Дүрбелеңмен өтті ғой, Тоқаевтың көп күні

Сайт Әкімшілігі - 25.03.20203128

Қасым-Жомарт Тоқаевтың мемлекет тізгінін қолына ұстағанына бір жыл толыпты. Отыз жылға тарта елді билеген Нұрсұлтан Назарбаевтың өз еркімен президенттіктен бас тартқанына да бір жыл. Бір қарағанда қас қағым сәт секілді. Алайда бір жылда біраз дүние өзгерді.

Жалпы, сәуегейлер бал ашып, саясаттанушылар жорамал жасап, «түбі солай болады, Назарбаевтың орнына не анау, не мынау келеді» дегенімен, дәл 2019- дың 19 наурызында болған тосын оқиғаны ешкім күтпеген еді. Бір күнде Назарбаев президенттік өкілетін тоқтатты да, Тоқаев Ақорданың қожайыны атанып шыға келді. Бірақ сонымен елбасының дәурені аяқталды десек, қателескеніміз. Отыз жылдай айтқаны болған, дегенін істеткен сұңғыла басшы бәрібір биліктің ең керекті тетігін ұстап қалды. Таратып жіберсек, барлық құзырлы күштік құрылымдардың үстінен қарайтын Қауіпсіздік кеңесінің төрағасы, билік партиясы – «Нұр Отанның» басшысы және заң жүзінде қудалаудан һәм дүние-мүлікмүкамалын қорғап, кепілдік беретін ұлт көшбасшысы – Елбасы деген мәртебе. Назарбаевтың дәурені елдің есінде несімен қалады? Бұл жеке әңгіме. Десек те, бізден бір-екі ауыз лепес. Әрине, тәуелсіздіктің басында Назарбаевтың өзі уәде еткендей, Қазақстан екінші Кувейтке айнала алмады. Тарих Назарбаев билікке отырған кезден басталмағаны тағы белгілі. Исі қазақ «солай болса» деп қиялдаған көп дүние арман күйінде қалғаны тағы бар. Десек те, ол қазақтың көк байрағын көкке көтерді, шекарасын шегендеді, қазақ мемлекетін әлемге танытты, мойындатты. Көрші-қолаң, іргелі елдермен біржақты емес, көптармақты саясат ұстанды. Елдің іргесін сөкпеді, жердің бүтіндігін сақтай алды. Рас, жасаған ісі лақтырылған сақадай кейде бүк, кейде шік түсіп жатқан кездер де болды. Кім не десе де, қалай айтса да, Нұрсұлтан Назарбаев Алаш тарихында тәуелсіз қазақ мемлекетінің қабырғасын қалаған тұңғыш президент ретінде мәңгі қалары хақ. Бұған ешкім дау айта алмас. Ал Тоқаев бір жылда не істеді?

