Қазақстан есірткіге қарсы күресті күшейтті: Заңсыз айналымға қарсы цифрлық бақылау енгізілді
Қазақстанда заңсыз есірткі айналымын шектеуге бағытталған «Қарасора – 2026» республикалық алдын алу науқаны жалғасуда. Биылғы операцияның басты ерекшелігі – іздестіру және бақылау жұмыстарына заманауи цифрлық технологиялардың кеңінен енгізілуі. Мамандардың айтуынша, мұндай тәсіл құқық бұзушылықты анықтау уақытын қысқартып қана қоймай, есірткінің таралуына ықпал ететін тәуекелі жоғары аумақтарды дәл айқындауға мүмкіндік береді. Науқан бірнеше мемлекеттік құрылымның үйлесімді іс-қимылына негізделген.
Жедел топтардың құрамында полиция қызметкерлерімен бірге Ұлттық ұланның әскери қызметшілері және Қорғаныс министрлігінің бөлімшелері жұмыс істеуде. Бірлескен рейдтердің негізгі мақсаты – құрамында есірткілік заттары бар өсімдіктерді заңсыз жинау, өңдеу, сақтау және тасымалдау әрекеттерін ерте кезеңде анықтап, олардың таралуына тосқауыл қою. Бақылау жұмыстары жерүсті тексерістерімен ғана шектелмейді. Әуеден мониторинг жүргізу үшін тікұшақтар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары пайдаланылып, ғарыштық бақылау жүйелерінен алынған мәліметтермен салыстырмалы талдау жасалады.
Осындай көпдеңгейлі бақылау жүйесі шалғай орналасқан аумақтарды да қамтып, табиғи қарасора өсетін жерлерді қысқа мерзімде анықтауға жағдай жасап отыр. Ерекше назар Шу өңіріне аударылған. Бұл аймақ табиғи қарасораның мол таралуымен ерекшеленетіндіктен, мұнда әуе бақылауы тұрақты түрде жүргізіледі. Дрондар тіркеген ақпарат жедел штабқа дереу жеткізіліп, кейін арнайы мобильді топтар анықталған орындарға шығады. Осындай алгоритм заңсыз әрекеттерге уақыт оздырмай әрекет етуге мүмкіндік береді. Кинологиялық қызмет те операцияның маңызды бөлігіне айналған. Арнайы дайындықтан өткен қызметтік иттер тәулік бойы автожолдарда, теміржол бекеттерінде және жүк тасымалы жүзеге асырылатын бағыттарда тексеру жүргізуде. Олардың көмегімен жасырын тасымалданған есірткі заттарын анықтау мүмкіндігі едәуір артқан.
ІІМ келтірген мәліметке сәйкес, операция басталғалы қызметтік иттердің қатысуымен ондаған есірткі қылмысының жолы кесіліп, заңсыз айналымға түсуі мүмкін жарты тоннадан астам түрлі есірткі тәркіленген. Бұл көрсеткіштер алдын алу шараларының тек құқық бұзушылықты анықтауға ғана емес, оның салдарын болдырмауға бағытталғанын аңғартады. Мамандар есірткі қылмысының қазіргі сипаты бұрынғыдан әлдеқайда күрделі екенін айтады. Сондықтан құқық қорғау органдары тек дәстүрлі рейдтермен шектелмей, технологиялық бақылауды, деректерді жедел саралауды және ведомствоаралық ықпалдастықты күшейтіп келеді.
Осындай кешенді тәсіл қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, заңсыз айналым арналарына тосқауыл қоюға және есірткінің таралу қаупін төмендетуге бағытталған ұзақ мерзімді жұмыстың маңызды бөлігі болып саналады.