Үкіметтің қымбатшылықты ауыздықтауға шамасы келмейді

25.06.2020, 08:03

187

        ҮКІМЕТТІҢ ДЕ,  ҰЛТТЫҚ БАНКТІҢ ДЕ ҚЫМБАТШЫЛЫҚТЫ  АУЫЗДЫҚТАУҒА ШАМАСЫ КЕЛМЕЙДІ


    Халықты қазір қымбатшылық қамыты қысып тұр.Бір қарағанда үкімет пен Ұлттық банк қымбатшылықты ауыздықтауға қатыстыбірқатар шараларды атқарып-ақ жатыр.  Дегенмен, қаржыгерлердің айтуынша, алдағыуақытта бағаны байлап ұстап тұруға әкімнің де, Ұлттық банктің де шамасыкелмейді.  Мамандардың пайымдауынша,біздің бағаны байлап-матап ұстауымыз нарық заңына қарама-қайшы келетін дүние. Бұғанқатыстыэкономист-сарапшы Ілияс Исаев: «Қазіршенеуніктердің басым бөлігі елдегі инфляцияны одан әрі шарықтатпау үшін бағаны тежепұстау керегін айтады. Бұл нарық заңына қайшы келетін дүние. Нарық қағидасындатауар бағасын тежеп ұстау деген саясат жоқ», – дейді.

     Маманның пайымдауынша, бұл әдістен отандықөнім өндірушілер шығарған өнімдерінен пайда көре алмай ұтылады. Сондықтанотандық тауар бағасын өсіруге шектеу қою қисынсыз. «Ойлап қараңыз, сіз 10жұмыртқаны 250 теңгеге алып, оны 257 теңгеге ғана сатпайсыз ғой. Тауар бағасына 7 теңге қосу деген формулажоқ. Нарық заңы бойынша шығарған өнім өзін-өзі ақтап, өндірістік шығынды жабуүшін оған үстеме қосылады. Өніміне үстеме баға қосылмаса, ол өндіріс шығынынжаппай, дағдарыс болады. Сондықтан біздегі бағаны тежеп ұстау саясаты ақылғақонымсыз. Бұл үрдіс арқылы отандық өнім өндірушілерге салмақ салып отырмыз.Олардың шығарған өнімдерін шеттен келген импорт тауарлар бір ығыстырса,  «бағаны өсірсең басың кетеді» деп,  біздегі атқамінерлер бір үркітеді. Бұл отандықөнім өндірушілерді тұсаулап, бәсекеге қабілеттілігін жоятын әдіс», – дейдіІлияс Исаев.

Тақырыпқа тұздық

     Ал енді мәселенің түбірі неде? Бұл ретте, экономист-сарапшы Дәурен АРЫН былай дейді:

   – Біріншіден, тауар бағасын өсіругебірден-бір әсер ететін нәрсе –  коррупциялық қадам. Оларға кедендегі, жолүстіндегі және басқа да тексеруші құрылымдардағы заңсыз алым-салықтардыжатқызуға болады. Мұндайға кеткен шығынын кәсіпкерлер тауар бағасына үстемеқосып, шығарып алуға тырысады. Міне, бірінші кезекте баға осылай шарықтайды.

Екіншіден, мемлекеттікмонополиялардың аздығы. Бұл ретте, бірінші мұнай нарығының жекеменшікмонополияға тәуелділігі ойлантуы тиіс. Мұнай өнімдерін сатудың жекелегентоптарға мүдделі болуы. Олардың бір-бірімен текетіресіп, бәсекелестерінболдырмау үшін нарықтан орын бермеуі бізде әбден өршіген. Үшіншіден, табиғигаз, жарық, су нарығының жекеменшікке өтуі. Бұл нарықта делдалдардың көптігікөгілдір отын, су, жарық бағасының шектен тыс қымбаттауына жол беріп отыр. Газтасымалдау инфрақұрылымы дамымағандықтан, кейбір өндіріс орындары қымбат бағағагаз енгізеді. Оны енгізіп алғаннан кейін, ай сайынғы төлейтін бағасы да қымбат.Өнім шығару үшін не керек – газ, жарық, су керек. Сонда коммуналдық төлемгеқымбат ақы төлеп отырған кәсіпорынға «тауарыңды арзанға сат» деп, қайтіп айтааламыз?! Сондықтан бұл да шешімін табуы керек мәселе.

      Тағы бір жайт, тендердегі заңсыздық. Мемлекеттікведомостволық кәсіпорындардың астыртын монополия құруы. Мемлекеттен бөлінгенқаржының 97 пайызын осындай кәсіпорындар алады. Тендерді тамыр-таныстықжайлаған. Бұл да нарықтық экономиканың заңына қайшы дүние.

Міне, ең алдымен осы мәселелернақты шешілмесе, онда қымбатшылықты ауыздықтауға Ұлттық банктің де, үкіметтіңде шамасы келмейді. Мәселенің түбірімен сауатты күресу керек.

Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 13:18
Қазақстан Үкіметі мен "Сбер" меморандумы: мән-жайы анықталды
Еңлік АБАҒАН 16.09.2021, 12:30
Көгілдір отын неге қымбаттап кетті?
Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ 16.09.2021, 07:53
Инфляция шарықтаса, Досаев қалтырайды
Бақытжан ӘБДІРАШҰЛЫ 14.09.2021, 16:30
Сыбайластықтың сара жолы
Еркежан АРЫН 14.09.2021, 13:30
Су арналары: цифрландыру, реконструкция, жаңа суқоймалар
Еркежан АРЫН 14.09.2021, 10:30
Жер қатынастары туралы заңда не өзгерді?

Аңдатпа


  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай ұйымдастырылған бильярд турнирі тартысты өтті
    14.03.2021, 11:39