Конституциядағы жаңа нормалар қоғамның билік институттарына деген сенімін нығайтады

Бұл ретте преамбулада «Әділетті Қазақстан» құндылық бағдарлары мен «Заң және Тәртіп» қағидаты бекітілгені, сондай-ақ адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының басымдығы расталғаны ерекше маңызға ие. Аталған ережелер мемлекеттің әділетті басқаруға, заңдылықты нығайтуға және мемлекеттік институттарға деген сенімін арттыруға деген ұмтылысын көрсете отырып, Ата заңның идеологиялық және құқықтық негізін қалыптастырады.

Менің ойымша, тиісті бөлімнің атауын өзгерту және жүйелі түрде қайта өңдеу конституциялық нормалардың мазмұнын және олардың тәжірибелік маңызын дәлірек көрсетуге бағытталған. Адамның құқықтары мен бостандықтары оның міндеттерімен өзара байланысты қарастырылады, бұл құқықтық реттеудің біртұтас архитектурасын құрайды.

Қылмыстық құқық және қылмыстық процесс саласы үшін конституциялық деңгейде «құқық – міндет» теңгерімінің нақты бекітілуі аса маңызды. Дәл осы тепе-теңдік құқықтық жауапкершілік институтының негізін құрайды, әділеттілікті қамтамасыз етеді және заңның ерікті қолданылуына жол бермейді. Барлығының заң мен сот алдында теңдігі қағидаты сөзсіз қалады. Ол әділ сот төрелігінің негізін қалыптастырады. Қоғам үшін бұл олардың құқықтары бірдей қорғалатынын білдіреді. 

Сондай-ақ, Конституция құрылымының айқындылығын және Ата заңның құндылық бағытын арттыру құқықтық сенімділікті нығайтуға ықпал ететінін атап өткім келеді. Құқық қолдану практикасында бұл нормаларды жеке тұлғаның құқықтарын қорғау заңды сақтау, қоғамдық тәртіпті сақтау және басқалардың құқықтарын құрметтеу міндетімен үйлесетін біртұтас жүйе ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. 

Осылайша, конституциялық новеллалар заңдылық пен құқықтық тәртіптің кепілдіктерін айқындайды. Әділ мемлекеттік басқару үшін тұрақты құқықтық негіз қалыптастырады және қоғамның билік институттарына деген сенімін нығайтады.

Қалия Сартаева, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің сарапшысы