Жобалар
Редакциямен байланыс
Жарнама
14:45, 01 Сәуір 2025

Бауыржан Байбек елге неге экстрадицияланбайды?

Асылбек Қараев
Фото: Жас Алаш

Бауыржан Байбектің қылмыстық іс-әрекеттері туралы көптеген мақалалар шықты. Зардап шеккен адамдар да айтты.

 Осы тұрғыдан қоғам арасында қаншама дау болып жатса да билік неге назар аудармайды, орысша айтқанда, бұл не деген «непотопляемый корабль» деген сөздер айтылатыны да заңды.

Бұған қазіргі биліктің «бәрін жауапкершілікке тарта бермейік, ертең оның бір ұшы өзімізге де тиеді» деген саясаты жатыр. Себебі тек Байбек емес, бұлай жасаса, бүкіл жүйенің қылмысы ашылып кеткелі отыр. Қазақтың қылмыстық топтарының арасында өздерінің «сен тимесең мен тимен» деген саясаты бар. Әйтпесе, біздің заң бойынша қылмыстық жауапкершілікке тартылуы үшін алдымен тергеу амалдары жүргізілуі керек. Ресми органдарға олардың ақ-қарасын анықтау міндеті берілген. Неге олай істемеді дегенге келсек, жаңа айтып өткенімдей, бір-бірінің қылмысын ашпау туралы жоғары жақтан тапсырма болғаннан соң осылай болып отыр. Мысалы, Қошанов құрылтайдан кейін «Қазақстанның қазіргі жағдайға жетуіне Назарбаев билігі кезінде супер президенттік жүйе орнап, ол халыққа пайдасыз іспен айналысып, оның соңы дағдарысқа алып келді» деп мойындады. Ол бұл жерде супер президенттік жүйе деп Назарбаев билігі кезінде қаржылардың шетел асқанын, рейдерлік істер болғанын мойындап отыр. Егер мемлекеттегі үшінші адам осыны мойындап отырса, ашық тергеу жүргізуге қазір не кедергі?

Кез келген реформа оның себеп-салдарын саралап, зерттемейінше пайдасыз. Егер осы жүйеге кімдер кінәлі дегенде Назарбаевтың қасында жүргендерді тексермегенше реформа бос күйінде қалады. Халық шулаған кезде жай ғана шетін көрсетіп қояды да, қалған мәселелерде ескі немесе жаңа жүйе болсын ымыраласып отыра береді. Ал заң бар жерде ымыраластыққа жол берілмеуі керек. Сенің үйіңе ұры түссе ұрымен «мал-мүлкімнің жартысын ал» деп келісімге келмейсің ғой. Сондықтан ымыраласу дегеннің өзі – қылмыс! Әрине, Нығматулинді іздегендей алдағы уақытта халық арасындағы резонансты басу үшін бірдеңе деуі мүмкін. Ал «Байбекті таба алмай жатырмыз, ол анда немесе мұнда екен» деу өтірік. Билік табамын десе, 5-ақ секунд. Ал таппаймын десе, Байбекке «10 млрд қаржың бар екен, 5 млрд-ын бер де, елде емін-еркін жүре бер» деген ымыраластық айтуы мүмкін. Бірақ ол әділдікке жеттік деген сөз емес. Жаңа Қазақстанда ымыраластықтың өзі сыбайластықтың белгісі.

Асылбек Қараев, заңгер