АҚШ-та республикашылдардың бір бөлігі Трамптың өкілеттігін шектеуді қолдайды

АҚШ Сенаты президент Дональд Трамптың Конгресс рұқсатынсыз Венесуэлаға қарсы жаңа әскери операциялар жүргізу мүмкіндігін шектеуге бағытталған «Әскери өкілеттіктер туралы» резолюцияны ілгерілетуді мақұлдады. Құжатты демократтар мен бес республикашыл сенатор қолдады. Нәтижесінде резолюция 52 «иә» және 47 «жоқ» дауыспен қабылданып, келесі аптада түпкілікті дауыс беруге жол ашылды.

Алайда бұл резолюцияның күшіне ену ықтималдығы төмен. Себебі ол Конгрестің екі палатасынан өткен күннің өзінде президент Трамптың қол қоюын талап етеді, ал Өкілдер палатасы республикашылдардың бақылауында. Соған қарамастан, бұл дауыс беру маңызды саяси сигнал ретінде бағаланып отыр. Ол АҚШ әскері күтпеген түнгі операция барысында Венесуэла басшысы Николас Мадуроны қолға түсіргеннен кейін республикашылдардың бір бөлігінде алаңдаушылық күшейгенін көрсетті.

«Мен үшін басты мәселе — бұдан кейін не болатыны», - деді Миссури штатынан сайланған сенатор Джош Хоули. Ол резолюцияны қолдаған бес республикашылдың бірі. Сенатордың айтуынша, егер президент Венесуэлаға әскер енгізу туралы шешім қабылдаса, бұл міндетті түрде Конгресс қатысуымен шешілуі тиіс.

Хоулиден бөлек, резолюцияны республикашыл сенаторлар Рэнд Пол, Лиза Мурковски, Сьюзан Коллинз және Тодд Янг қолдады. Өткен жылдың қарашасында осыған ұқсас бастама жеткілікті дауыс жинай алмаған еді, ол кезде тек Пол мен Мурковски ғана қолдау білдірген.

Демократтардың айтуынша, Мадуроның қолға алынуы және Трамптың сыртқы саясаттағы  жаңа қадамдары, соның ішінде Гренландияға басып кіру мүмкіндігі туралы мәлімдемелерінен кейін Конгресс өз өкілеттіктерін айқын қайта белгілеу мүмкіндігіне ие болды. Вирджиния штатынан сенатор Тим Кейн мұндай шешімдерді «көлеңкеден жарыққа шығатын уақыт келді» деп атап өтті.

Республикашылдар басшылығы Мадуро мен оның жұбайы Силия Флоресті ұстау бойынша рейд туралы алдын ала хабарланбағанын мәлімдеді. Дегенмен жабық брифингтерден кейін олар жалпы алғанда Ақ үйдің әрекеттерін қолдады. Сенаттағы республикашылдар көпшілігінің жетекшісі Джон Тун президенттің «күш арқылы бейбітшілік» қағидатына адалдығын көрсетіп отырғанын айтты.

Бұл жағдай Вьетнам соғысынан кейін қабылданған, сирек қолданылатын «Әскери өкілеттіктер туралы» заңға назарды қайта аудартты. Аталған заң президентті әскер енгізілгені туралы 48 сағат ішінде Конгресті хабардар етуге міндеттейді және егер заң шығарушылар мақұлдамаса, 60-90 күн ішінде әскери әрекеттерді тоқтатуды талап етеді. Алайда екі партияның да басшылары бұл шектеулерді бірнеше рет кеңейтіп келген.

Кейбір республикашылдар, соның ішінде Оңтүстік Каролинадан сенатор Линдси Грэм, президент бас қолбасшы ретінде Конгресс келісімінсіз де әскери күш қолдану құқығына ие деп санайтынын айтты. Оның сөзінше, бұл тек Венесуэлаға ғана емес, өзге де өңірлерге қатысты болуы мүмкін. Бұл мәлімдеме АҚШ-тың Гренландияға қатысты ықтимал қадамдары талқыланып жатқан тұста айтылды.

Ал демократтар ықтимал әскери әрекеттердің алдын алу ниетін білдірді. Аризона штатынан сенатор Рубен Галлего АҚШ-тың Гренландияға басып кіруіне жол бермеуге бағытталған резолюция әзірлеп жатқанын хабарлады.