан" Қытайдың 28 компаниясына санкция салған. Ал Қытай сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Гэн Шуан АҚШ санкциясын "басқа елдің ішкі ісіне араласу" деп айыптады.

Мақала авторы:

www.azattyq.org

Пікір қалдыру

Пікір жазу үшін сайтқа кіріп, телефон нөмірін растаңыз.

Баған

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сайт Әкімшілігі

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Қадір түні мешіттер жабық болады

Сайт Әкімшілігі

Қадір түні мешіттер жабық болады

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Сайт Әкімшілігі

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Сайт Әкімшілігі

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Сайт Әкімшілігі

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Доллар арзандай бастады

Сайт Әкімшілігі

Доллар арзандай бастады

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Сайт Әкімшілігі

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Сайт Әкімшілігі

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

Сайт Әкімшілігі

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Сайт Әкімшілігі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Отанды емес, олжасын ойлапты

Сайт Әкімшілігі

Отанды емес, олжасын ойлапты

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?

Сайт Әкімшілігі

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?

Жұмысы бар азаматтар жеке кәсіпкерлік ашып, 42 500 теңге алуға тырысқан (видео)

Сайт Әкімшілігі

Жұмысы бар азаматтар жеке кәсіпкерлік ашып, 42 500 теңге алуға тырысқан (видео)

42 500 теңгені алуға арналған Help42500 боты іске қосылды

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені алуға арналған Help42500 боты іске қосылды