Қазақстанда әкімшілік істер жөніндегі алқа құру ұсынылды

Еркежан АРЫН

09.03.2021, 09:13

909

Арнайы әкімшілік іс жүргізудің болуы немесе болмауы ұлттық сот жүйесінің халықаралық мемлекеттік құқықтық стандарттарға, атап айтқанда, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету стандарттарына, барлық құқық субъектілері үшін тиімді және әділ сот төрелігі жүйесінің қол жетімділігіне және қалыптасуына көрсеткіш болып табылады. 

ҚР Жоғарғы Соты әкімшілік істер бойынша сот алқасын құруды және қолданыстағы мамандандырылған сот алқасын таратуды ұсынып отыр. Облыстық соттар да тиісті сот алқаларын құруды ұсынады, бұл туралы Мәжілістің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы» заң жобасын қабылдау кезінде (бірінші оқылымда) белгілі болды. 

Депутаттар бірінші оқылымда «сот жүйесін жаңғырту туралы» заң жобасын мақұлдады. Жаңа құжаттың басты мақсаты — инвесторлардың қатысуымен дауларды қараудың институционалдық сипатын қайта қарау.

«Бірыңғай жүктемені тарату және бірыңғай тәжірибені дамыту мақсатында заң жобасы инвесторлардың қатысуымен дауларды қарауды Нұр-Сұлтан қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының қарауына беруді ұсынады. Бұл сот Нұр-Сұлтан қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының құзыретіне кіретін істерді қоспағанда, инвестициялық даулар бойынша азаматтық істерді, сондай-ақ инвестордың инвестициялық қызметіне байланысты мемлекеттік органдардың инвесторларға қатысты талаптарын қарайды», — дейді Қанат Мусин.

Депутат сот алқалары істерді аймақтарға тарату мәселесінде оңтайлы жауап беретініне сенімді. Заң жобасында мемлекет басшысы тағайындауды ұсынған Жоғарғы Соттың судьясы, Жоғарғы Сот судьялары лауазымына үміткерлерге қойылатын талаптарға түзетулер енгізілді. Бұл ереже мамандандырылған салаларда, мысалы, салық заңнамасында және жер қойнауын пайдалану құқығында үлкен тәжірибесі бар заңгерлерді елдің жоғарғы сот органына тартуға мүмкіндік береді. Бұл нормалар әкімшілік сот төрелігін енгізудің бастапқы кезеңінде жүктемені біркелкі бөлуге, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылықтар мен қоғамдық дауларды қарау кезінде сот тәжірибесін саралауға мүмкіндік беретін көрінеді.

Республикада жүргізіліп жатқан сот реформасының бағыттарының бірі — судьяларды мамандандыру және мамандандырылған соттар құру, олардың әртүрлілігі мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттар.

Әкімшілік соттардың құрылуы, бір жағынан, азаматтардың құқықтарын, олардың кейбір жағдайларда жол берілген лауазымды адамдардың озбырлығынан заңды мүдделері мен бостандықтарын қамтамасыз етуде маңызды болса, екінші жағынан, мемлекеттік және басқа органдар мен лауазымды адамдарының шешімдері мен әрекеттерінің негізділігі тұрақтылықты, заңдылықты қалыптастыруға ықпал етеді. Осы тұрғыдан алғанда, әкімшілік соттардың басты мақсаты осындай қауіпсіздікті бақылау болып табылады.

Сонымен қатар, елдің экономикалық дамуын қамтамасыз етудегі әкімшілік соттардың рөлі өте маңызды.Әкімшілік соттар, ең алдымен, экономикалық әрекет ету бостандығына кепілдік береді, демек, инвестициялық ниеттердің ұзақ мерзімді сенімділігіне кепіл бола алады. Экономикасына есепсіз араласа беретін, экономикалық шешімдерді анықтайтын және оған  тікелей әсер ететін елдерде шетелдік инвесторларды табу екіталай. Оларға сенім артуға болатын және тәуелсіз соттар қолданатын нақты заңнамалық база қажет. Инвесторлардың сотқа деген сенімі де болуы керек. Себебі соттарға қандай да бір ықпалға қарамастан және тек заң ережелеріне сәйкес мән-мағынасы бойынша шешім шығаруға сенім арту мүмкіндігі болуы керек. Егер елде заң мен сот процестерінің мұндай кепілдіктері болмаса, онда инвесторлар тәуекелге бармайды немесе инвестицияларды көбейте алмайды. Заң негізінде ғана шешім қабылдайтын тәуелсіз соттар және, атап айтқанда, әкімшілік соттар елдің халықаралық бәсекелестік жағдайындағы оң артықшылығы болып табылады.

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 14:59
Мектептегі зорлық: ата-аналар іс жабылып қала ма деп қорқады
Бифат НҰРМАХАН 13.05.2022, 13:00
Бала құқығы – басты құндылық
Нұрболат ӘЛДИБЕК 13.05.2022, 10:45
«Көне Тараз» құлағалы тұр
Бақытжан ӘБДІРАШҰЛЫ 13.05.2022, 07:59
BI Group-тың былығы тексерісті қажет етеді
Сайт әкімшілігі 12.05.2022, 18:50
ҚР Кәсіподақтар федерациясының республикалық штабының алғашқы отырысы өтті
Сайт әкімшілігі 12.05.2022, 17:58
Алматыда сакура ағаштарын отырғызды

Аңдатпа


  • Мәскеуменен Тәшкеннен көш келеді
    12.05.2022, 08:30
  • Әскердегі әлімжеттік пе, әлде?..
    12.05.2022, 08:12
  • Сатылған бақтан бақ тайды ма?..
    12.05.2022, 08:07
  • Қазақша оқыт балаңды!
    05.05.2022, 05:30
  • "Өгіз мүдде"
    05.05.2022, 05:27