Иран кемесінің апатынан кемінде 87 адам қаза тапты
Иранның «Дена» атты фрегаты 4 наурыз күні жергілікті уақыт бойынша сағат 5:08-де апат белгісін жіберіп, бата бастаған. Кеме Үнді мұхитында, Шри-Ланка жағалауына жақын, Ираннан шамамен 2000 шақырым қашықтықта жүзіп бара жатқан.
Шри-Ланканың әскери-теңіз күштері құтқару операциясын жүргізу үшін кемелер мен ұшақтар жіберген. Бірақ олар оқиға орнына жеткенде кеме толықтай батып кеткен.
Шри-Ланка теңіз күштерінің өкілі:
«Біз су бетінде жүзіп жүрген адамдарды таптық», – деп мәлімдеді.
Фрегаттың апатқа ұшырағаны туралы алғашқы болып Reuters агенттігі хабарлады. Онда кеме суасты қайығының шабуылы салдарынан бата бастағаны айтылған, алайда шабуылды кім жасағаны нақты көрсетілмеген.
Алғашқы мәліметтерде 101 теңізшінің тағдыры белгісіз екені айтылған.
АҚШ суасты қайығы шабуыл жасаған
Бірнеше сағаттан кейін АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсет брифингте Иранның «халықаралық суларда өзін қауіпсіз сезінген» әскери кемесін АҚШ суасты қайығы суға батырғанын мәлімдеді.
Хегсет бұл оқиғаның тарихи екенін айтты:
«Бұл – Екінші дүниежүзілік соғыстан бері қарсылас кемесінің алғаш рет торпедамен суға батырылуы», – деді ол.
Соңғы рет АҚШ суасты қайығы 1945 жылғы 14 тамызда Жапон теңізінде жапондардың «Кайбокан» күзет фрегатын торпедамен батырған. Оны USS Torsk суасты қайығы жасаған. Келесі күні Жапония капитуляция жариялаған.
Егер бүкіл әлем тарихын алсақ, суасты қайығының әскери кемені соңғы рет батырған оқиғасы 1982 жылғы Фолкленд соғысы кезінде болған. Ол кезде Ұлыбританияның атом суасты қайығы Аргентинадағы «Генерал Бельграно» крейсерін торпедамен соққыға алған.
Mark 48 торпедасы қолданылған
АҚШ Қарулы күштері Орталық қолбасшылығының басшысы Джеймс Кейн фрегат Mark 48 ауыр торпедасымен суға батырылғанын растады.
Пентагон жариялаған видеода Иран фрегатының артқы бөлігінде жарылыс болғаны, содан кейін кеме су түбіне кеткені көрінеді.
Fox News мәліметінше, бір Mark 48 торпедасының бағасы шамамен 4,2 миллион доллар.
Қаза тапқандар мен аман қалғандар
Шри-Ланка үкіметінің соңғы мәліметіне сәйкес:
- кемінде 87 адам қаза тапқан, олардың мәйіттері табылған
- 32 адам құтқарылған және ауруханаға жеткізілген
Әртүрлі деректер бойынша, фрегат бортында 130–180 адам болған. Қалған теңізшілер із-түзсіз жоғалған деп есептелуде.
Reuters дерегінше, «Дена» фрегаты 18–25 ақпан аралығында Үндістан ұйымдастырған Бенгал шығанағындағы әскери-теңіз жаттығуларына қатысқан.

Бұл қандай кеме?
IRIS Dena – Иран Ислам Республикасының әскери-теңіз күштеріне тиесілі «Мауж» класындағы фрегат. Ол Дена тауының құрметіне аталған.
Ағылшын тіліндегі дереккөздерде ол кейде эсминец, кейде фрегат ретінде сипатталады. Ал Иран флоты оны эсминец деп санайды.
Кеменің сипаттамалары:
- ұзындығы: 94 метр
- ені: 11 метр
- жылдамдығы: 30 узел
- экипажы: шамамен 140 адам
Иран әскери деректеріне сәйкес, «Мауж» класы бұрынғы кемелерге қарағанда жақсы қаруланған. Олар:
- көбірек зымыран алып жүреді
- әуе қорғанысы ракеталарына ие
- кемелерге қарсы зымырандармен жабдықталған
«Dena» Иран флотының тік ұшыру қондырғылары бар алғашқы кемесі болуы тиіс еді.
Бұған дейін АҚШ әскери күштері Иранның 17 кемесін жойғанын және мақсат «бүкіл флотты жою» екенін мәлімдеген.