Садыр Жапаров Қырғызстанда жаңа Тергеу комитеті құрылатынын мәлімдеді

 Оның айтуынша, Ұлттық қауіпсіздік мемлекеттік комитеті (ҰҚМК) бұдан былай тек өзіне тән бағыттармен айналысып, экономикалық салаларға араласпайды. Сонымен қатар елде жаңа Тергеу комитеті құрылады.

Президенттің мәлімдеуінше, соңғы жылдары арнайы қызмет өкілдерінің түрлі салаға шектен тыс араласуы қоғамда сын тудырған. Жапаров ҰҚМК қызметкерлерінің кез келген жерде қызметтік куәлігін көрсетуі комитет беделіне нұқсан келтіргенін айтты. Осыған байланысты ол ведомство басшылығына бірнеше рет ескерту жасағанын жеткізді.

ҰҚМК-нің құзыреті шектеледі

Жапаровтың сөзінше, реформадан кейін ҰҚМК тек барлау және қарсы барлау, конституциялық құрылысты қорғау, терроризм, экстремизм, бандитизм және есірткі айналымына қарсы күрес бағыттарымен шектеледі.

Экономикалық қылмыстар мен өзге де шаруашылық салаларына араласу тоқтатылады. Комитеттің өз бағыты бойынша тергеу жүргізу құқығы сақталады, алайда өкілеттіктер нақты заңмен бекітіледі.

Жапаров бұған дейін Шекара қызметі мен Мемлекеттік күзет қызметін ҰҚМК құрамынан шығарған еді. Бұл да жоспарланып отырған институционалдық өзгерістердің бір бөлігі ретінде қарастырылып отыр.

Жаңа Тергеу комитеті құрылмақ

Реформаның басты жаңалығы – жаңа Тергеу комитетінің құрылуы. Президенттің айтуынша, тергеудің негізгі функциялары осы органға өтеді. Ол тікелей президентке бағынады.

Қазіргі жүйеде жедел-іздестіру қызметі мен тергеу бір құрылым ішінде болғандықтан, ведомстволық қысым мен негізсіз қылмыстық істер қозғау тәуекелі бар. Жаңа модельде жедел қызметкерлер әкелген материалдар автоматты түрде қабылданбайды, ал негізсіз істер тоқтатылады.

Сонымен бірге Бас прокуратура мен Әскери прокуратура барлық құрылымдардың әрекетінің заңдылығына бақылау жүргізеді.

Реформа келесі жылдан басталады

Президенттің айтуынша, реформаны іске асыру үшін тиісті жарлықтар шығарылып, заң жобалары Жоғарғы Кеңешке енгізіледі. Ұйымдастыру жұмыстары заңнамалық өзгерістер қабылданғаннан кейін басталады.

Алайда биыл Қырғызстанда ШЫҰ саммиті мен Көшпенділер ойындары өтетіндіктен, реформаны жүзеге асыру келесі жылға жоспарланып отыр.

Жапаров жаңа құрылым адам құқықтарының сақталуын күшейтіп, негізсіз қылмыстық қудалаудың алдын алады деп сендірді.