Орман шаруашылығын дамыту және биоәртүрлілікті сақтау туралы

Бір жылда не істелді

Ағаш отырғызу және ормандарды қалпына келтіру

Мемлекет басшысының мемлекеттік орман қоры аумағында 2 млрд ағаш отырғызу жөніндегі тапсырмасын орындау шеңберінде 2025 жылы 337,8 мың га алқапта 497,9 млн орман дақылдары егілді, жоспар бойынша 370,7 млн. Асыра орындау 35% құрады. 

Еліміздің елді мекендерінде 2025 жылы 3,8 млн. ағаш отырғызылды.

Арал теңізінің құрғаған табанындағы жұмыстар

Орман мелиорациясы бойынша жұмыстар 328 мың га алаңда жүргізілді, қалған көлемі осы жылдың басында аяқталады.

Ғылыми сүйемелдеу үшін ҚазОШҒЗИ филиалы құрылды. Қуаттылығы жылына 3 млн көшет болатын орман тұқымбағы салынды, Арал теңізінің құрғаған табанында тағы бір тұқымбақтың құрылысы жүргізілуде. Бұл бейімделген отырғызу материалын өсіруге және құрғақ жағдайда орман дақылдарының тіршілігін арттыруға мүмкіндік береді.

 Ормандарды қорғау

2025 жылы 63,3 мың га алаңда 618 орман өрті тіркелді, осыған байланысты бақылау шаралары күшейтілді, лауазымды тұлғалар тәртіптік және әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Заңсыз кесу көлемі 1,6 есеге, ал табиғатты қорғау мекемелерінде 3,6 есеге қысқарды.

Өртке қарсы техниканы ауқымды жаңарту жалғасуда. 

2025 жылы орман және табиғатты қорғау мекемелері үшін 163 өрт сөндіру машинасы, 213 трактор, 295 шағын өрт сөндіру кешені және 70 патрульдік машина сатып алынды.

2026 жылдың басынан бастап өндірушілермен өңірлерге 37 өрт сөндіру машинасы, 138 трактор және 84 шағын өрт сөндіру кешені жеткізілді.

Ағымдағы жылдың мамыр айының соңына дейін 148 өрт сөндіру машинасы жеткізіледі деп күтілуде.

Жалпы алғанда, бұл жұмыстар «Жасыл даму» АҚ-ның кәдеге жарату алымы қаражаты есебінен «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ арқылы қаржыландырылып, орман шаруашылығы саласының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, өрт қауіпсіздігін арттыруға және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл өз кезегінде орман өрттерінің алдын алуға, табиғи экожүйелерді сақтауға және елдің жасыл дамуына нақты үлес қосады.

Қорықтар мен ұлттық парктерді дамыту

Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың ауданы 31,1 млн гектарға дейін өсті. Мысалы, Жамбыл облысында сирек кездесетін жануарларды, соның ішінде қар барысын қорғау үшін «Мерке» табиғи паркі құрылды. Ұлттық парктерге келетін туристердің саны арта бастады – шамамен 3,3 миллион адам.

Сирек жануарларды сақтау

Биоресурстарды сақтау және тиімді басқару мақсатында Биоәртүрлілікті сақтау тұжырымдамасы қабылданды. Құжат елдің орман саласын, ЕҚТА дамыту жөніндегі стратегиялық мақсаттарын және Қазақстанның флорасы мен фаунасын ұтымды пайдалануды және сақтауды қамтамасыз етеді.

Айта кету керек, соңғы 20 жылда жануарлар әлемінің сирек кездесетін түрлері – арқар, қарақұйрық, құлан, Бұқар бұғы және дуадақтар санының тұрақты өсуі байқалды.

Пржевальский жылқысының жерсіндіруі жалғасуда. Прага хайуанаттар бағымен бірлесіп елге 13 бас әкелінді, 2029 жылға дейін олардың санын 40-қа жеткізу жоспарлануда. Жолбарыс популяциясын қалпына келтіру бағдарламасы да жалғасуда. Биыл тағы 4 жолбарыс әкелу жоспарлануда.

Қазақ ит тұқымдарының ұлттық орталығының құрылысы аяқталуда.

Жаңа заңдар мен жоспарлар

Экотуризм мен табиғатты қорғауды дамыту үшін жаңа заңдар мен түзетулер қабылданды. Халықаралық конференцияда CITES киік кейбір өнімдерді экспорттауға тыйым салуды алып тастады – бұл ақша тек табиғатты қорғау шараларына жұмсалады.

2026 жылға арналған жоспарлар

Ағаш отырғызуды жалғастыру, Арал теңізінің табанындағы жұмыстарды аяқтау, өртті ерте анықтау жүйесін жақсарту, жануарлардың сирек түрлерін қайтару және экотуризмді дамыту.

Жалпы: ел экологияны жақсарту және болашақ ұрпақ үшін табиғатты сақтау үшін ағаштарды көбірек отырғызуға, ормандарды қорғауға, сирек жануарларды сақтауға және қорықтарды дамытуға тырысады.