Сәбит Пазылов: Екпе салдырмай, ес жимаймыз

Миуа БАЙНАЗАРОВА

26.08.2021, 13:00

709

Індет өршіп тұр. Жұмыр жерді бір тарының қауызына сыйдырған вирустың беті қайтар емес. Аурудан сақтанудың жалғыз жолы екпе екені былтырдан бері айтылып, жазылып жатыр. Аты жаман ауру Қызылорда облысы тұрғындарын да әбігерге салғаны анық. Дегенмен соңғы күндері аурудың беті қайта бастағандай. Қызылорда облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Сәбит Пазыловпен болған әңгіме-сұхбатымыз бір жылдан бергі атқарылған жұмыс, індеттің қазіргі жағдайы туралы өрбіді.

– Сәбит Бексейітұлы, пан­демия өміріміздің барлық са­ласына еркімізден тыс түзету енгізгелі жылдан асып кетті. Сіз өткен жылы індеттің ең көп жағдайы тіркелген тұста бас­қарма басшысы болып келдіңіз. Осы жылға жуық уақытқа қандай өлшем жа­сауға болады? Сыр елінің қазіргі ахуалы қандай, жағдайға байланысты атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталсаңыз.

– Ең алдымен бізге бас бұрып, жасалып жатқан жұмысымызды жариялауға уақыт бөліп отыр­ғандарыңыз үшін алғы­сымды білдіремін. Өмірде әрбір құндылықтың өлшемі бар. Осыдан бір жылдан астам уақыт бұрын жұмыр жерді жайлаған жұқпалы індет әлі күнге адамзатты әлекке салып тұр. Несін жасырайық, денсаулықтың қадірін, одан қалса, бірлік пен ынтымақ, қайырымдылықтың парқын таразыға тартып бергендей еді. Көп дүние өзгерді. Өлшемін әрбір саналы пенде өз халінше пайымдай жатар. Індетті іркіп, өмір мен өлім арасындағы арпалысқа араша түскен һәм түсіп келетін де медицина саласының жанкешті өкілдері.

Елде қиын жағдай бо­лып жатқан кезде аймақ басшы­сының арнайы  шақыртуымен денсаулық сақтау басқармасының басшысы қызметіне келдім. Өткен жылдың шілде айы коронавирустың ең өрші­ген уақыты болғаны рас. Сол уақытта індетті жұқтырып ал­ған әріптестеріміздің де көбей­геніне уақыт куә. Күнде­лікті қосымша төсек-орындарын ашу сол кездің өзекті мәселесі еді. Медицина қызметкерлерін індеттен қорғау үшін ауруханаларды «таза» және «лас» аймақтарға бөлу жұмысы бел­сенді кезең алды. Сол ме­зетте қорғаныс құралдары да жет­кілікті түрде әкеліне бастады. Әріптестеріміз індетті отбасы мүшелеріне жұқтырмау үшін бөлек тұруға мәжбүр болды. Қала мен аудан орталықтарында жергілікті бизнес өкілдері ша­масы келгенше өз есептерінен демеушілік көмек жасап, ме­дицина қызметкерлеріне ыс­тық тамақпен, уақытша тұратын мекенжаймен қамтамасыз етуге атсалысты. Осы сәтті пайдалана отырып, сол азаматтарға алғы­сым­­ды жеткізгім келеді.

