Жерді тауарға айналдырып, сатуға ешкім құқылы емес!

Сайт Әкімшілігі - 14.04.20203508

     Қазақта   «жер дауы,  жесір  дауы»   әлімсақтан  бар. Бірақ,  бүгінде «жесір дауы»  өзінің мәнін  жойып кейінге ысырылғанымен,  қазіргі биліктің   жерді  пұл етіп әлсін-әлсін сатуға шығармақ  болған әрекеті жер  дауының  өзектілігін арттыра түсті.  Мәселен, үкімет 2016  жылы 1,7 миллион гектар ауыл шаруашылығына  тиесілі  жерді  аукцион арқылы сатылымға  шығаратынын  жария еткен еді.  «Малым – жанымның садағасыжаным –арымның садағасы»  дейтін  тәмсілді бетке  ұстайтын қазақ  наразылығын  білдірді. Келіспейтінін айтты. Қоғам белсенділері  жалпыхалықтық  митингілер ұйымдастырды. Өйткені  жерді сатуға,  ұзақ  мерзімге жалға беру, соның  ішінде шетелдіктерге  беруге  болмайтынын   тарих айғақтап бергені анық. Соның  бір  мысалы – Палестинаны  мекен еткен арабтар өздеріне  тиесілі,  жекешелендіріп алған  жерлерін  оңды-солды  сатып, енді соны  қайтара алмай сорлап отыр. Патшалық  Ресей Алясканы АҚШ-қа  сатты. Енді мәңгі  қайтара алмасы хақ. Сол  секілді  шетелдіктерге  ұзақ  мерзімге жалға  берілген жерді ертең  уақыты келгенде біз  қайтара аламыз  ба,  жоқ па? Халық  соған алаң  болды. Өзге  байлық  құрып  қалғандай  жерді сатып, пайда көрмек  болған  билік  тұрғанда жалға  өтіп кеткен жерді кейін  қайтарып алу  қиынға соғары хақ-тын. Халық  осыны ойлады. Ойын айтты. Наразылық танытты.

Ақыры сол кездегі  билік  жағдайдың  ушығып  бара жатқанын  ескеріп, Жер кодексіндегі дау  тудырған баптарға  бесжылдық  мораторий жариялады.   Оның  мерзімі келесі  жылы,  яғни  2021 жылдың 31 желтоқсаны аяқталады.  Дегенмен  бірер күннен  бері жерге  байланысты  әңгіме қоғамда  қайта  қызып  барып басылды. Ол  үкіметтің   Қазақстан  жерінде  орналасқан  Еуразиялық экономикалық одаққа кіретін елдердің  компания-кәсіпорындарын  жер учаскелері  тегін берілетін отандық кәсіпорындардың тізіміне қосу болатын. Егер осы қаулы жүзеге асқан жағдайда ЕАЭО-ға кіретін кәсіпорындар   қазақ  жерінің бір  пұшпағына  ие  болып,  өздері  қожайындық ететін зауыт-фабрикаларын салып,  бізге  шекесінен  қарар еді. Бірлі-жарлы компания  болса бір  сәрі, елімізде  осы одаққа   енетін елдердің жүздеген  құрылымдары  жұмыс істеуде. Солардың бәріне жер үлестіру керек  пе? Бұл  қауіпсіздікке қатер төндіретін жағдай. Тіпті мұның астарында  қазақ жерін  байқатпай жаулап алу  пиғылы  жатқандай. Үкімет қай елдің мүддесі  үшін осындай қадамға  барып отыр?  Кім жасырын  нұсқау  берген? 

  Үкімет бұл қаулыны 21  сәуірге  дейін жалпыхалықтық талқылауға салдық деген екен. Бірақ  вируспен арпалысқан  жұрт бұдан хабарсыз еді. Алайда  елімізде  орналасқан ЕАЭО  кәсіпорындарына жерді  тегін беру мәселесі қарастырылған қаулыны назардан  тыс, жасырын қабылдауға жол берілмеді.  Түрлі ақпарат көздері арқылы хабардар  болған қоғам белсенділері  қарсы  тұрды. Үкімет халықтың көшеге  шығып кетуінен тайсақтады ма, қаулы талқылаудан алынып  тасталды. Осылайша  жұрт коронавирус індетімен айналысып жатқанда, қаулыны байқатпай  өткізіп жіберуге  тырысқан  үкіметтің  жолы  кесілді. Бұл жалпыхалықтық  жеңіс. Дегенмен бұған тоқмейілсуге болмас. Қыр астында жерді сатуға жарияланған  мораторийдің бітетін уақыты тақап қалды. Жағдай не  болмақ?  Тағы да жерді  сату  мәселесі күн  тәртібіне  шыға  ма?  Қасым-Жомарт Тоқаев «Жер шетелдіктерге сатылмайды. Бұл менің президент ретіндегі берік ұстанымым» деген  сөзінде  тұра ала  ма?  Әлде...                                                          

