Беларусь президенті Лукашенко АҚШ-қа баруы мүмкін

Беларусь президенті Александр Лукашенко жақын уақытта АҚШ-қа сапар жасауы мүмкін. Бұл туралы АҚШ-тың арнайы өкілі Джон Коул  Минскіде өткен келіссөздердің қорытындысы бойынша мәлімдеді. Оның айтуынша, тараптар мұндай сапарды ұйымдастыру бағытында жұмыс жүргізіп жатыр.

Reuters агенттігінің мәліметінше, Лукашенконың АҚШ-қа сапары Батыс тарапынан ұзақ жылдар бойы оқшауланған Беларусь басшысы үшін маңызды дипломатиялық жетістік болуы мүмкін.

Келіссөздердің негізгі тақырыптары

Джон Коул Минскіге беларусьтік саяси тұтқындарды босату мәселесін талқылау үшін барған. Сонымен қатар, тараптар 2022 жылдың ақпанында Беларусь өз аумағын Ресейдің Украинаға қарсы әскери операциясы үшін пайдалануға бергеннен кейін жабылған АҚШ елшілігінің жұмысын қайта жандандыру мүмкіндігін де қарастырған.

Лукашенко Коулды құшақ жая қарсы алып, кез келген мәселені талқылауға дайын екенін айтты. Сонымен бірге, ол Украинадағы соғыс пен Иран төңірегіндегі ахуалды да қозғағысы келетінін жеткізді. Оның сөзінше, АҚШ бұл соғыста «біздің достарымызға қарсы әрекет етіп жатыр».

АҚШ талаптары

АҚШ Беларусьпен қатынастарды қалыпқа келтіру үшін Минскіден саяси себептермен немесе құқық қорғау қызметіне байланысты қамауда отырған 1100-ден астам адамды босатуды талап етіп отыр.

Алдыңғы келіссөздер нәтижесінде:

қыркүйекте ондаған саяси тұтқын босатылды;

2025 жылдың желтоқсанында тағы 123 адам еркіндікке шықты.

Олардың қатарында Нобель сыйлығының лауреаты Алесь Беляцкий, оппозициялық саясаткерлер Мария Колесникова мен Виктор Бабарико бар.

АҚШ жауап ретінде Беларусьтің калий өнеркәсібіне салынған санкцияларды жеңілдеткен. Бұл сала ел экспортының маңызды бөлігі саналады.

1994 жылдан бері билікте отырған Александр Лукашенко Батыс елдері тарапынан ұзақ уақыт бойы оқшауланған саясаткер ретінде қарастырылып келеді. Оған адам құқықтарын бұзу және Ресейдің Украинадағы соғысын қолдау айыптары тағылған.

Соған қарамастан, АҚШ тарапы Лукашенкомен диалог орнатуға мүдделі екенін білдіруде. Бұл ретте оның Ресей президенті Владимир Путинмен тығыз байланысы ескеріліп отыр. Вашингтон Лукашенко Украинадағы соғысты тоқтатуға бағытталған процестерде белгілі бір рөл атқара алады деп есептейді.

Оппозицияның пікірі

Беларусь оппозициясының көшбасшысы Светлана Тихановская АҚШ әкімшілігінің тұтқындарды босатуға бағытталған гуманитарлық әрекеттерін қолдады.

Алайда ол:

«Біз Беларусьте нақты әрі жүйелі өзгерістерді — репрессияларды тоқтатуды және еркін, әділ сайлаулар өткізуді талап етуіміз керек», — деді.

Сондай-ақ ол:

«Бізге шынайы диалог қажет — Батыс пен Лукашенко арасында емес, Беларусь қоғамымен. Тек сонда ғана нақты өзгерістер болады», — деп атап өтті.