Наурыз айы туғанда...

Соңғы жылдары Наурыз мейрамын тойлау жаңа форматқа көшті. Бір күндік мерекенің орнына «Наурызнама» деп аталатын онкүндік мерекелік кезең енгізілді. Бұл кезең 14 наурыздан 23 наурызға дейін жалғасады және әр күн белгілі бір әлеуметтік немесе рухани мағынаға ие.

Онкүндік 14 наурыздағы Көрісу күнінен басталады. Бұл дәстүр батыс өңірлерде бұрыннан қалыптасқанымен, бүгінде бүкіл ел бойынша кеңінен таралған. Бұл күні адамдар бір-бірімен құшақтасып амандасып, үлкендерден бата алады. Егер жыл ішінде адамдар арасында реніш немесе келіспеушілік болса, дәл осы күні татуласу маңызды саналады. Осылайша Көрісу күні қоғамдағы татулық пен сыйластықты нығайтады.

Келесі күн – Қайырымдылық күні. Бұл күні қоғамда өзара көмек пен жанашырлық дәстүрі кеңінен насихатталады. Көптеген қайырымдылық шаралары ұйымдастырылып, әлеуметтік көмекке мұқтаж жандарға қолдау көрсетіледі. Осы арқылы мереке тек ойын-сауық емес, қоғамдағы жауапкершілік пен адамгершілік құндылықтарды дәріптейтін маңызды кезеңге айналады.

16 наурыз – Шаңырақ күні. Қазақ мәдениетінде шаңырақ – отбасының, ұрпақ сабақтастығының және бірліктің символы. Бұл күні үлгілі отбасыларды дәріптеу, жас жұбайларды қолдау және ұзақ жыл бірге өмір сүрген ерлі-зайыптыларды құрметтеу сияқты шаралар өткізіледі.

17 наурыз – Ұлттық киім күні. Бұл күні Қазақстан қалалары мен ауылдары ұлттық нақыштағы киімдерге толады. Қазіргі уақытта бұл дәстүр тек дәстүрлі шапан мен сәукелені киюмен ғана шектелмейді. Жас дизайнерлер ұлттық өрнектерді заманауи сәнмен үйлестіріп, этно-модерн бағытындағы жаңа стильдер ұсынады.

18 наурыз – Жаңару күні. Көктемнің мәніне сай бұл күн табиғатты қорғауға арналған. Ағаш отырғызу, бұлақ көздерін тазарту және қоғамдық орындарды ретке келтіру сияқты экологиялық акциялар ұйымдастырылады. Ал 19 наурыз жаңару күні, 20 наурыз ұлттық спорт күні.

Мерекенің шарықтау шегі 21-23 наурыз аралығында өтеді. 21 наурыз – Ынтымақ күні ретінде аталып, елдегі этностар арасындағы достық пен бірлікті дәріптейді. 22 наурыз – Ұлыстың ұлы күні, яғни жаңа жылдың басталуы. Бұл күні адамдар жаңа жылды қуанышпен қарсы алады. Ал 23 наурыз Тазару күні ретінде белгіленіп, адамдар өткен жылдағы қиындықтарды артта қалдырып, жаңа мақсаттар мен үміттерге жол ашады.

Осылайша 2026 жылғы Наурыз мейрамы қазақ халқының мәдени мұрасы мен рухани құндылықтарының өміршеңдігін айқын көрсетеді. Бұл мереке бірнеше мыңжылдық тарихты сақтай отырып, қазіргі заманның қоғамдық өмірімен үйлесім таба білді. Ұлы даланың көне дәстүрлері мен қазіргі заманғы мәдени үрдістердің тоғысуы Наурызды Қазақстан қоғамының маңызды рухани тірегіне айналдырды. Сондықтан Наурыз мейрамы тек көктемнің келуін білдіретін мереке ғана емес, халықтың бірлігі мен жаңаруын бейнелейтін ерекше мәдени құндылық болып қала береді.

Жайсана ҚЫДЫРБАЙ