 КВИ-дың (коронавирус ин­фекциясы) ең көп таралуы мау­сым айының аяғы мен шілде айының екінші онкүндігіне тура келді. Күніне 200-ге жуық науқас тіркеліп, инфекциямен кү­ресу үшін ау­руханаларда тө­сек-орын ұйымдастыру жұ­мыс­тары күн­­­делікті шараға ай­налды. Сол ме­зетте аймақта жалпы төсек-орын 700-ден басталса, кейін  2340-қа көбейді. Аса ауыр тигені нау­қастарды отте­гімен қамтамасыз ету еді. От­тегін өндіретін станциялар тек жеке кәсіпкерлердің қолында бо­ла­тын. Жерлестерімізге рақ­мет, күні-түні жұмыс жасап, бар күшін салды. Ал ауруха­налардағы жағдайды сырт­тан қарағанда бейнебір со­ғыс көрінісі деп айтуға бо­лады. Әр науқас жанында тұр­ған оттегі баллондарын көр­генде, оны талдырмаш жас мед­би­келер тасып жүргенде адам сезімінде үрей пайда болады. Ал баллонның жарылғыштығы ойға түскенде ұйқы қашқан сәттерді қалай айтпасқа?! Дәрі-дәрмек мәселесі де оңай тиген жоқ. Осының барлығын ой са­ра­бынан өткізсеңіз, әрбір медицина қызметкерінің өл­шеу­­сіз еңбегі бар.

 Жалпы, ко­ро­на­вирустық инфекциямен кү­ресуге бірінші күннен бастап үлес қо­сып келе жатқанымды атап өткім келеді. Қызылордаға кел­мес бұрын, Алматыда жұмыс жасадым. Індет басталған сәт­те отбасынан тыс ауруханада жатып, жұмыс істедік. Одан елге келіп, үзіліссіз осы қыз­метке тағы кірістік. Шын мәнінде бұл індет тек біздің елдің ғана медицина саласын тығырыққа тіреген жоқ. Әлем абдырап қалды. Ауру өршіген тұста тіпті тосын құбылыстар пайда болды. Оған қарсы тұрудың өмірлік тәжі­рибелері қолданыла бастады. Дәрі-дәрмек қорын көбей­ту үшін «СК Фармация» компаниясымен шарт кеңейтілді, жеке дәріханаларға 80 мил­лион теңгеге дәрі-дәрмек алын­ды. Тұрақты дәрі-дәрмек қорын ұйымдастыруда облыс басшы­­лығы дер кезінде шешім қа­былдап, жергілікті бюджеттен 488 миллион теңге қаражат қарастырылды. Медициналық мекемелерде дәрі-дәрмектің екі айлық қоры жасалды. Стационарларда тө­сек-орындардың оттегі­мен қамтамасыз етілгендерінің са­ны бірнеше рет өсті. Жыл ба­сында өкпені желдет­кіш аппа­раттардың саны 76 болса, қазір  251-ге жетті. Міне, осы­ның бәрі тынымсыз, табанды еңбекпен жасалған дүние.

– Өткен жылдың өте күрделі кезеңін біз де жақсы білеміз. Денсаулық сақтау са­ласы ты­ғы­рыққа тірелгенде мемле­кет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев халықтың аман­дығы үшін батыл шешім қабылдады. Жұқпалы індетпен бетпе-бет жүрген медицина қызметкерлерінің табысы есе­леніп, өмірлік қауіпсіздігі қор­ғалды. Қысқасы, жүйеде үл­кен сілкініс жасалды. Ендігі  көр­сеткіш қандай?

– Дұрыс айтасыз, 2020 жыл қат-қабат тірліктің нағыз ас­тасқан шағы болды. Мен сол өткен жылдың екінші жартыжыл­дығының өзінде атқарылған жұ­мысқа қысқаша шолу жасап өтейін. Бірінші рет қаладағы №3 емханада және Сырдария орталық ауруханасында экс­перттік класты УДЗ аппараты пайдалануға берілді. Алты жаңа цифрлы рентген ап­параты мен төрт жаңа флю­оро­графия аппараты орна­тыл­ды. Сырдария ауданында орна­ласқан туберкулезді емдеу дис­пансері қаладағы фтизио­пуль­монология орталығымен біріктірілді, ғимараты сол ау­дандағы орталық аурухананың ба­лансына берілді. Аталған Сырдария аудан­дық ауруханасының жылыту пешінің жарамсыз екені анық­талып, жылу маусымы бас­талғанға дейін мәселе шешілді, сонымен қатар қаладағы №3 емхананың жылыту пеші де жаңартылды.

