АҚШ пен Иран арасындағы бітімнен кейін екі тарап та жеңіс жариялады

Трамп AFP агенттігіне берген пікірінде бұл келісімді «АҚШ-тың толық әрі сөзсіз жеңісі» деп атады. Ал Тегеран да бітімді өз жеңісі ретінде бағалап, 10 сәуірде Пәкістанда Вашингтонмен келіссөздер басталатынын мәлімдеді.

Иранның Жоғары ұлттық қауіпсіздік кеңесі:

«Дұшпан иран халқына қарсы жүргізген заңсыз соғысында жеңіліске ұшырады», – деп мәлімдеді.

Ақ үй Израильдің де бітімге қосылғанын хабарлады. Алайда Биньямин Нетаньяху бұл келісім Ливанға қатысты емес екенін нақтылады. Израильдің «Хезболлаға» қарсы соққылары салдарынан Ливанда 1500-ден астам адам қаза тапқан.

Ормуз бұғазы уақытша ашылады

Иранның сыртқы істер министрі Аббас Аракчи екі апта ішінде Ормуз бұғазы арқылы кемелердің қауіпсіз өтуіне кепілдік берілетінін мәлімдеді. Бұл бұғаз арқылы әлемдік мұнай экспортының шамамен бестен бірі өтеді.

Иран бұғазды 28 ақпанда басталған соғысқа жауап ретінде жапқан еді.

— «Егер Иранға қарсы шабуылдар тоқтаса, біздің қарулы күштер де қорғаныс операцияларын тоқтатады», – деді Аракчи.

Трамп Truth Social желісінде Ормуз бұғазы «толық, дереу және қауіпсіз ашылған жағдайда» АҚШ бомбалауды тоқтатуға келісетінін жазды. Сондай-ақ АҚШ теңіз қатынасын қалпына келтіруге көмектесетінін айтты.

Мұнай бағасы құлдырады

Бітім жарияланғаннан кейін мұнай бағасы 17 пайыздан астам төмендеді, ал Азия қор нарықтары өсім көрсетті.

Трамп АҚШ пен Иран ұзақмерзімді келісім бойынша «айтарлықтай ілгерілеуге» қол жеткізгенін мәлімдеді. Иран 10 тармақтан тұратын жоспар ұсынған.

Алайда Тегеран талаптары мыналарды қамтиды:

• АҚШ санкцияларын алып тастау;

• уран байытуға қойылған шектеулерді жою;

• АҚШ әскерін аймақтан шығару;

• Иранға келтірілген залал үшін өтемақы төлеу.

Ядролық мәселе ашық күйінде қалды

Негізгі даулы мәселе – Иранның уран байыту бағдарламасы.

Трамп бұл мәселе бейбіт келісім аясында шешілетінін айтты:

«Бұл міндетті түрде шешіледі, әйтпесе мен мұндай келісімге бармас едім», – деді ол.

Ақ үйдің баспасөз хатшысы Кэролайн Ливитт Иран ұсынған жоспарды келіссөздердің негізі деп атады.

— «Президент Трамптың сөзі өзінен-өзі түсінікті: бұл – келіссөздер үшін жұмыс істейтін негіз, әрі олар жалғасады», – деді ол.