Қазақстандағы алғашқы АЭС жобасы: Балқаш станциясының дайындығы аяқталуға жақын
Қазақстанда энергия тапшылығы мәселесі өзекті болып отырғандықтан, атом энергетикасын дамыту стратегиялық бағыттардың біріне айналып отыр.
Елде алғашқы атом электр станциясын салу мәселесі белсенді түрде қарастырылып, бұл бағытта нақты жобалар жүзеге аса бастады.

Ресей мен Қазақстан Балқаш АЭС жобасы бойынша толық заңды рәсімдерді 2026 жылдың мамыр айына дейін аяқтауды жоспарлап отыр. Бұл туралы Астанада өткен үкіметаралық келіссөздерден кейін «Росатом» басшысының орынбасары Николай Спасский мәлімдеді.
Жоба Қазақстан мен Ресей арасындағы ынтымақтастық аясында жүзеге асуда. Құрылысқа ресейлік «Росатом» компаниясы жетекшілік етеді. Қазіргі таңда жобаға қатысты негізгі параметрлер, оның ішінде құны, техникалық шешімдері, жеткізушілер мен іске асыру шарттары пысықталып жатыр.
Мамандардың айтуынша, алдағы кезеңде жобаның нақты мерзімдері мен қазақстандық кәсіпорындардың қатысу деңгейі айқындалады. Бұл өз кезегінде отандық өндірісті дамытуға да мүмкіндік береді.
АЭС Балқаш көлінің маңында салынуы жоспарланған. Қазіргі уақытта сол аумақта зерттеу және дайындық жұмыстары жүргізілуде. Олар 2027 жылға дейін аяқталады деп күтілуде.
Жоба аясында заманауи ВВЭР-1200 реакторлары қолданылмақ. Мұндай технологиялар әлемнің бірнеше елінде сәтті пайдаланылып келеді және қауіпсіздігі жоғары деп саналады.
Жоспар бойынша, станцияда қуаты жоғары екі реактор орнатылады. Әрқайсысының қуаты шамамен 1,2 мың мегаватт болады. АЭС толық іске қосылғанға дейін бірнеше жыл қажет, алайда оның қызмет ету мерзімі ұзақ – шамамен 100 жылға дейін жетеді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл жоба Қазақстан үшін маңызды стратегиялық қадам. Бір жағынан, елдегі электр энергиясының тапшылығын азайтуға мүмкіндік берсе, екінші жағынан, энергетикалық тәуелсіздікті күшейтеді.
Айта кету керек, елде энергия тапшылығы байқалып отыр. Осыған байланысты мемлекет атом энергетикасын дамытуды ұзақ мерзімді шешім ретінде қарастырып отыр. Сонымен қатар, алдағы уақытта бірнеше атом электр станциясын салу мүмкіндігі де қарастырылуда.
Қазақстандағы алғашқы атом электр станциясының жобасы – елдің энергетикалық жүйесін жаңғыртудағы маңызды кезең. Бұл бастама болашақта тұрақты энергия көздерін қалыптастырып, экономиканың дамуына серпін береді.