Отандық автомобильдер экспорты дамып келеді

Еркежан Арын

11.05.2021, 10:19

1967

Отандық өнімнің сапасын жақсартуға арналған техникалық реттеу құралдарынан басқа, сауда министрлігі экспорттаушыларға 20-ға жуық қаржылық және қаржылық емес қолдау шараларын ұсына алады. Пандемияның салдары қазақстандық экспортқа айтарлықтай әсер еткені анық. Егер 2019 жылы ұлттық статистика бюросының мәліметтері бойынша экспорт көрсеткіші шамамен 58 млрд долларды құраса, 2020 жылдың аяғында ол 47 млрд доллардан сәл төмен болды, бұл шетелде шикізат жеткізілімдерінің азаюына, Қазақстанның серіктес елдерінде оған деген сұраныс пен тауар бағасының төмендеуіне байланысты. Осыған қарамастан, машина жасау саласының отандық компаниялары экспорт деңгейін ұлғайта алды. Мысалы, ресми статистикаға сәйкес, 2019 жылы қазақстандық автоөндірушілер 56,8 миллион долларға 2,85 мың жолаушы көлігін шетелге жөнелтсе, 2020 жылы олар көлемін 7000-нан (130,74 млн доллардан) асыра алды.

«ҚазАвтоПром» кәсіподақтарының салалық кәсіподағы басқарма төрағасының орынбасары Артур Мискарян қазақстандық автомобильдердің ішкі және сыртқы бағыттар бойынша сатылымының өсуін атап өтті.

– Соңғы жылдары Қазақстанда жаңа автокөліктердің сатылымы өсіп келеді және бұл көбінесе жергілікті өндірілген көліктерге деген сұранысқа байланысты. Өткен жылы пандемияның барлық шығындарына қарамастан, нарық 25 пайызға өсті – 90 мыңға жуық жаңа көліктер сатылды. 2017 жылы қазақстандық автокөлік өндірушілер автомобильдерді көрші елдерге жеткізуде тәжірибе жинақтады. Бүгінде біз отандық өндірушілердің өнімдері шетелде де сұранысқа ие бола алатынын көріп отырмыз. Әрине, өндірушілердің басты міндеті – ішкі нарықта өз орнын алу, әсіресе көлік паркінің жағдайы мен моторизация деңгейін ескеру. Алайда экспорттық жеткізілімдердің өсуі мүлде басқа деңгейдегі перспективаларды ашады, – дейді.

Сонымен бірге сатып алушылардың 71,3 пайызы жергілікті өндірістегі жабдықты таңдайды екен. Бұл сатып алушылардың қазақстандық автомобильдерге деген көзқарасының оң екенін білдіреді.

Алматыдан Hyundai Trans Kazakhstan және Қостанайдан СарыарқаАвтоПром Қазақстаннан автокөліктерді экспорттауда жетекші орынды алып отыр. Hyundai Trans Kazakhstan – Astana Motors компаниясының еншілес компаниясы. Зауыт былтыр ғана іске қосылған. Өткен күзде дәнекерлеу және бояу жұмыстарын қосқанда, шағын түйіндермен құрастыру желісі іске қосылды. Өнім қатарында Accent, Elantra, Sonata, Creta, Tucson және Santa Fe модельдеріндегі Hyundai автомобильдері бар. Ал өндіріске салынған инвестицияның жалпы көлемі шамамен 28 млрд теңгені құрады, оның 30 пайызы «Астана Моторс» компаниясының меншікті қаражаты, ал 70 пайызы Қазақстанның Даму банкі мен «ҚДБ-Лизингтен» қарызға алынған. Болашақта өндірілетін автокөліктердегі оқшаулаудың 51 пайыздан асып түсуі үшін автоқұрамдас зауытын салу жоспарлануда.

15 миллиард теңгенің револьверлік несиелік желісі 36 айға KazakhExport экспорттық сақтандыру компаниясынан 6,9 миллиард теңгеге несие беруді сақтандыру шартымен қамтамасыз етілді («Бәйтерек» ҰБХ» АҚ еншілес ұйымы, ҚР сауда және интеграция министрлігінің ведомстволық бағынысты ұйымы). Қазақстанда шығарылған автомобильдерді Өзбекстанға жеткізу туралы келісімдерге Қазақстан үкіметінің қолдауымен қол жеткізілді. 2021 жылдың басынан бастап Hyundai Accent автомобильдерін көрші мемлекетке экспорттау басталды. Кәсіпорынның қуаты артқан сайын жабдықтау тек өсе түседі.

