Ұлттық киім: өткен мен бүгінді жалғаған көпір

 Ұлттық киім – қазақ халқының өмір салты, табиғатпен үйлесімі, әлеуметтік құрылымы мен рухани әлемі туралы сыр шертетін тұтас бір шежіре.

Қазақтың дәстүрлі киімдері ғасырлар бойы қалыптасып, ұрпақтан ұрпаққа үзілмей жеткен. Әрбір шапанның тігісінде, әр оюдың өрнегінде өмірге деген көзқарас, әулет пен рудың белгісі, жас пен мәртебенің айырмасы жатқан. Киім арқылы адамның қоғамдағы орны ғана емес, оның дүниеге, табиғатқа, қауымға қатынасы да айқын көрініс тапқан.

Ұлттық киімнің басты ерекшелігі – оның табиғи ортаға бейімділігі. Көшпелі өмір салтын ұстанған халқымыз төрт мезгілдің қатал шарттарын жақсы білген. Сондықтан жазда салқын, қыста жылы ұстайтын, жел мен жауынға төзімді материалдар таңдалған. Жүн, киіз, тері, аң мен малдың өңделген үлбірі күнделікті тұрмысқа да, салтанатты сәттерге де бірдей қызмет еткен. Бұл – тәжірибеден өткен өмірлік білімнің көрінісі.

Сонымен қатар қазақ киімінде эстетика мен мағына қатар өрілген. Түстердің үйлесімі, ою-өрнектің орналасуы кездейсоқ емес. Мәселен, ашық реңктер – қуаныш пен мерекенің белгісі болса, байсалды түстер – салмақ пен парасаттың нышаны ретінде қолданылған. Әйелдер киіміндегі әшекей мен кесте нәзіктік пен берекені білдірсе, ерлердің киімі жинақылық пен мәрттікті айшықтаған.

Қазіргі кезеңде ұлттық киімге деген қызығушылықтың қайта жандана бастауы – көңіл қуантатын үрдіс. Бүгінде дәстүрлі элементтер заманауи сәнмен үйлесіп, күнделікті өмірге батыл еніп келеді. Бұл – ұлттық мәдениетті музейде ғана емес, тірі кеңістікте сақтаудың бір жолы. Ұлттық киімді кию – өткенге оралу емес, өткеннен қуат алып, бүгінді мәнді ету.

Ұлттық киім күні – ұлттың өзін-өзі тануына, өз болмысына қайта үңілуіне мүмкіндік беретін мереке. Осындай күндер арқылы біз тек ата дәстүрді еске алып қоймай, оны болашаққа лайықтап жеткізудің жауапкершілігін де сезінеміз. Өйткені ұлттық киім – матадан тігілген бұйым ғана емес, ол – халықтың мінезі, тарихы мен рухы.