Қазақ демократ та, либерал да бола алады

21.08.2019, 07:16

129

Ж. Бабалықұлының сұрағына берер жауабымның ұзын ырғасыосылай. Бұқаралық апатияның себептеріне қатысты бұл топшылаулар әлі толықтырудықажет етеді. Бұған қоса, төмендегі екі нәрсеге оқырманның көңілін бөле кеткендіжөн санадым. Біріншіден, аталғандардан өзге ғылымдардың керегі жоқ деген ұғымтумаса керек. Бұл жерде мен қазақтың рухани аспаны астындағы сөз болып жүрген кейбірқұбылыстарға қатысы бар ғылыми шараларды сөз еттім. Екіншіден, ой ағысы ыңғайыменбұл жерде әлеуметтік психология алдымен аталып отыр. Негізінде, барлық қоғамдықғылымдардың философиядан бастау алатыны баршаға аян.

Өкінішке орай, қазақтар арасында ғылыми-шығармашылық қызметтіңаталған түрлерімен айналысып жүргендер көп деп айта алмаймын. Сандық өлшемменалғанда әлеуметтік философия мамандығын иеленгендер баршылық. Бірақ, олардыңарасынан қазақ халқының қазіргі өмірлік қызметінен алып, ұлттың бір мәселесіншешуге бағытталған зерттеу жүргізіп, татымды ұсыныс айтып жүргендер шамалы. ­Өзбасым әлеуметтік психология, психологиялық лингвистика, менталдық тарихмамандарының дауыстарын естіп жүрген жоқпын.

Жалпы қазіргі қазақты ортағасырлық түнекке қарай итере салуға да немесе дамыған қоғамдар бастан кешіріпотырған постиндустриализмнің миуалы жонына қарай бағыттап жіберуге де болады. Оның себебі қазақтыңаграрлы қоғам мен индустриялы қоғамның арасындағы диффузиялық белдеуде тұрғаныменайқындалады. Диффузиялық белдеуде тұрған индивид бейімделгіш болады. Өйткені,ол мезеттік тиімді жаққа ауыса салуға ыңғайлыжердетұр. Қазақ демократ та, либерал да бола алады. Қазақ ашық қоғамды қолдапшыға да алады. Қазақ таяуда ғана, қайта құру кезінен нөлінші жылдардың ортасынадейінгі кезеңде демократиялық даму жолын толық қуаттап, бұл бағытта құлшына әрекеткекірісуге дайын болатын. Ал билік авторитаризмге қарай бұра тратып еді, қазақ айтарлықтайқарсылықсыз оның соңынан еріп кете барды.

Үдерістің себебі айқын болғанда, оның даму бағытын өзгертумүмкіндігін де көз алдыға келтіру оңайлай түседі. Бір ескеретін жай – әлеуметтік-руханисалаларда кері қайту нүктесіне таяп келіп тұрған, кейде одан асып кеткен тұстарда бар. Бұл – жалпы жағдайдың апаттық сызықтың екі жағына шоғырланып тұрғанын көрсетеді.Мәселе қазақтың өз тағдырын өзі қолына ұстауға ұмтылуында немесе ұмтылмауында. Онықазақтың өзі ғана шеше алады. Ұлт зиялыларының міндеті бұқараға ғылыми жолын көрсетіп,дұрыс бағыттап жіберуде ғана.

Осы жазбаларымда мен қазақ қоғамы келіп тіреліп тұрғанрухани дағдарыстарға сипаттама беруге, олардың орын алу себептерін ашуғатырыстым. Ендігі сұрақ чернышевскийше, неістеу керекдегенге тіреліп тұр. Бұл сұраққа беретін жауабымның нұсқасынкелесі жолға қалдырып отырмын. Мен қазақтың басын қатырған барлық сұрақтыңжауабы табылатынына, біз жұмыла кірісіп жарқын келешекті өз қолымызбенжасайтынымызға, және бұл мақсатқа таяудағы онжылдықта жете алатынымызға сенімдімін.

Қанағат Жүкешев,

«Билікметаморфозасы».

СОҢЫ



Фото: b17.ru

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 17:51
Мас жүргізуші төрт қызды қағып кетті
Сайт әкімшілігі 09:55
Қазақстан білікті мамандарынан айырылып жатыр
Мариям МАҚСАТ 09:44
«Біз қуыршақ емес, кеудемізде жанымыз бар адамбыз!»
Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ 09:26
«Бутаковканы» бұтақтап жатқандардың бетпердесі ашыла ма?
Сәтжан ҚАСЫМЖАНҰЛЫ 02.03.2021, 13:22
Ахметовтің есебі бір басқа, елдің білетіні бір басқа
Сайт әкімшілігі 01.03.2021, 16:47
Алматыда жүк көлігі жер астына түсіп кетті

Аңдатпа


  • Сейдағаңның серілері едік
    10:12
  • Бес тағдыр – бес тал гүл
    02.03.2021, 10:44
  • Буырқанған дауылда сыналған басылым
    25.02.2021, 13:12
  • «Жас Алаштан» басталған журналистік жол
    23.02.2021, 10:51
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығымен құттықтаулар легі басталды
    22.02.2021, 13:50