Тимур Құлыбаев Қазақстан бюджетіне ең көп қаржы құйған үштіктің қатарына кірді
2025 жылы Тимур Құлыбаев Қазақстанның мемлекеттік бюджетіне ең көп қаражат аударған үшінші ірі донор атанды.
Ол төлем көлемі бойынша тек мұнай алпауыттары – «Теңізшевройл» және Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг (КПО) компанияларынан кейін тұр. Бұл туралы «Нефть и газ Казахстана» телеграм-арнасы хабарлады.
Energy Monitor мәліметінше, Тимур және Динара Құлыбаевтарға тиесілі «АЛМЭКС» холдингтік тобы республикалық бюджетке «салықтық емес түсімдер» бабы бойынша төлем жасаған. Төлем көлемі шамамен 750 миллион долларды (қазіргі бағаммен 360 миллиард теңгеге жуық) құрады.
Бизнесменнің ұстанымы
Тимур Құлыбаевтың айналасындағылар бұл қаражатты мемлекет басшысының ірі бизнес өкілдерін әлеуметтік мәселелерді шешуге атсалысуға шақыруына жауап ретінде жасалған игі қадам деп түсіндіреді.
«Бұл – қоғамның өзекті қажеттіліктеріне бағытталған ерікті жарна. Қаражат тікелей бюджетке әлеуметтік жобалар үшін аударылды. Мұнда күмән іздеудің қажеті жоқ», – дейді дереккөздер.
Контекст және «активтерді қайтару» мәселесі
Сарапшылар арасында бұл төлемді заңсыз шығарылған активтерді қайтару үдерісімен байланыстыратын пікірлер бар. Бұған дейін Bloomberg агенттігі мемлекетке шамамен 1 миллиард доллар төлеу туралы жабық келіссөздер жүргенін хабарлаған.
Алайда Құлыбаевтың өкілдері «активтерді қайтару» деген тұжырымды үзілді-кесілді жоққа шығарып, бұл төлемді «жарна» деп атайды.
2024 жылдың қарашасында Бас прокуратура жанындағы Активтерді қайтару комитеті Тимур Құлыбаевқа қатысты сотқа талап арыз берген. Істің егжей-тегжейі жарияланбаған, ал Бас прокуратура бұл мәселеге байланысты түсініктеме беруден бас тартқан.
Аталған төлемнің арқасында «АЛМЭКС» Қазақстандағы ең ірі төлеушілер тізімінде үшінші орынға шықты. Ал алғашқы екі орынды:
-
«Теңізшевройл» (ТШО)
-
Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг (КПО)
иеленіп отыр.