Қазақстандық соттар цифрлық трансфрмациялануда

Еркежан АРЫН

23.05.2021, 16:56

245

Соңғы жылдары Қазақстанның сот жүйесі ақпараттық технологияларды белсенді түрде енгізе отырып, өз қызметін түбегейлі өзгертті. Бұл барлық деңгейдегі соттар жұмысының тиімділігін арттыруға, сот қызметін басқаруда жаңа сапалық деңгейге өтуге мүмкіндік берді.

Мәселен, соңғы 3 жыл ішінде 30 заң жобасы дайындалып, оның 17-сі қабылданған. Судьялардың тәуелсіздігінің кепілдіктері күшейтіліп, судьяларды іріктеу тәртібі өзгертілді, соттың белсенді рөлі, әкімшілік әділеттілік енгізілді, алқабилердің юрисдикциясы кеңейтілді және тағы басқалар. Жүзеге асырылған жобалар: «Түнгі сот» және «Отбасылық сот». Соттарда татуласу орталықтары мен фронт-офистер құрылды. Қазірдің өзінде соттар мен судьялардың рейтингі немесе соттарда гаджеттерге тыйым салу өткен күннің еншісінде қалды. Олар «Сот жүйесінің 7 тасы» жобасы енді басталған кезде бірден дерлік жойылды. Елдос Жұмақсанов, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты жанындағы Соттарды қолдау департаменті басшысының орынбасары:

— Сот актісі — бұл сот процесінің соңғы өнімі. Бұл жоба аясында оның сапасын жақсартуға басты назар аударылады. Мақсат — әрбір сот актісінің қол жетімді тілде жазылуын, тараптардың ұстанымдарының толық талдауларынан тұруын және ондағы тұжырымдардың анық дәлелді, логикалық тексерілген және оны оқығанның бәріне түсінікті болуын қамтамасыз ету. Ол үшін сот актілерінің жаңа форматы жасалып, нормативтік шешімдерде бекітілген.Сонымен қатар, судьялар шешімі жарияланғаннан кейін бірден оның мәнін, уәждерін және құқықтық салдарын ауызша түсіндіруге міндетті болды. Адам сот шешім қабылдауға нақты не негіз болғанын түсінгенде, оның күші не әлсіздігі неде екенін түсінеді және болашақта өз құқығын жақсырақ қорғай алады.

Сот актілерінің жаңа құрылымын дұрыс қолдануды және оларды нақтылауды қамтамасыз ету үшін Жоғарғы Сот судьялары аймақтарға сапар шегіп, қажетті көмек көрсетіп, семинарлар өткізуде. Ақпараттық технологияларды соттарға кеңінен енгізу міндетін Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 2013 жылы судьялардың VI съезінде қойды. Ол мерзімінен бұрын аяқталды. Қазіргі уақытта «Е-сот» жобасы толығымен жүзеге асырылды. Оларға берілген мүмкіндіктер әсіресе коронавирустық пандемияға байланысты барлық елдерде эпидемияға қарсы түрлі шаралар енгізіліп жатқан кезде сұранысқа ие болды.

Сонымен, бүгінде сот процестерінің барлық қатысушылары сот отырыстарының күні мен орны туралы SMS, электронды пошта және соттардың веб-сайттарының қызметтері арқылы хабардар етіледі, бұл қатысушыларға процеске дайындалуға көбірек уақыт береді. 2020 жылдың сегіз айында соттар 3,5 миллионнан астам осындай хабарлама жіберді. Алдыңғы жылдары республиканың барлық соттары бейнеконференциялармен (VKS) жабдықталған.«Виртуалды сот» жобасын жүзеге асыру тараптарға шетелде болса да, сот отырыстарына қашықтықтан қатысуға мүмкіндік ашты. Бұл функция коронавирустық пандемия аясында ерекше белсенді қолданыла бастады. 2020 жылдың сегіз айында 300 мыңнан астам онлайн-кездесу өткізілді. Егер 2019 жылы республиканың барлық соттарында күніне 110-нан көп емес осындай мәжіліс өткізілсе, қазір — 4500-ге дейін.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қолдауы байланыс арналарында жоспарланбаған жүктемені жеңуге мүмкіндік берді, соның арқасында алғашқы сақтау күндері электронды сақтау қорлары мен ұялы бейнеконференц-серверлер саны 67-ден 152-ге дейін ұлғайтылды. Қазақстанда карантин енгізілді, бейнеконференциялар және Интернеттің белгілі бір жылдамдығы.

Осылайша, жаңа цифрлық шындық туындаған сын-қатерлерге барабар жауап беруге мүмкіндік беретін Қазақстан соттары жұмысының принциптерін сапалы түрде өзгертті.

Тегтер:

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 09:58
Зейнетақыны Kaspi Gold картасына алу жеңілдей түсті
Ермек МҰҚАНҒАЛИЕВ 09:03
Ұлы даланың болашаққа жеті арманы
Бифат ЕЛТАЕВА 09:02
"Мен қазақ қыздарына қайран қалам"
Қуаныш ЕРМЕКОВА 16.10.2021, 15:38
Балаға қамқорлық - болашағымызға жасалған жақсылық
Нұрай РАХЫМ 16.10.2021, 14:34
«Жасыл Қазақстан» ұлттық жобасынан үміт көп
Сайт әкімшілігі 16.10.2021, 12:20
Қазақ жастары Стамбұлда “Бірлік” ұйымын құрды

Аңдатпа


  • Гүлшара Әбдіқалықова «Жас Алаштың» тілшісімен кездесті
    05.10.2021, 11:21
  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29