Әрине, бір жыл баға беретіндей бір президенттік мерзім емес. Рас, жұрт Қасым-Жомарт Кемелұлын «уақытша президент» десті. Қазір де сол ойда. Жарайды, бұл басқа әңгіме. Айтқымыз келгені өзге тақырып. Тоқаев қалыптасқан жүйеге «жылымық» орнатуға тырысты. Ашық қоғам орнатуға қадам жасады. Саяси реформа жасауға талпынды. Оның алғашқы «жемісі» – Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі. Осы кеңес халық пен билік арасында «алтын көпір» болады деп тұжырды. Ал кілең білімді һәм білікті жастардан тұратын кадрлық резерв құруы билікте күш-қуаты кеміген, ортаға тастар идеясы жоқ, айтар сөзі сарқылған шал-шауқандарды алмастырудың төте жолы еді. Сондай-ақ қоғамдық негізде жұмыс істейтін экономикалық реформалар орталығын дүниеге әкелуі, осында жиналған кіл экономиканың «майын» ішкендердің арқасында «экономикалық секіріс» жасауға деген ынтасы. Алайда бұл үш құрылымның да әзірге ауыз толтырып айтатындай іс-әрекетін көре қойған жоқпыз. Дегенмен бұл Тоқаевтың жүйені реформалауға жасаған алғашқы қадамдары. «Жемісін» жүре келе жей жатармыз. Әрине, Тоқаевтың халықтың ықыласына бөлену үшін жасаған азды-көпті тірліктері бар. Соның бірі – табысы аз, тұрмысы төмен отбасыларының азын-аулақ несиелеріне кешірім жасауы. Қасым-Жомарт Кемелұлы мемлекет басшысы бола салысымен әлсін-әлсін айналып соғып отырған, кілең келеңсіз жағдайлардың толқынына тап болды. Арыстағы әскери қоймалардың жарылысы, Қытайдан бері өткендердің дауы, ұшақтың құлауы, Қордайдағы дүрбелең, мұнайдың арзандауы, коронавирус індеті. Мұның бәрі елде елеулі өзгеріс жасаймын, мемлекетті жаңа бір кезеңге шығарамын деген президенттің алдын кес-кестеген кедергі. Алда не күтіп тұр? Тағы белгісіз. Бұл сынақтардың біразынан Тоқаев әупірімдеп өтті. Дегенмен әлем экономикасына тежеу салған мұнай бағасының бірден құлауымен жер-жаһанның құтын қашырған коронавирус індеті Қазақстанға оңай тиіп тұрған жоқ. Мұнайдан түсетін пайда кеміді, індет бүкіл тіршіліктің тоқтауына түрткі болды. Инфляция, девальвация, жұмыссыздық. Қысқасы, үш басты айдаһар бас көтерді. Мұнымен Тоқаев қалай күреседі? Жеңе ме, жеңіле ме? «Сүрініп кетсе» дейтіндер де табылар. Біз «сүрінбесін» дейміз. Өйткені президенттің сүрінуі мемлекеттің абырой-атағына нұқсан. Бізге керегі – мемлекет басшысының амандығы, мемлекеттің тұтастығы, елдің бірлігі. Осы үштаған орнықты болса, болды.

Күлтегін БЕК

Мақала авторы:

Сайт Әкімшілігі

Пікір қалдыру

Пікір жазу үшін сайтқа кіріп, телефон нөмірін растаңыз.

Баған

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматыда блок-бекеттегі апаттан екінші полицей де қайтыс болды

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок-бекетте полиция қызметкері қайтыс болды

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сайт Әкімшілігі

Ғалымдар пандемияның шамамен қашан аяқталатынын айтты

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Сардоба ісі: алғашқы күдіктілер ұсталды (видео)

Қадір түні мешіттер жабық болады

Сайт Әкімшілігі

Қадір түні мешіттер жабық болады

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Сайт Әкімшілігі

Алматы: су басқан аймақтарға құтқару қызметі жұмылдырылды (видео)

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Сайт Әкімшілігі

Арыстағы жарылыс: әскери шенділер сотталуда

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Сайт Әкімшілігі

Карантиндегі Рамазан айы қалай өтпек?!

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Сайт Әкімшілігі

Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Сайт Әкімшілігі

Алматы облысында блок бекетте жеті баланың анасы жоғалды

Доллар арзандай бастады

Сайт Әкімшілігі

Доллар арзандай бастады

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Сайт Әкімшілігі

Карантин кезінде қаржы алаяқтары пайда болды

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Сайт Әкімшілігі

Коронавирустан "Абди Ибрахим Глобал Фарм" бас директоры көз жұмды

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

Сайт Әкімшілігі

Індеттен қайтыс болған науқас 18 наурыздан бері жансақтау бөлімінде жатқан

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені алуға берілген өтініштерді қарау кешіктіріледі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Сайт Әкімшілігі

Тікұшақ тізгіндеген қыз

Отанды емес, олжасын ойлапты

Сайт Әкімшілігі

Отанды емес, олжасын ойлапты

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?

Сайт Әкімшілігі

Билік неге қазақ деп аталуымызға қиянат жасайды?

Жұмысы бар азаматтар жеке кәсіпкерлік ашып, 42 500 теңге алуға тырысқан (видео)

Сайт Әкімшілігі

Жұмысы бар азаматтар жеке кәсіпкерлік ашып, 42 500 теңге алуға тырысқан (видео)

42 500 теңгені алуға арналған Help42500 боты іске қосылды

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені алуға арналған Help42500 боты іске қосылды