Заң көмегінің сапасы артуда

Еркежан АРЫН

28.07.2021, 08:45

684

Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету сапасын арттыру мақсатында осы жылдың наурыз айынан бастап республикада пилоттық режимде «Е-заң көмегі» АЖ енгізілді. Бүгінгі таңда тергеу органдары мемлекет кепілдік берген заң көмегі аясында 1042 адвокат тағайындады.

Жобаны іске асыру адвокаттарды тағайындау және олардың жұмысына ақы төлеу процесінің ашықтығын қамтамасыз етеді. Департамент басшысы М.Бекетаев атап өткендей, жүйе мемлекеттік мәліметтер базасымен интеграцияланған, бұл өз кезегінде адвокаттардың азаматтарға құқықтық көмек көрсету үшін қажетті ақпаратты жедел алуына мүмкіндік береді. Жылжымайтын мүлік кепілін тіркеу мерзімі бір жұмыс күніне дейін қысқартылды. «Осылайша жылжымайтын мүлік кепілін электронды тіркеу енгізілді. Енді банктер меншік иесімен кепіл шартын жасасқаннан кейін оны электронды тіркеуге жібере алады, бұл азаматтардың ХҚКО-мен байланысқа түсуіне жол бермейді. Кепілді тіркеу мерзімі 3-тен 1 жұмыс күніне дейін қысқартылды», – деді департамент өкілі.

         Мемлекет мүдделері 23,6 млрд доллар көлемінде қорғалады. 2020 жылы Қазақстан Республикасының мүдделері үш жағдайда (Gold Pool, World Wide Minerals, Alhambra) 1,44 миллиард доллар көлемінде қорғалды. Жүйе мемлекеттік мәліметтер базасымен біріктірілген, бұл өз кезегінде адвокаттардың азаматтарға құқықтық көмек көрсету үшін қажетті ақпаратты жедел алуына мүмкіндік береді. «Нотариат туралы» заңға түзетулер қабылданды. Заңға биыл 15 ақпанда қол қойылды. Электрондық нотариаттық архив құру, нотариустардың өкілеттіктерін кеңейту, консультациялық қызметтер көрсету, жылжымайтын мүлікпен операцияларда экстерриториалдылық принципін енгізу көзделген. Азаматтарға нотариаттық палаталардың тәртіптік комиссияларының шешімдеріне Республикалық нотариаттық палатаның шешімімен шағымдануға мүмкіндік беріледі. Нотариустың электронды поштасына, жеке жазбаша шағымды қоспағанда, атқару парағына қарсылық білдіру шаралары қабылданды.

         Бірыңғай мемлекеттік жылжымайтын мүлік кадастрын құру бойынша жұмыс жүргізілуде. Бұл жүйені пайдалану азаматтарға бір өтініш негізінде жер учаскесіне құқықты тіркеуге мүмкіндік береді. Осылайша қызметтерді көрсету мерзімдері және сәйкесінше, азаматтардың қаржылық шығындары азаяды. Осы жылы электрондық апостиль алуға және генерациялауға өтінімдерді онлайн режимінде қабылдауды қарастыратын E-Apostille ақпараттық жүйесі іске қосылды. Мемлекеттік кәсіпорынмен, Ішкі істер министрлігімен Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент, Қостанай және Павлодар облыстарындағы бірлескен бұйрық аясында қылмыстық істер бойынша сараптаманың жекелеген түрлерін бәсекелестікке ауыстыру бойынша пилоттық жоба іске қосылды. «Сонымен, 3490 сараптама жүргізілді. Ұшқыш сынақтан оң нәтиже көрсетті. Атап айтқанда, сараптама жүргізу мерзімдері қысқартылды және мемлекеттік сарапшыларға жүктеме азайды», – деді министр М.Бекетаев.

         Бұл бағыттағы жұмыстар сараптама түрлері мен республиканың аймақтарын көбейту жолымен жалғасады. Нұр-Сұлтан қаласында сот сараптамасы органдарының инфрақұрылымын жаңарту мақсатында Сот сараптамасы институтының типтік ғимараты салынуда. Сот сараптамасы органдарының медициналық қызметкерлері үшін зиянды еңбек жағдайлары үшін қосымша төлем 30 пайыздан 45 пайызға дейін көтерілді. Әлеуметтік жағдайларды жақсарту мақсатында еңбекақы төлеудің факторлық-шкалалық жүйесі енгізілді. Қазіргі уақытта парламент мәжілісінің депутаты бастаған сот-сараптама қызметі мәселелері бойынша заңнамаға өзгерістер мен толықтырулар жобасын қарастыруда. Заң жобасын қабылдау сот сараптамасы нарығында бәсекелестік тудырып, жеке сот сарапшылары қызметінің ашықтығын, сапаны жүйелі бақылауды қамтамасыз етеді, сондай-ақ сот сараптамасы органдарының қызметін оңтайландырады.

