«Атажұрт» белсенділеріне қатысты сотта нақты және шартты жаза сұралды

Оның айтуынша, сотталушы 19 адамның жартысына 5 жыл бас бостандығынан айыру жазасы сұралса, қалғандарына дәл сондай мерзімге шартты жаза сұралған. Адвокат нақты қай айыпталушыларға түрме жазасы талап етіліп отырғанын нақтыламады.

— Бұл туралы үкім шыққаннан кейін айта аламын, - деген Байжанов.

Адвокаттың сөзінше, 9 сәуірде сотта айыпталушыларға соңғы сөз берілуі мүмкін, одан кейін үкім жарияланады деп жоспарланған.

Іс мәні

Жетісу облыстық қылмыстық істер жөніндегі соты 19 адамға қатысты «ұлтаралық араздықты қоздыру» бабы бойынша істі осы жылдың қаңтарынан бері қарауда. Процесс жабық режимде өтіп жатыр. Сот отырыстары айыпталушылардың бірінің қауіпсіздігіне алаңдауы негізінде жабық өткен.

Белсенділерге қатысты қылмыстық іс 2025 жылғы 13 қарашада Алматы облысында өткен антиқытайлық акциядан кейін қозғалған.

Акция барысында қатысушылар:

• Қытай билігінің мұсылмандарға қатысты саясатына қарсылық білдірген;
• Қытайдың үш шағын туын және ел басшысы Си Цзиньпиннің портретін өртеген;
• Қытайда қамауда отырған этникалық қазақ Әлімнұр Тұрғанбайды босатуды талап еткен.

Алғашында олар «ұсақ бұзақылық» бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл немесе 15 тәулікке дейін қамауға алынған. Кейін бұл іс қылмыстық іске ұласқан.

Халықаралық реакция

Халықаралық құқық қорғау ұйымдары — Amnesty International және Human Rights Watch — Қазақстан билігінен айыптарды алып тастап, белсенділерді қудалауды тоқтатуды талап етті.

АҚШ Конгресінің мүшесі Джеймс Макговерн де 19 белсендіні дереу босатуға шақырды.

Қытай тарапының реакциясы

Алматыдағы Қытай консулдығы Қазақстан Сыртқы істер министрлігіне нота жолдап, бұл акцияны «Қытайдың ұлттық абыройына қарсы ашық арандату» деп бағалаған.

Дипломаттар Қазақстан билігінен оқиғаны мұқият тергеп, тиісті шаралар қабылдауды талап еткен.

Іс материалдарында белсенділер «ұлтаралық араздықты қоздыруға бағытталған материалдарды әдейі таратты» деп көрсетілген.

Ал адвокат Шынқуат Байжановтың айтуынша, оның қорғауындағы азаматтар қытай халқын емес, Қытай үкіметінің саясатын сынға алған.