Мемлекеттік-жеке әріптес­тік жобасы есебінен Жалағаш және Арал аудандарындағы ауылдық аймақтарда екі дәрі­гер­лік амбулатория іске қосылып, халыққа өз қызметін жасауда. 2020 жылдың жетістігі – Жалағаш аудандық ауруханасының жаңа ғимаратының іске қосылуы мен қаладағы денсаулық аллеясы және дәрігерлер алаңының ашы­луы.

– Індет биыл да зардабын аз тигізіп тұрған жоқ. Ақпан айы­нан бастап вакцина салына бастады. Дегенмен ел ішін­де әлі де болса вакцина тұр­ғысында тұрақты пікір қа­­­лып­таспай отыр.Мұның себебі не деп ойлайсыз?

– Індеттің арамызда тіркелуі  биылға да тиесілі болып отыр. Ахуал жыл басында бір­шама тұрақталып еді, шілде айында қайта өршіп, өңірі­міз «қызыл аймаққа» енді. Мамыр-маусым айларында сәйкесінше – 1023, 541 жағдай тіркелсе, шілдеде – 3387, 17 тамызға дейін 2923 жағдай тіркеліп, жоғары көрсеткішке жетті. Сол себепті мамыр айында 14 стационарда 585 инфекциялық төсек-орын ашылған болатын, оның ішіндегі реанимациялық төсек-орын саны – 91. Қазіргі таңда коронавирус инфекциясының артуына байланысты инфекциялық төсек-орын саны төрт есеге артты. Коронавирус жұқтырған науқастарды емдеу мақсатында 2340 инфекциялық төсек-орын бар (оның ішінде 172-сі реанимациялық төсек-орын). Эпидемиологиялық ахуал күшейген жағдайда инфекциялық төсек-орын санын 3200-ге дейінұлғайтуға мүмкіндік бар. Бүгінге инфекциялық стационарларда 1215 науқас ем алуда, жүктемесі – 52 пайыз, реанимациялық төсек-орындарының жүктемесі 53 пайызды құрайды (91 науқас ем алуда).

Өңірімізде көпбейінді облыстық аурухана мен Қазалы ауданында екі оттегі станциясы орнатылған. «Көпбейінді облыстық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны жанынан орнатылған оттегі өндіруші станциясы күніне 170-ке жуық баллонды оттегімен толтырады. Яғни айына 5000-ға жуық баллонды оттегімен қамтамасыз етеді. «Қазалы ауданаралық ауруханасы» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорны жанынан орнатылған оттегі өндіруші стансасы күніне 60-қа жуық баллонды оттегімен толтыруда. Яғни айына 1800-ге жуық баллонды оттегімен қамтып келеді. Одан бөлек, COVID-19 коронавирустық инфекциясымен күрес кезінде оттегіні қажет ететін ауруларды емдеу кезінде және ауруханаларға ауыр жағдайда түскен науқастарға реанимациялық бөлімшелерде және интенсивті терапия бөлімшелерінде оттегіні жеткізу мақсатында пандемия кезеңінен бастап, өңіріміздің денсаулық сақтау ұйымдарына демеушілер есебінен 686  дана оттегі концентраторлары жеткізіліп берілді.

Сонымен қатар қазіргі таңда 138 дәрігерлік мобильдік топ үйден ем жасауда (емдеу, кеңес беру). Мобильді топ шақыртуларға уақтылы, сапалы қызмет көрсетіп, науқасқа кеңес беріп, дәрі-дәрмектерін үйге жеткізуді қамтамасыз етіп келеді. Қазақстан Республикасы үкіметінің қолдауымен 2020 жылдың қазан-қараша айларында Қызылорда облысында жалпы құны 6,2 млрд теңгені құрайтын модульді жұқпалы аурулар стационары салынған болатын. Мемлекеттік сараптама жұмыстарының аяқталуына сәйкес, ағымдағы жылдың 10 тамызынан бастап стационар іске қосылды. 200 төсек-орынға арналған модульді инфекциялық стационарының 20-сы реанимациялық төсек-орын болып табылады. Аурухана іші компьютерлік томограф, цифрлы рентген және орталықтандырылған оттегі станциясымен жабдықталған. Алғашқыда Ресейде өндірілген СПУТНИК-V вак­цинасы пайдаланылса, қазіргі таңда Спутник V, Hayat Vax SARS-CoV-2 Vero Cell, QazVac-in, CoronaVac және SinoVac вакциналарымен жүзеге асырылуда. Бүгінгі таңда өңірлерде КВИ-ға қарсы иммундау науқанына 106 екпе кабинеті, оның ішінде аудандарда 91 кабинет тартылған. Бүгінгі күні 37 жылжымалы бригаданың жұмысы ұйымдастырылған (қала – 19, аудан – 18).

