Қарағанды көшелерінде көктей солған көшеттер көп

Айтбала СҮЛЕЙМЕНҚЫЗЫ

29.04.2021, 09:27

1018

Бұған дейін браконьерлердің балтасына түсіп, бақилық болған талдардың тағдырына алаңдаушы едік. Орман қаскөйлерінің бұл қылығы әлі де  түбімен жойылған жоқ. Енді сол зардапқа көз алдымызда көктей солған көшеттердің көбеюі қосылып отыр. Қыр басына қара алтын шығарып, электр қуатын өндіретін, өркенді өндірістері көптеп шоғырланған қазыналы Қарағанды жасыл желекке көп кенде. Соңғы жылдары шаһарда жасыл желек егу шапағатты шарасы қолға алынды. Бірақ бұл санатқа алынып, айтарға ғана жарайтын іс болып тұр. Осы күні Арқаның самал желімен мың бұралған қарағай, емендердің көбісі қурап қалған, көктеген біразының бойын дерт дендеген. Ажары кетіп,  көктей солып тұрған талдарға  жаның ашиды. Жарықтықтарға жәрдем беретін жан жоқ. Дабыл қағып, бас көтеруі тиіс орманшылар мен табиғат жанашырларының  үні шықпайды.

   Күтім жоқ. Қаржы желге ұшты

         Өзге өңірлерге қарағанда кенді қаланың климаты қатаң. Қарағанды еліміздің өзге аймақтарымен салыстырғанда неғұрлым континентті, жазы ыстық әрі құрғақ, қысы суық, күшті жел соғып тұрады. Оның үстіне жауын-шашын аз жауады. Сондықтан мұнда  әр көшет ыждағатты күтім мен  ғылыми тұрғыдан назар аударуды қажет етеді.  Алайда орашолақ ойлайтын  қоғам талдардың тағдырына  сауатты қадам жасамай отыр. Қарағанды қаласының тұрғыны, блогер Бақтияр Ниқанбайұлы бұл проблеманың етек алуына адами фактордың тікелей әсері бар екенін айтады.

– Облыс орталығының Оңтүстік-Шығыс ауданындағы «Жеңіс» саябағына  жылда жүздеген  жас желек отырғызылады. Бүгінде сол талдардың 30 немесе 50 пайызы жайқалып тұр. Қалғандарының  ахуалы мүшкіл халде. Егушілер тарапынан мүлдем бақылау жоқ. Ал әкімдік табиғат байлығын суару міндетін саябақ әкімшілігінің мойнына іліп қойған, – дейді блогер.

Кенді өлкенің  өзекті мәселелерін бүкпесіз білдіретін Қарағанды қаласы қоғамдық кеңесінің мүшесі Марат Түсіпов:

     – Мәселе қадағалаудан қалған. Мысалы, қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі «Магнум» сауда үйінен Күнгей елді мекеніне шығатын  жолдың бойына былтыр  да  жүздеген  ағаш егілді.  Соның көбі  солып қалды. Тамырына ылғал жетпейді, әлде дімкәс болу керек. Әйтеуір,  кәріп күйдегі желектер   әрең тыныстап тұр. Одан әудем жердегі «Тәуелсіздіктің 10 жылдығы» саябағына барсаңыз, бұл арадан да  мүсәпір жағдайға түскен  жас ағаштарды көресіз. Ол жерде су ағызатын насостарға дейін бар. Тек талдарға  жанашырлық танытатын адам қолының жәрдемі  жетіспейді. Менің ойымша, осы істі атқарған мекемеге талдарға кемі 10 жыл қарау міндетін  жүктеу  керек, – дейді.

Көшеттердің күтімсіз қалуының бірінші себебі – қадағалау ісінің қолға алынбауы. Сондай-ақ  егілген талдардың жағдайын есепке алу мәселесі ескерілмеген. Осындай олақтықтың салдарынан ел қазынасынан бөлінген қаржы құрдымға кетуде. Өйткені аталған акцияға жылма-жыл бюджеттен миллиондаған теңге бөлінеді. Қазыбек би ауданының әкімі Нұрлан Рыстиннің мәлімдеуінше, биыл шаһардың ең ауқымды ауданының ашық алаңдарына 15 мың көшет отырғызылады. Бұл жұмысты әкімдік пен  мемлекеттік және жекеменшік субъектілер атқарады.  Мамырдың 1-інде басталатын  шараға қалалық бюджеттен 4 миллион теңге бөлінген. Ал аталған  акцияға  атсалысатын   еріктілер  өз ақшаларын салады. Игі  бастама әбден  қолдауға тұрарлық. Алайда ауадағы зиянды қалдықтарды өзіне тартып, адам мен жануарлар дүниесіне орасан зор пайдалы көмірқышқыл газын бөліп шығаратын «жасыл фабриканы» зардапқа ұрындырып отырған өзіміз.

Жаратылыстану ғылымының маманы Алмаш Мусинаның пайымына жүгінсек, адам баласының  тіршілік тамырын берік етуде қоршаған ортаның ауа алмасуын реттеуде талдың пайдасы  орасан зор. Ғылыми дәлел бойынша бір гектар жерге егілген орман жарты тонна зиянды қалдықты, сондай-ақ 100 келі хлорлы қалдықты, 25 келі фтор мен ауаны ластаушы химиялық элементтер мен қоспалардың 60-80 пайызын  өз бойына сіңіріп алады. Осыны ескерсек, Табиғат-ананың адам баласына жасап жатқан  шарапатына  шала-жансар көзқарас қалыптастырған Қарағанды  атқамінерлеріне қандай шара қолдануға болады?  Ақиқатында, бұл шаһардың бұрынғы билігінің немкетті  тірлігі. Айтпақшы, кеншілер қаласының қазіргі әкімі Ермағанбет Бөлекбаев тал егу міндетін  биыл  әр ауданның әкімдіктеріне жүктеді.  Бұл – жаңа әкім жауапкершіліктен құтылды емес, қадағалауды қарамағындағыларға міндеттеді деген сөз. Бірақ «қосылғыштардың орны өзгергенімен, қосындының мәні өзгермейді» деген қағиданы ескерген жөн.

Тегтер: экология заң айыппұл мәселе тұрғындар

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Сайт әкімшілігі 16:24
Нұр-Сұлтанда тұрғындардың 65% - дан астамы КВИ-ге қарсы вакцина алды
Сайт әкімшілігі 15:00
Нұр-Сұлтанда КВИ-мен ауырғандардың саны азайды
Арайлым ЕРКЕБАЕВА 14:35
"Өлгім келеді". Теміртаулық өзін-өзі өртеп жібермек болған
Бақытжан ӘБДІРАШҰЛЫ 13:30
Полиция заң бұзған 263 шетелдікті анықтады
Сайт әкімшілігі 07.12.2021, 18:48
Нұр-Сұлтанда мүмкіндігі шектеулі жандар үшін 16 мың жұмыс орны бар
Сайт әкімшілігі 07.12.2021, 15:56
Елорданың шет аймақтарын дамыту және абаттандыру: Президент тапсырмасы орындалып жатыр

Аңдатпа


  • «Жас Алаш» пен жаңа ұрпақ
    12:29
  • Жастармен бірге тыныстайтын басылым
    30.11.2021, 18:08
  • "Жас Алашқа" жазылуды ұмытпаңыз!
    23.11.2021, 10:20
  • Қайта түлеуге қадам басқан Майқұдық
    22.11.2021, 14:03
  • «Жас Алашты» ауыл кітапханасына жаздырып бердім
    16.11.2021, 10:00