        Кәсіпкерлер арасында зияткерлік меншік мәселелері бойынша құқықтық түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін «Атамекен» АЭС аймақтық палаталарымен өзара түсіністік туралы меморандумдарға қол қойылды. Сонымен қатар министр азаматтардың сұрақтарына жауап бере отырып, электронды анықтамалардан бастап, сот орындаушыларының іс-әрекеттеріне дейінгі құқықтық саладағы қазақстандықтар арасындағы қатынастардың түрлі аспектілерін қамтыды. Қазіргі уақытта QR кодын бере отырып, азаматтық хал актілерін тіркеу туралы электрондық анықтамалар беру мәселесі пысықталып жатыр. Сертификаттың электрондық және қағаз нұсқалары бірдей заңды күшке ие болады. Елден тыс жерде QR коды бар қағаз түрінде сертификаттар қолданылады.

        «Кәсіпкерлер үшін компанияның логотипін тіркеу үшін Ұлттық зияткерлік меншік институтына жүгіну қажет пе?» деген сұрақ қызық болатыны анық. Министр атап өткендей, тауарлық белгіні тіркеу міндетті рәсім емес, бірақ бизнес үшін маңызды рөл атқарады. «Кәсіпкер өзінің логотипін тану үшін қаржы ресурстарын инвестициялай алады, содан кейін бұл логотип біреудің қорғалған сауда белгісі болып табылатын жағдайға тап болады. Тауар таңбасын тіркеуге уақтылы жүгіну керек», – деп түсіндірді ол.

         Осыған байланысты министр сіздің логотипіңізді тіркеу үшін Ұлттық зияткерлік меншік институтына жүгінуге кеңес берді. Адвокаттық қызметпен байланысты емес ақылы заңдық қызметтерді ұсыну құқығына 1997 жылғы лицензияларды пайдалану мәселесі бойынша министр ақылы заң қызметтерін көрсететін адамдар «Лицензиялау туралы» заңына сәйкес, лицензиялануға жататынын, ол жарамсыз болып қалғанын атап өтті. «Бүгінгі күні сіз осы лицензия негізінде қызметті жүзеге асыра алмайсыз. Қолданыстағы рәсімге сәйкес, азаматтық сотта үшінші тұлғалардың мүдделерін білдіру түріндегі заң көмегін жүзеге асыру үшін сізге заң консультанттары палатасына кіру қажет. Палата қызметі мен жаңа тәртіп «Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» заңымен реттеледі», – деп толықтырды әділет министрлігінің басшысы. Сондай-ақ қазақстандықтарды мына сұрақ қызықтырды: Қазақстанда сот сараптамасы өндірісіне шет мемлекеттерден сарапшы тартуға бола ма? Министрдің айтуынша, бұл өте қолайлы. «Сот сараптамасын тағайындайтын орган/тұлға немесе сот сараптамасы органының басшысы (сұрау бойынша) шетел сарапшысын сот сарапшысы ретінде тартуға құқылы», – деп жауап берді М.Бекетаев.

Тегтер: заң заң жобасы министрлік заңгер

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Қуаныш ӘБІЛДАҚЫЗЫ 13:06
Баланың мұңын кім тыңдайды?
Жарлы БАЙҒАНИН 10:08
Солтүстік қазақылана бастады
Әдина ЕРҚАРАЕВА 23.09.2021, 17:30
Құл ететін құмар ойындар
Айтбала СҮЛЕЙМЕНҚЫЗЫ 22.09.2021, 15:40
Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін...
Қуаныш ӘБІЛДАҚЫЗЫ 22.09.2021, 14:20
Аралас мектептер азаюдың орнына артып кетті. Неге?
Батыр ЖАСҰЛАН 22.09.2021, 12:00
Заң астарындағы «жасырынған жоба»

Аңдатпа


  • Ұлт құндылығының ұлағаты
    14.09.2021, 12:30
  • «Жас Алаштың» 100 жылдығы Жамбылда жалғасты
    03.08.2021, 11:01
  • «Жас Алаш» газетінің мерейтойына орай бильярдтан турнир өтті
    30.07.2021, 12:31
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай Таразда бильярдтан турнир өтуде
    29.07.2021, 12:29
  • "Жас Алаштың" 100 жылдығына орай ұйымдастырылған бильярд турнирі тартысты өтті
    14.03.2021, 11:39