Пәкістанда АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздер «жақын күндері» өтуі мүмкін

 Бұл мәлімдеме құрлықтағы әскери операция басталуы мүмкін деген алаңдаушылықтар аясында, сондай-ақ Тегеранның келіссөздерге қатыспай отырғаны туралы кезекті мәлімдемесімен қатар жасалды.

Пәкістан, Сауд Арабиясы, Түркия және Мысыр сыртқы істер министрлері осы күндері Исламабад қаласында Таяу Шығыстағы жағдайды талқылау үшін жиналды.

Кездесудің алғашқы күнінің қорытындысы бойынша Пәкістан сыртқы істер министрі Исхақ Дар өз елінің АҚШ пен Иран арасындағы келіссөздерді «жақын күндері» қабылдауға дайын екенін мәлімдеді.

«Қақтығысты жан-жақты әрі ұзақ мерзімді шешу үшін екі тарап арасындағы мазмұнды келіссөздерге алаң ұсынып, делдал болу – Пәкістан үшін мәртебе», – деді Дар.

Исламабад бұған дейін де бірнеше рет мұндай келіссөздерге делдал болуға дайын екенін айтқан, алайда нақты мерзімдер бұрын жарияланбаған еді.

Дардың айтуынша, Тегеран да, Вашингтон да Пәкістанның бейтарап делдал ретіндегі рөліне сенім білдірген. Оның сөзінше, бұл бастаманы Исламабадқа келген үш елдің сыртқы істер министрлері де толық қолдаған.

Пәкістанның бейбітшілікке бағытталған әрекеттерін Ван И және Антониу Гутерриш та қолдады.

Ал Түркия, Сауд Арабиясы және Мысыр өкілдері бұл кездесуге қатысты әзірге ресми пікір білдірген жоқ. Бұған дейін Түркия СІМ басшысы Хақан Фидан Исламабадта өтетін келіссөздерге қатысатынын мәлімдеген.

Ақ үй алдағы келіссөздерге қатысуы жөнінде түсініктеме бермеді, ал Тегеран қандай да бір келіссөздерге қатысып отырғанын жоққа шығарды.

Пәкістан қақтығыс басталғалы бері делдалдық рөлді өз мойнына алған. Мәселен, өткен аптада Вашингтон 15 тармақтан тұратын бейбітшілік жоспарын Иран басшылығына дәл осы Исламабад арқылы жеткізген.

АҚШ президенті Дональд Трамп Иран бұл жоспардың көп бөлігін қабылдағанын мәлімдеген. Сондай-ақ ол Иранда режим өзгергенін айтып, қазіргі билікті «өте ақылды адамдар» деп сипаттаған.

Ал Иран парламентінің спикері Мохаммад-Багер Галибаф АҚШ соғыс арқылы жете алмаған мақсаттарына осы жоспар арқылы жетуді көздеп отыр деп мәлімдеді.

Тегеран Вашингтонның ұсынысына жауап ретінде 5 тармақтан тұратын өз жоспарын ұсынған. Онда Иранның Ормуз бұғазы толық бақылауы және соғыстан кейін өтемақы төлеу талаптары қамтылған.

Иран Сыртқы істер министрлігі АҚШ-пен ешқандай тікелей келіссөздер жүріп жатпағанын және ешқандай ұсыныс қабылданбағанын тағы да мәлімдеді. Министрлік өкілінің айтуынша, Тегеран тек делдалдар арқылы Вашингтонның келіссөзге ниетті екені туралы ақпарат алған, бірақ оған күмәнмен қарайды.

АҚШ-тың бұрынғы президенті Джо Байден әкімшілігінің Таяу Шығыс бойынша өкілі болған Дэвид Саттерфилд BBC Radio 4 эфирінде бұл жағдайға қатысты пікір білдірді.

«Негізгі сұрақ – бұл шынымен Тегеран мен Вашингтон арасындағы маңызды келіссөздер ме, әлде президенттің өз мақсаттарына жетіп, жеңіс жариялауы үшін әскери операция уақытын созу әрекеті ме?» – деді ол.

Саттерфилдтің айтуынша, бұл сұраққа әзірге нақты жауап жоқ. Ол сондай-ақ Трамптың Иранда режим өзгергені туралы пікірін ішінара қолдай отырып, бұл оң нәтиже әкелмеуі мүмкін екенін атап өтті.

Оның бағалауынша, Галибаф қатаң бағытты ұстанатын саясаткер және Иран басшылығының идеологиясы олардың елеулі ымыраға келуіне мүмкіндік береді деу қиын.

Саттерфилд Трамптың Иранмен «өте тиімді келіссөздер» жүріп жатқаны туралы мәлімдемелеріне қарамастан, Тегеран бұл ақпаратты жоққа шығарып отырғанын да еске салды.