  Иә,  біздің билікке   сенім аз. Өйткені бүйректен сирақ шығаратын кездері  көп.  Ертең  бұлт етіп басқа жаққа шығып, басқаша  сөйлеп  тұрмасына кім кепілдік береді?! Осындай  шетін  мәселелерді ескере келе,  өзім жетекшілік етіп отырған «Байтақ–Болашақ» экологиялық альянсы   жерді  сатуға  қарсы  «Жер-Ана» қоғамдық  қозғалысын  құруды  қолға алмақ. Алға  қойған  мақсатымыз – жер сатуға да, ұзақ  мерзімді жалға беруге де болмайтынын  елге  түсіндіру.  Өйткені елімізде жерді жекешелендіріп  сату, тауарға айналдыру  мәселесі  тәуелсіздік алған кезден бері көтеріліп,  күні бүгінге  дейін  күн  тәртібінен  түспей келеді. Шынтуайтында, жер – мемлекет байлығы.  Оны ешкім тауарға айналдырып,  саудалауға  тиіс емес. Оған  жол  берілмеуі керек.

Азаматхан  ӘМІРТАЙ,

«Байтақ–Болашақ»  экологиялық  альянсының  төрағасы



Мақала авторы:

Сайт Әкімшілігі

Пікір қалдыру

Пікір жазу үшін сайтқа кіріп, телефон нөмірін растаңыз.

Баған

«Қазақмыстағы» қанды оқиға: іс сотқа түсті

Сайт Әкімшілігі

«Қазақмыстағы» қанды оқиға: іс сотқа түсті

«Жасыл экономика» табиғатымызды жандандыра ала ма?

Сайт Әкімшілігі

«Жасыл экономика» табиғатымызды жандандыра ала ма?

3 тамыздан кейін де рұқсат етілмейтін шаралар

Сайт Әкімшілігі

3 тамыздан кейін де рұқсат етілмейтін шаралар

42 500 теңге: қолдау ма, қорлау ма?

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңге: қолдау ма, қорлау ма?

Қой қымбат. Халық не қылмақ?

Сайт Әкімшілігі

Қой қымбат. Халық не қылмақ?

"Алматы-Өскемен" және "Алматы-Орал" бағытындағы пойыздар тоқтайтын болды

Сайт Әкімшілігі

"Алматы-Өскемен" және "Алматы-Орал" бағытындағы пойыздар тоқтайтын болды

Педофилді ұстаған полиция қызметкері «Айбын» орденімен марапатталды

Сайт Әкімшілігі

Педофилді ұстаған полиция қызметкері «Айбын» орденімен марапатталды

Үкімет керең бе, әлде сараң ба?

Сайт Әкімшілігі

Үкімет керең бе, әлде сараң ба?

Жыпылықтаған интернет Жұмағалиевті жалп еткізді

Сайт Әкімшілігі

Жыпылықтаған интернет Жұмағалиевті жалп еткізді

Қазақстанда коронавирустан 610 адам қайтыс болды

Сайт Әкімшілігі

Қазақстанда коронавирустан 610 адам қайтыс болды

Қазақстандықтар зейнеткерлікке ерте шыға ала ма?

Сайт Әкімшілігі

Қазақстандықтар зейнеткерлікке ерте шыға ала ма?

Халықтың қалауын құлаққа ілер кімің бар?!

Сайт Әкімшілігі

Халықтың қалауын құлаққа ілер кімің бар?!

Өзбектерден үйренетін нәрсе аз емес

Сайт Әкімшілігі

Өзбектерден үйренетін нәрсе аз емес

Бурабайға блок-бекет орнату ұсынылды

Сайт Әкімшілігі

Бурабайға блок-бекет орнату ұсынылды

Президент кеңесшісі: Шамамен 2 миллион қазақстандық коронавируспен ауырған

Сайт Әкімшілігі

Президент кеңесшісі: Шамамен 2 миллион қазақстандық коронавируспен ауырған

Қаймана қазақ қанатын қомдап, қамға көшті

Сайт Әкімшілігі

Қаймана қазақ қанатын қомдап, қамға көшті

42 500 теңгені студенттер ала ма?

Сайт Әкімшілігі

42 500 теңгені студенттер ала ма?

Қарағандылық 91 жастағы қария короновирустан сауықты

Сайт Әкімшілігі

Қарағандылық 91 жастағы қария короновирустан сауықты

Жалғыз өзі сотталды

Сайт Әкімшілігі

Жалғыз өзі сотталды

Бактерияға және вирусқа қарсы дәрі-дәрмектің тізімі жарияланды

Сайт Әкімшілігі

Бактерияға және вирусқа қарсы дәрі-дәрмектің тізімі жарияланды