Тағы бір ірі экспорттаушы – Ресейге, Белоруссияға, Өзбекстанға және Тәжікстанға өнім жеткізу тәжірибесі бар «СарыарқаАвтоПром». Бұл жолаушылар вагондарының шағын қондырғысын құрастыруды іске қосқан елдегі алғашқы өндіріс орны. Қостанайда орналасқан өндіруші Peugeot, JAC, Chevrolet, RAVON және UAZ маркалы жеңіл автомобильдерді шығарады. 2020 жылдың қарашасында кәсіпорынның конвейерінен 100 мыңыншы вагон шықты. Бұл JAC S3 кроссовері болды. Дәл осы автомобильді «СарыарқаАвтоПром» Тәжікстан астанасына KazakhExport-тың қолдауымен 2017 жылы Душанбе такси паркін жаңарту үшін жеткізе бастады.

«СарыарқаАвтоПром» автокөліктерін тек Қазақстанда ғана емес, сонымен қатар шетелдерде сатады. Бұл кәсіпорынды KazakhExport экспорттық сауданы қаржыландыру, экспорттық несиелерді сақтандыру және кірісті қайта сақтандыру сияқты құралдардың көмегімен жүзеге асырады. Ынтымақтастық орнатылғаннан бастап, KazakhExport құралдарының көмегімен автомобильдерді Тәжікстанға жеткізу жүзеге асырылды. Содан кейін Ресей мен Өзбекстанға автомобильдер экспорты бойынша бірлескен жобалар болды. Өткен жылы Белоруссия экспорттың жаңа бағыты атанды. Осы жылдың басынан бастап KazakhExport экспорттық келісімшарттарды орындау бойынша кредиторлар алдындағы «СарыарқаАвтоПромның» міндеттемелері 10 млрд теңгеге сақтандырылған екен.

Қазақстандық автомобильдерді экспорттаудың қалыптасқан тәжірибесі, сондай-ақ жаңа өндірушілердің пайда болуы болашақта шетелге жеткізілімдердің өсетінін көрсетеді. Қазақстандық бизнес жаңа нарықтарды белсенді түрде зерттеп, жеткізілім көлемін ұлғайтып, модельдер ауқымын кеңейтуде. 2020 жылы Белоруссия бағыты ашылды, Өзбекстанмен экспорттық әрекеттер жалғасуда, жеке автомобиль өндірісі жоқ Қырғызстанда да потенциал бар. Мұндай сыртқы экспансияға саланы мемлекеттік қолдаудың арқасында қол жеткізілді.

KazakhExport басқарма төрағасы Руслан Ысқақов:

– Машина саласы, жалпы алғанда, біздің компания үшін экспортты қолдаудың басым бағыттарының бірі болып табылады. 2017 жылдан бастап компанияның саладағы экспорттаушы кәсіпорындарды қолдау бойынша қабылдаған сақтандыру міндеттемелерінің көлемі 62 млрд теңгені құрады, оның 34,8 млрд теңгесі тек 2020 жылға тиесілі. Соның ішінде 2020-21 жылдарға арналған отандық автомобиль өндірушілерді қолдау көлемі шамамен 24 миллиард теңгеге жетті, – дейді.

Жалпы, отандық машина жасаушылардың экспортқа мүмкіндігі зор, ал мемлекеттік даму институттары оларға қаржылық, сақтандыру және қаржылық емес қолдау көрсетуге дайын екені қолдау шараларының ұйымдастырылуынан да түсінікті.

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ 23.09.2021, 09:04
Қазынада дефицит: Үкімет «тарта жесе, тай қалатынын» қашан ұғады?
Бақытжан ӘБДІРАШҰЛЫ 22.09.2021, 08:22
«Уәдеге тойып біттік»
Айнұр ӘЛИ 21.09.2021, 14:50
Жеңіл өнеркәсіптің жайы қалай?
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 13:18
Қазақстан Үкіметі мен "Сбер" меморандумы: мән-жайы анықталды
Еңлік АБАҒАН 16.09.2021, 12:30
Көгілдір отын неге қымбаттап кетті?
Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ 16.09.2021, 07:53
Инфляция шарықтаса, Досаев қалтырайды

Аңдатпа


  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай ұйымдастырылған бильярд турнирі тартысты өтті
    14.03.2021, 11:39