Трамп Гренландияны сатып алуды қалайды – Марко Рубио
Трамп Гренландияны сатып алу ниетінен бас тартқан жоқ. Америкалық ресми тұлғалардың мәліметінше, Трамп дүйсенбі күні өз көмекшілеріне Гренландияны иемденуге қатысты жаңартылған жоспар ұсынуды тапсырған.
Бұл туралы The New York Times басылымы хабарлады.
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Конгрестегі жабық брифинг барысында заң шығарушыларға президенттің Гренландияны әскери жолмен емес, сатып алу арқылы алуды көздеп отырғанын мәлімдеген. Аталған брифинг негізінен Венесуэла мәселесіне арналса да, конгрессмендер Трамптың Гренландияға қатысты соңғы мәлімдемелеріне алаңдаушылық білдірген.
Рубио Гренландияны «сатып алу» дегенде нақты қандай тетіктерді меңзегенін ашып айтпаған. Алайда Трамптың жылжымайтын мүлік саласынан шыққаны, сондай-ақ оның дипломатиялық командасындағы кейбір тұлғалардың да осы салада тәжірибесі бар екені аталады. Президент Гренландияға қызығушылығын алғашқы президенттік мерзімінен бері бірнеше рет білдіріп келген.
Гренландия — халқы сирек орналасқан, Данияның егемендігіне қарайтын, бірақ өзін-өзі басқару құқығы бар аумақ. Дания бұл жерді XVIII ғасырда отар ретінде бақылауға алған, ал XX ғасырда автономия берген. Қазіргі таңда Дания — НАТО-ға мүше мемлекет.
Осы мәлімдемелерге жауап ретінде сейсенбі күні НАТО-ға мүше алты елдің көшбасшылары Дания премьер-министрі Метте Фредериксенмен бірге бірлескен қатаң мәлімдеме жасады. Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия, Испания және Польша басшылары Гренландияның мәртебесі оның халқы мен Данияның құзырындағы мәселе екенін атап өтіп, Трамптың пікірін қабылдамайтындарын жеткізді.
Еуропа көшбасшылары Гренландияға қатысты кез келген шешім халықаралық құқық пен НАТО ішіндегі одақтастық қағидаттарына қайшы келмеуі тиіс екенін ескертті.
Бұған дейін Трамптың жақын кеңесшісі Стивен Миллер де Гренландия «тарихи тұрғыда АҚШ-қа тиесілі» деген даулы мәлімдеме жасап, Вашингтонның бұл аумақты бақылауға алу мүмкіндігін жоққа шығармаған еді. Бұл сөздер Атлантика одағы елдері арасында алаңдаушылық тудырды.
Сарапшылардың пікірінше, Гренландияға қызығушылықтың артуы Арктика аймағындағы геосаяси бәсекенің күшеюімен, табиғи ресурстар мен әскери-стратегиялық орналасуымен тікелей байланысты.