Қазақстан - Еуропа мен Азия арасындағы дипломатияның жасаушысы

Еркежан АРЫН

20.05.2021, 10:49

198

Француз журналы La Diplomatie «Халықаралық істер / Soft Power» бөлімінде «Қазақстан — Еуропа мен Азия арасындағы дипломатияның жасаушысы» атты мақала жариялаған болатын. Мақалада Қазақстанның Үндістан, Қырым, Сирия, Иран және Қырғызстан арқылы өз ресурстарын көптеген жылдар бойы екі континенттің бейбітшілік мүддесі үшін пайдаланып келе жатқандығына басым мән берілген. Бұл ықпал оны Еуропалық Одақтың таңдаулы серіктесіне айналдырып отыр.

Болат Әуелбаев, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы ҚСЗИ бас сарапшысы:

— Тәуелсіздік алғаннан бастап егемен мемлекеттердің құрылу векторы көп бағытты болып шықты. Қазір бұл даму процесі бірегей тәжірибе саналады. Сонымен қатар, ішкі және жалпы аймақтық проблемаларды жеңе отырып, Орталық Азия елдері бір-бірімен сындарлы қатынастарды сақтай алды. Осыған байланысты Қазақстанның сыртқы стратегиясында көрші республикалармен қарым-қатынасқа үнемі басымдық беріледі. 1991 жылдың желтоқсанында Қазақстанның Тұңғыш Президенті Н.Назарбаев белгілі Беловеж келісіміне шоғырландырылған жауап әзірлеуге жақын көршілерінің сенімін қамтамасыз еткен болатын, — дейді.

Үнді еліндегі коронавирус пандемиясының жаңғырығы қазір халық саны бойынша әлемде 2-орында тұрған ең осал топтар болып табылатын елде белең алуда. Осы ретсіз жағдайда аймақтық қолдауда Қазақстан тарапынан хирургиялық маскалар, респираторды, обаға қарсы костюм мен өздігінен шығарылатын желдеткіштер жеткізіілді.

«Біз пандемияны ауыздықтау және біздің мемлекеттеріміз арасындағы берік достық пен өзара қолдау рухында жан-жақты көмек көрсетуге үнділік достарымызбен күш біріктіруге дайынбыз», — деді Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев.

Бұл хабарлама жақында Тәжікстанмен болған қақтығыс басталғаннан кейін басқа көрші ел – Қырғызстанға көмек қолын созғаннан кейін жарияланды. Сәуір айының аяғында екі тараптың шайқастары нәтижесінде жалпылама 150 адам зардап шеккен екен. Қайтыс болғандар да бар.

Екі елді байланыстыратын құндылықтарды еске түсіре отырып, Қасым-Жомарт Тоқаев Қырғызстанға Қазақстаннан 10 000 тонна ұн жіберу арқылы гуманитарлық көмек көрсетті, егер қажет болса, Қазақстан армиясының араласу мүмкіндігін баса айтты. Халықаралық мәселелерге жауап бере отырып, Қазақстан басшысы келісім мен өзара көмек картасын мұқият бақылап отырады. Бұл профильді оның саяси және кәсіби білімімен түсіндіруге болады. 1994-2011 жж. сыртқы істер министрі, 2019 жылдың маусымында бұрынғы Кеңес республикасының басшысы болып сайланғанға дейін БҰҰ Еуропалық кеңсесінің Бас хатшысының орынбасары, содан кейін бас директоры болып қызмет етті.

Нұр-Сұлтан – дипломатиялық астана, Еуропалық Одақтың серіктесі, Қазақстанның аймақтық медиатор рөліне деген табиғи бейімділігі 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін, Таулы Қарабахта әрекет жасалғаннан кейін бірден көрінді.

Мәдиев Ерлан, Нұрсұлтан Назарбаев қоры жанындағы ӘЭСИ сарапшысы:

— Тәуелсіздік жылдары ішінде біздің мемлекет әлемдік аренада өзін сенімді серіктес, сондай-ақ бейтарап делдал ретінде танытты. Бұл Қазақстанның астанасы халықаралық қатынастардағы маңызды мәселелерді шешудің әлеуетті жолдары талқыланатын негізгі алаңдардың біріне айналуына ықпал етті. Соңғы мысалдардан келтірсек, Сирия дағдарысы кезіндегі Астана процесі. Женевада БҰҰ қаржыландырған Сирия бойынша бейбіт келіссөздердің сәтсіздікке ұшырауының фонында альтернативті бейтарап келіссөз алаңын құру туралы өтініш туды. Халықаралық қауымдастықтың назары Түркияға, Иранға және Ресейге қоса, Сирия дағдарысына қатысқан барлық маңызды ойыншылармен тығыз, бірақ тең дәрежеде қатынас орнатқан Қазақстанға ауды, — деп дәлел келтіріп өтті.

Астанадағы декларация (астананың бұрынғы атауы). Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше бола отырып, Қазақстан 2014 жылы Қырым дағдарысында маңызды рөл атқарды, бұл кезде экс-президент Нұрсұлтан Назарбаев Франсуа Олландты Ресейді ЕО-ға жақындату үшін Владимир Путинмен кездесуге көндірді. 2017 жылы Астана процесі Сирияда Ресей, Түркия және Иран мойындаған төрт атысты тоқтату аймағын құрды. Үш жыл бұрын Қазақстан астанасы алғашқы медициналық-санитарлық көмек туралы жаһандық декларацияға және терроризмге қарсы іс-қимыл жөніндегі конфессияаралық келісімге қол қоя отырып, дипломатиялық жаңалықтарда тағы да ерекше орын алды. Бір жылдан кейін көтерілісшілер мен үкімет өкілдерін бір келіссөз үстеліне отырғызып, Сирия қақтығысы бойынша келіссөздерді қайтадан ұйымдастырған Қазақстан болды. Осы жылдар ішінде Қазақстан өзінің ықпалды позициясының арқасында Еуропалық Одақтың артықшылықты серіктесіне айналды, онымен 2018 жылдың басында кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Франциямен байланыстар әсіресе экономикалық ынтымақтастық, тұрақты даму, қауіпсіздік және терроризммен күрес сияқты маңызды мәселелерде күшті. Қазақстанның бес негізгі сауда және инвестициялық серіктестерінің бірі болып табылады, француз-қазақ қатынастарын одан әрі нығайту керек жаңа сауда-экономикалық жобаларды дамытуға бағытталған 2030 жылға дейінгі Жол картасына қол қоюмен. Эммануэль Макронның көптен бері жоспарланған, бірақ коронавирустық пандемияға байланысты кейінге қалдырылған Нұр-Сұлтанға сапары екі ел арасындағы жалпы міндеттерді жүзеге асыруды жалғастыруға мүмкіндік беруі керек.

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 24.09.2021, 19:47
Байбек: Nur Otan-ның сайлауалды уәделері өңірлерде 14%-ке іске асырылды
Қуаныш ӘБІЛДАҚЫЗЫ 24.09.2021, 13:06
Баланың мұңын кім тыңдайды?
Жарлы БАЙҒАНИН 24.09.2021, 10:08
Солтүстік қазақылана бастады
Әдина ЕРҚАРАЕВА 23.09.2021, 17:30
Құл ететін құмар ойындар
Айтбала СҮЛЕЙМЕНҚЫЗЫ 22.09.2021, 15:40
Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін...
Қуаныш ӘБІЛДАҚЫЗЫ 22.09.2021, 14:20
Аралас мектептер азаюдың орнына артып кетті. Неге?

Аңдатпа


  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай ұйымдастырылған бильярд турнирі тартысты өтті
    14.03.2021, 11:39