– Өңірде екпе салу науқаны қалай жүріп жатыр?

— Өңірімізде ағымдағы жылдың 1 ақпанынан бастап COVID-19  инфекциясына қарсы вакциналау науқаны басталып, барлығы 550 300 вакцина дозалары жеткізілді. Оның 301 755-і 1-компонент болса, 248 545-і 2-компонент. Жеткізілген 550 300 доза вакцинаның 9990 дозасы – QazVac-in, 64 500 доза – HayatVax, 442 310 доза – Спутник-V, 22 000 доза – CoronaVac, 11 500 доза – SinoVac вакцинасы. Қазіргі таңда Қызылорда облысы бойынша 20 медициналық мекемеде (соның ішінде қала бойынша – 11, аудан бойынша 9 медициналық мекеме) коронавирус инфекциясына қарсы егу жұмыстары жүргізілуде. 1 ақпан мен 17 тамыз аралығында облыста вакцинациямен қамтылғандар 63,5 пайызды құрайды (254 571 адам), 2-компонентімен егілгендер саны – 188 512, халықтың қамтылуы 47 пайызды құрайды.

      Қазіргі уақытта коронавирустың тез таралатын «британдық», «африкалық» штамдарының пайда болуы және оның қарқынды таралуы үлкен мәселе болып отыр. Бұл әлдеқайда қиынға соғуы мүмкін.  Covid-19 вирусына шалдыққан адам әлсіз болады, сондықтан ауруды қайтадан жұқтырып алу қаупі жоғары.  Әрине, бұрын сырқаттанғандарда антидене болады, бірақ бұл жеткіліксіз. Сондықтан вакцина салдырып, барынша сақтанған жөн. Бірақ бізде вакцинаға қатысты әлі де алыпқашпа әңгіме таусылар емес. Әсіресе әлеуметтік желідегі негізсіз, дәлелсіз ақпараттарға сеніп, бойға үрей билетіп отырмыз. Бізге алыпқашпа сөздерге еруді қойып, ұжымдық иммунитет қалыптастыруға сергектік таныту маңызды. Ұжымдық иммунитет қалыптастырмай, еңбектің бәрі еш кеткені.

Қандай бір инфекциялық про­цестер болсын немесе осы уақытқа дейінгі әлемде кез­дескен пандемиялардың бар­лығы тек қана вакцина кө­ме­гімен құрықталғанын халық­қа жеткізгім келеді. Теріс пікір әрдайым болған, болады да, оған аса құлақ асудың қажеті жоқ деп санаймын.

– Уақыт бөліп, сұхбат бергеніңізге рақмет.

Тегтер: медицина коронавирус ПТР тест анықтама

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 12:16
«Astana Media Week – 2021» биыл жаңашылдыққа толы болмақ
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 16:07
Экс премьер-министр Серік Ахметов жазасын өтеп шықты
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 12:00
Маминге "Алтын-Емел" және "Шарын" ұлттық саябақтарын дамыту тұжырымдасы таныстырылды
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 11:09
Бас санитар дәрігердің жаңа қаулысы шықты
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 09:51
Павлодарда киімі үшін оқушыны қорлаған мектеп директоры жазаланды
Сайт әкімшілігі 20.09.2021, 09:30
49 адам коронавирус пен пневмониядан қайтыс болды

Аңдатпа


  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай ұйымдастырылған бильярд турнирі тартысты өтті
    14.03.2021, 11:39